Skip to content
True DhammaLibrary · Community
Bv 117 min read

The Jewel-walk

Ratanacaṅkamanakaṇḍa

Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

  • 0.1Buddhavaṁsa

0.21. Ratanacaṅkamanakaṇḍa

1.1Namo tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.

2.1Brahmā ca lokādhipatī sahampatī,2.2Katañjalī anadhivaraṁ ayācatha;2.3“Santīdha sattāpparajakkhajātikā,2.4Desehi dhammaṁ anukampimaṁ pajaṁ”.

3.1Sampannavijjācaraṇassa tādino,3.2Jutindharassantimadehadhārino;3.3Tathāgatassappaṭipuggalassa,3.4Uppajji kāruññatā sabbasatte.

4.1“Na hete jānanti sadevamānusā,4.2Buddho ayaṁ kīdisako naruttamo;4.3Iddhibalaṁ paññābalañca kīdisaṁ,4.4Buddhabalaṁ lokahitassa kīdisaṁ.

5.1Na hete jānanti sadevamānusā,5.2Buddho ayaṁ edisako naruttamo;5.3Iddhibalaṁ paññābalañca edisaṁ,5.4Buddhabalaṁ lokahitassa edisaṁ.

6.1Handāhaṁ dassayissāmi,6.2buddhabalamanuttaraṁ;6.3Caṅkamaṁ māpayissāmi,6.4nabhe ratanamaṇḍitaṁ”.

7.1Bhummā mahārājikā tāvatiṁsā,7.2Yāmā ca devā tusitā ca nimmitā;7.3Paranimmitā yepi ca brahmakāyikā,7.4Ānanditā vipulamakaṁsu ghosaṁ.

8.1Obhāsitā ca pathavī sadevakā,8.2Puthū ca lokantarikā asaṁvutā;8.3Tamo ca tibbo vihato tadā ahu,8.4Disvāna accherakaṁ pāṭihīraṁ.

9.1Sadevagandhabbamanussarakkhase,9.2Ābhā uḷārā vipulā ajāyatha;9.3Imasmiṁ loke parasmiñcobhayasmiṁ,9.4Adho ca uddhaṁ tiriyañca vitthataṁ.

10.1Sattuttamo anadhivaro vināyako,10.2Satthā ahū devamanussapūjito;10.3Mahānubhāvo satapuññalakkhaṇo,10.4Dassesi accherakaṁ pāṭihīraṁ.

11.1So yācito devavarena cakkhumā,11.2Atthaṁ samekkhitvā tadā naruttamo;11.3Caṅkamaṁ māpayi lokanāyako,11.4Suniṭṭhitaṁ sabbaratananimmitaṁ.

12.1Iddhī ca ādesanānusāsanī,12.2Tipāṭihīre bhagavā vasī ahu;12.3Caṅkamaṁ māpayi lokanāyako,12.4Suniṭṭhitaṁ sabbaratananimmitaṁ.

13.1Dasasahassīlokadhātuyā,13.2Sinerupabbatuttame;13.3Thambheva dassesi paṭipāṭiyā,13.4Caṅkame ratanāmaye.

14.1Dasasahassī atikkamma,14.2caṅkamaṁ māpayī jino;14.3Sabbasoṇṇamayā passe,14.4caṅkame ratanāmaye.

15.1Tulāsaṅghāṭānuvaggā,15.2sovaṇṇaphalakatthatā;15.3Vedikā sabbasovaṇṇā,15.4dubhato passesu nimmitā.

16.1Maṇimuttāvālikākiṇṇā,16.2nimmito ratanāmayo;16.3Obhāseti disā sabbā,16.4sataraṁsīva uggato.

17.1Tasmiṁ caṅkamane dhīro,17.2dvattiṁsavaralakkhaṇo;17.3Virocamāno sambuddho,17.4caṅkame caṅkamī jino.

18.1Dibbaṁ mandāravaṁ pupphaṁ,18.2padumaṁ pārichattakaṁ;18.3Caṅkamane okiranti,18.4sabbe devā samāgatā.

19.1Passanti taṁ devasaṅghā,19.2dasasahassī pamoditā;19.3Namassamānā nipatanti,19.4tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.

20.1Tāvatiṁsā ca yāmā ca,20.2tusitā cāpi devatā;20.3Nimmānaratino devā,20.4ye devā vasavattino;20.5Udaggacittā sumanā,20.6passanti lokanāyakaṁ.

21.1Sadevagandhabbamanussarakkhasā,21.2Nāgā supaṇṇā atha vāpi kinnarā;21.3Passanti taṁ lokahitānukampakaṁ,21.4Nabheva accuggatacandamaṇḍalaṁ.

22.1Ābhassarā subhakiṇhā,22.2Vehapphalā akaniṭṭhā ca devatā;22.3Susuddhasukkavatthavasanā,22.4Tiṭṭhanti pañjalīkatā.

23.1Muñcanti pupphaṁ pana pañcavaṇṇikaṁ,23.2Mandāravaṁ candanacuṇṇamissitaṁ;23.3Bhamenti celāni ca ambare tadā,23.4“Aho jino lokahitānukampako.

24.1Tuvaṁ satthā ca ketū ca,24.2dhajo yūpo ca pāṇinaṁ;24.3Parāyaṇo patiṭṭhā ca,24.4dīpo ca dvipaduttamo”.

25.1Dasasahassīlokadhātuyā,25.2Devatāyo mahiddhikā;25.3Parivāretvā namassanti,25.4Tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.

26.1Devatā devakaññā ca,26.2pasannā tuṭṭhamānasā;26.3Pañcavaṇṇikapupphehi,26.4pūjayanti narāsabhaṁ.

27.1Passanti taṁ devasaṅghā,27.2pasannā tuṭṭhamānasā;27.3Pañcavaṇṇikapupphehi,27.4pūjayanti narāsabhaṁ.

28.1“Aho acchariyaṁ loke,28.2abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ;28.3Na medisaṁ bhūtapubbaṁ,28.4accheraṁ lomahaṁsanaṁ”.

29.1Sakasakamhi bhavane,29.2nisīditvāna devatā;29.3Hasanti tā mahāhasitaṁ,29.4disvānaccherakaṁ nabhe.

30.1Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā,30.2tiṇapanthanivāsino;30.3Katañjalī namassanti,30.4tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.

31.1Yepi dīghāyukā nāgā,31.2puññavanto mahiddhikā;31.3Pamoditā namassanti,31.4pūjayanti naruttamaṁ.

32.1Saṅgītiyo pavattenti,32.2ambare anilañjase;32.3Cammanaddhāni vādenti,32.4disvānaccherakaṁ nabhe.

33.1Saṅkhā ca paṇavā ceva,33.2athopi ḍiṇḍimā bahū;33.3Antalikkhasmiṁ vajjanti,33.4disvānaccherakaṁ nabhe.

34.1“Abbhuto vata no ajja,34.2uppajji lomahaṁsano;34.3Dhuvamatthasiddhiṁ labhāma,34.4khaṇo no paṭipādito”.

35.1Buddhoti tesaṁ sutvāna,35.2pīti uppajji tāvade;35.3Buddho buddhoti kathayantā,35.4tiṭṭhanti pañjalīkatā.

36.1Hiṅkārā sādhukārā ca,36.2ukkuṭṭhi sampahaṁsanaṁ;36.3Pajā ca vividhā gagane,36.4vattenti pañjalīkatā.

37.1Gāyanti seḷenti ca vādayanti ca,37.2Bhujāni pothenti ca naccayanti ca;37.3Muñcanti pupphaṁ pana pañcavaṇṇikaṁ,37.4Mandāravaṁ candanacuṇṇamissitaṁ.

38.1“Yathā tuyhaṁ mahāvīra,38.2pādesu cakkalakkhaṇaṁ;38.3Dhajavajirapaṭākā,38.4vaḍḍhamānaṅkusācitaṁ.

39.1Rūpe sīle samādhimhi,39.2paññāya ca asādiso;39.3Vimuttiyā asamasamo,39.4dhammacakkappavattane.

40.1Dasanāgabalaṁ kāye,40.2tuyhaṁ pākatikaṁ balaṁ;40.3Iddhibalena asamo,40.4dhammacakkappavattane.

41.1Evaṁ sabbaguṇūpetaṁ,41.2sabbaṅgasamupāgataṁ;41.3Mahāmuniṁ kāruṇikaṁ,41.4lokanāthaṁ namassatha.

42.1Abhivādanaṁ thomanañca,42.2vandanañca pasaṁsanaṁ;42.3Namassanañca pūjañca,42.4sabbaṁ arahasī tuvaṁ.

43.1Ye keci loke vandaneyyā,43.2vandanaṁ arahanti ye;43.3Sabbaseṭṭho mahāvīra,43.4sadiso te na vijjati.

44.1Sāriputto mahāpañño,44.2samādhijjhānakovido;44.3Gijjhakūṭe ṭhitoyeva,44.4passati lokanāyakaṁ.

45.1Suphullaṁ sālarājaṁva,45.2candaṁva gagane yathā;45.3Majjhanhikeva sūriyaṁ,45.4olokesi narāsabhaṁ.

46.1Jalantaṁ dīparukkhaṁva,46.2Taruṇasūriyaṁva uggataṁ;46.3Byāmappabhānurañjitaṁ,46.4Dhīraṁ passati lokanāyakaṁ.

47.1Pañcannaṁ bhikkhusatānaṁ,47.2katakiccāna tādinaṁ;47.3Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ,47.4khaṇena sannipātayi.

48.1Lokappasādanaṁ nāma,48.2pāṭihīraṁ nidassayi;48.3Amhepi tattha gantvāna,48.4vandissāma mayaṁ jinaṁ.

49.1Etha sabbe gamissāma,49.2pucchissāma mayaṁ jinaṁ;49.3Kaṅkhaṁ vinodayissāma,49.4passitvā lokanāyakaṁ”.

50.1Sādhūti te paṭissutvā,50.2nipakā saṁvutindriyā;50.3Pattacīvaramādāya,50.4taramānā upāgamuṁ.

51.1Khīṇāsavehi vimalehi,51.2dantehi uttame dame;51.3Sāriputto mahāpañño,51.4iddhiyā upasaṅkami.

52.1Tehi bhikkhūhi parivuto,52.2sāriputto mahāgaṇī;52.3Laḷanto devova gagane,52.4iddhiyā upasaṅkami.

53.1Ukkāsitañca khipitaṁ,53.2ajjhupekkhiya subbatā;53.3Sagāravā sappatissā,53.4sambuddhaṁ upasaṅkamuṁ.

54.1Upasaṅkamitvā passanti,54.2sayambhuṁ lokanāyakaṁ;54.3Nabhe accuggataṁ dhīraṁ,54.4candaṁva gagane yathā.

55.1Jalantaṁ dīparukkhaṁva,55.2vijjuṁva gagane yathā;55.3Majjhanhikeva sūriyaṁ,55.4passanti lokanāyakaṁ.

56.1Pañcabhikkhusatā sabbe,56.2passanti lokanāyakaṁ;56.3Rahadamiva vippasannaṁ,56.4suphullaṁ padumaṁ yathā.

57.1Añjaliṁ paggahetvāna,57.2tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā;57.3Namassamānā nipatanti,57.4satthuno cakkalakkhaṇe.

58.1Sāriputto mahāpañño,58.2koraṇḍasamasādiso;58.3Samādhijjhānakusalo,58.4vandate lokanāyakaṁ.

59.1Gajjitā kālameghova,59.2nīluppalasamasādiso;59.3Iddhibalena asamo,59.4moggallāno mahiddhiko.

60.1Mahākassapopi ca thero,60.2uttattakanakasannibho;60.3Dhutaguṇe agganikkhitto,60.4thomito satthuvaṇṇito.

61.1Dibbacakkhūnaṁ yo aggo,61.2anuruddho mahāgaṇī;61.3Ñātiseṭṭho bhagavato,61.4avidūreva tiṭṭhati.

62.1Āpattianāpattiyā,62.2satekicchāya kovido;62.3Vinaye agganikkhitto,62.4upāli satthuvaṇṇito.

63.1Sukhumanipuṇatthapaṭividdho,63.2Kathikānaṁ pavaro gaṇī;63.3Isi mantāniyā putto,63.4Puṇṇo nāmāti vissuto.

64.1Etesaṁ cittamaññāya,64.2opammakusalo muni;64.3Kaṅkhacchedo mahāvīro,64.4kathesi attano guṇaṁ.

65.1“Cattāro te asaṅkheyyā,65.2koṭi yesaṁ na nāyati;65.3Sattakāyo ca ākāso,65.4cakkavāḷā canantakā;65.5Buddhañāṇaṁ appameyyaṁ,65.6na sakkā ete vijānituṁ.

66.1Kimetaṁ acchariyaṁ loke,66.2yaṁ me iddhivikubbanaṁ;66.3Aññe bahū acchariyā,66.4abbhutā lomahaṁsanā.

67.1Yadāhaṁ tusite kāye,67.2santusito nāmahaṁ tadā;67.3Dasasahassī samāgamma,67.4yācanti pañjalī mamaṁ.

68.1‘Kālo kho te mahāvīra,68.2uppajja mātukucchiyaṁ;68.3Sadevakaṁ tārayanto,68.4bujjhassu amataṁ padaṁ’.

69.1Tusitā kāyā cavitvāna,69.2yadā okkami kucchiyaṁ;69.3Dasasahassīlokadhātu,69.4kampittha dharaṇī tadā.

70.1Yadāhaṁ mātukucchito,70.2sampajānova nikkhamiṁ;70.3Sādhukāraṁ pavattenti,70.4dasasahassī pakampatha.

71.1Okkantiṁ me samo natthi,71.2jātito abhinikkhame;71.3Sambodhiyaṁ ahaṁ seṭṭho,71.4dhammacakkappavattane.

72.1Aho acchariyaṁ loke,72.2buddhānaṁ guṇamahantatā;72.3Dasasahassīlokadhātu,72.4chappakāraṁ pakampatha;72.5Obhāso ca mahā āsi,72.6accheraṁ lomahaṁsanaṁ”.

73.1Bhagavā tamhi samaye,73.2lokajeṭṭho narāsabho;73.3Sadevakaṁ dassayanto,73.4iddhiyā caṅkamī jino.

74.1Caṅkame caṅkamantova,74.2kathesi lokanāyako;74.3Antarā na nivatteti,74.4catuhatthe caṅkame yathā.

75.1Sāriputto mahāpañño,75.2samādhijjhānakovido;75.3Paññāya pāramippatto,75.4pucchati lokanāyakaṁ.

76.1“Kīdiso te mahāvīra,76.2abhinīhāro naruttama;76.3Kamhi kāle tayā dhīra,76.4patthitā bodhimuttamā.

77.1Dānaṁ sīlañca nekkhammaṁ,77.2paññāvīriyañca kīdisaṁ;77.3Khantisaccamadhiṭṭhānaṁ,77.4mettupekkhā ca kīdisā.

78.1Dasa pāramī tayā dhīra,78.2kīdisī lokanāyaka;78.3Kathaṁ upapāramī puṇṇā,78.4paramatthapāramī kathaṁ”.

79.1Tassa puṭṭho viyākāsi,79.2karavīkamadhuragiro;79.3Nibbāpayanto hadayaṁ,79.4hāsayanto sadevakaṁ.

80.1Atītabuddhānaṁ jinānaṁ desitaṁ,80.2Nikīlitaṁ buddhaparamparāgataṁ;80.3Pubbenivāsānugatāya buddhiyā,80.4Pakāsayī lokahitaṁ sadevake.

81.1“Pītipāmojjajananaṁ,81.2sokasallavinodanaṁ;81.3Sabbasampattipaṭilābhaṁ,81.4cittīkatvā suṇātha me.

82.1Madanimmadanaṁ sokanudaṁ,82.2Saṁsāraparimocanaṁ;82.3Sabbadukkhakkhayaṁ maggaṁ,82.4Sakkaccaṁ paṭipajjathā”ti.

83.1Ratanacaṅkamanakaṇḍo niṭṭhito.