Skip to content
True DhammaLibrary · Community
AN 6.20PTS AN 3.306Maraṇassati 22 min read

Mindfulness of Death (2nd)

Dutiyamaraṇassatisutta

A method for recollecting one’s own death that leads to urgency, diligence, and joy.

Translated by Bhikkhu Sujato · Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

  • 0.1Aṅguttara Nikāya 6.20Numbered Discourses 6.20
  • 0.22. Sāraṇīyavagga2. Warm-hearted

0.3DutiyamaraṇassatisuttaMindfulness of Death (2nd)

1.1Ekaṁ samayaṁ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe.At one time the Buddha was staying at Ñātika in the brick house.1.2Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:There the Buddha addressed the mendicants:

1.3“maraṇassati, bhikkhave, bhāvitā bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṁsā amatogadhā amatapariyosānā.“Mendicants, when mindfulness of death is developed and cultivated it’s very fruitful and beneficial. It has freedom from death as its objective and culmination.1.4Kathaṁ bhāvitā ca, bhikkhave, maraṇassati kathaṁ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṁsā amatogadhā amatapariyosānā?And how is mindfulness of death developed and cultivated to be very fruitful and beneficial, with freedom from death as its objective and culmination?

2.1PTS 3.307Idha, bhikkhave, bhikkhu divase nikkhante rattiyā patihitāya iti paṭisañcikkhati:As day passes by and night draws close, a mendicant reflects:2.2‘bahukā kho me paccayā maraṇassa—‘I might die of many causes.2.3ahi vā maṁ ḍaṁseyya, vicchiko vā maṁ ḍaṁseyya, satapadī vā maṁ ḍaṁseyya;A snake might bite me, or a scorpion or centipede might sting me.2.4tena me assa kālakiriyā, so mamassa antarāyo.And if I died from that it would be an obstacle to my progress.2.5Upakkhalitvā vā papateyyaṁ, bhattaṁ vā me bhuttaṁ byāpajjeyya, pittaṁ vā me kuppeyya, semhaṁ vā me kuppeyya, satthakā vā me vātā kuppeyyuṁ;Or I might stumble off a cliff, or get food poisoning, or suffer a disturbance of bile, phlegm, or piercing winds.2.6tena me assa kālakiriyā, so mamassa antarāyo’ti.And if I died from that it would be an obstacle to my progress.’2.7Tena, bhikkhave, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:That mendicant should reflect:2.8‘atthi nu kho me pāpakā akusalā dhammā appahīnā, ye me assu rattiṁ kālaṁ karontassa antarāyāyā’ti.‘Are there any bad, unskillful qualities that I haven’t given up, which might be an obstacle to my progress if I die tonight?’

3.1Sace, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:Suppose that, upon checking, a mendicant knows that3.2‘atthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā, ye me assu rattiṁ kālaṁ karontassa antarāyāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.there are such bad, unskillful qualities. Then in order to give them up they should apply extraordinary enthusiasm, effort, zeal, vigor, perseverance, mindfulness, and situational awareness.3.3Seyyathāpi, bhikkhave, ādittacelo vā ādittasīso vā tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṁ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya;Suppose your clothes or head were on fire. In order to extinguish it, you’d apply extraordinary enthusiasm, effort, zeal, vigor, perseverance, mindfulness, and situational awareness.3.4evamevaṁ kho, bhikkhave, tena bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.In the same way, in order to give up those bad, unskillful qualities, that mendicant should apply extraordinary enthusiasm …

4.1Sace pana, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:But suppose that, upon checking, a mendicant knows that4.2‘natthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā, ye me assu rattiṁ kālaṁ karontassa antarāyāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.there are no such bad, unskillful qualities. Then that mendicant should meditate with rapture and joy, training day and night in skillful qualities.

5.1PTS 3.308Idha pana, bhikkhave, bhikkhu rattiyā nikkhantāya divase patihite iti paṭisañcikkhati:Or else, as night passes by and day draws close, a mendicant reflects:5.2‘bahukā kho me paccayā maraṇassa—‘I might die of many causes.5.3ahi vā maṁ ḍaṁseyya, vicchiko vā maṁ ḍaṁseyya, satapadī vā maṁ ḍaṁseyya;A snake might bite me, or a scorpion or centipede might sting me.5.4tena me assa kālakiriyā so mamassa antarāyo.And if I died from that it would be an obstacle to my progress.5.5Upakkhalitvā vā papateyyaṁ, bhattaṁ vā me bhuttaṁ byāpajjeyya, pittaṁ vā me kuppeyya, semhaṁ vā me kuppeyya, satthakā vā me vātā kuppeyyuṁ;Or I might stumble off a cliff, or get food poisoning, or suffer a disturbance of bile, phlegm, or piercing winds.5.6tena me assa kālakiriyā so mamassa antarāyo’ti.And if I died from that it would be an obstacle to my progress.’5.7Tena, bhikkhave, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:That mendicant should reflect:5.8‘atthi nu kho me pāpakā akusalā dhammā appahīnā, ye me assu divā kālaṁ karontassa antarāyāyā’ti.‘Are there any bad, unskillful qualities that I haven’t given up, which might be an obstacle to my progress if I die today?’

6.1Sace, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:Suppose that, upon checking, a mendicant knows that6.2‘atthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā, ye me assu divā kālaṁ karontassa antarāyāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.there are such bad, unskillful qualities. Then in order to give them up they should apply extraordinary enthusiasm, effort, zeal, vigor, perseverance, mindfulness, and situational awareness.6.3Seyyathāpi, bhikkhave, ādittacelo vā ādittasīso vā tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṁ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya;Suppose your clothes or head were on fire. In order to extinguish it, you’d apply extraordinary enthusiasm, effort, zeal, vigor, perseverance, mindfulness, and situational awareness.6.4evamevaṁ kho, bhikkhave, tena bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.In the same way, in order to give up those bad, unskillful qualities, that mendicant should apply extraordinary enthusiasm …

7.1Sace pana, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:But suppose that, upon checking, a mendicant knows that7.2‘natthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā, ye me assu divā kālaṁ karontassa antarāyāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.there are no such bad, unskillful qualities. Then that mendicant should meditate with rapture and joy, training day and night in skillful qualities.

8.1Evaṁ bhāvitā kho, bhikkhave, maraṇassati evaṁ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṁsā amatogadhā amatapariyosānā”ti.Mindfulness of death, when developed and cultivated in this way, is very fruitful and beneficial. It has freedom from death as its objective and culmination.”

8.2Dasamaṁ.

8.3Sāraṇīyavaggo dutiyo.

9.0Tassuddānaṁ

9.1Dve sāraṇī nisāraṇīyaṁ,9.2bhaddakaṁ anutappiyaṁ;9.3Nakulaṁ soppamacchā ca,9.4dve honti maraṇassatīti.