- 0.1Buddhavaṁsa
0.21. Ratanacaṅkamanakaṇḍa
1.1Namo tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.
2.1Brahmā ca lokādhipatī sahampatī,2.2Katañjalī anadhivaraṁ ayācatha;2.3“Santīdha sattāpparajakkhajātikā,2.4Desehi dhammaṁ anukampimaṁ pajaṁ”.
3.1Sampannavijjācaraṇassa tādino,3.2Jutindharassantimadehadhārino;3.3Tathāgatassappaṭipuggalassa,3.4Uppajji kāruññatā sabbasatte.
4.1“Na hete jānanti sadevamānusā,4.2Buddho ayaṁ kīdisako naruttamo;4.3Iddhibalaṁ paññābalañca kīdisaṁ,4.4Buddhabalaṁ lokahitassa kīdisaṁ.
5.1Na hete jānanti sadevamānusā,5.2Buddho ayaṁ edisako naruttamo;5.3Iddhibalaṁ paññābalañca edisaṁ,5.4Buddhabalaṁ lokahitassa edisaṁ.
6.1Handāhaṁ dassayissāmi,6.2buddhabalamanuttaraṁ;6.3Caṅkamaṁ māpayissāmi,6.4nabhe ratanamaṇḍitaṁ”.
7.1Bhummā mahārājikā tāvatiṁsā,7.2Yāmā ca devā tusitā ca nimmitā;7.3Paranimmitā yepi ca brahmakāyikā,7.4Ānanditā vipulamakaṁsu ghosaṁ.
8.1Obhāsitā ca pathavī sadevakā,8.2Puthū ca lokantarikā asaṁvutā;8.3Tamo ca tibbo vihato tadā ahu,8.4Disvāna accherakaṁ pāṭihīraṁ.
9.1Sadevagandhabbamanussarakkhase,9.2Ābhā uḷārā vipulā ajāyatha;9.3Imasmiṁ loke parasmiñcobhayasmiṁ,9.4Adho ca uddhaṁ tiriyañca vitthataṁ.
10.1Sattuttamo anadhivaro vināyako,10.2Satthā ahū devamanussapūjito;10.3Mahānubhāvo satapuññalakkhaṇo,10.4Dassesi accherakaṁ pāṭihīraṁ.
11.1So yācito devavarena cakkhumā,11.2Atthaṁ samekkhitvā tadā naruttamo;11.3Caṅkamaṁ māpayi lokanāyako,11.4Suniṭṭhitaṁ sabbaratananimmitaṁ.
12.1Iddhī ca ādesanānusāsanī,12.2Tipāṭihīre bhagavā vasī ahu;12.3Caṅkamaṁ māpayi lokanāyako,12.4Suniṭṭhitaṁ sabbaratananimmitaṁ.
13.1Dasasahassīlokadhātuyā,13.2Sinerupabbatuttame;13.3Thambheva dassesi paṭipāṭiyā,13.4Caṅkame ratanāmaye.
14.1Dasasahassī atikkamma,14.2caṅkamaṁ māpayī jino;14.3Sabbasoṇṇamayā passe,14.4caṅkame ratanāmaye.
15.1Tulāsaṅghāṭānuvaggā,15.2sovaṇṇaphalakatthatā;15.3Vedikā sabbasovaṇṇā,15.4dubhato passesu nimmitā.
16.1Maṇimuttāvālikākiṇṇā,16.2nimmito ratanāmayo;16.3Obhāseti disā sabbā,16.4sataraṁsīva uggato.
17.1Tasmiṁ caṅkamane dhīro,17.2dvattiṁsavaralakkhaṇo;17.3Virocamāno sambuddho,17.4caṅkame caṅkamī jino.
18.1Dibbaṁ mandāravaṁ pupphaṁ,18.2padumaṁ pārichattakaṁ;18.3Caṅkamane okiranti,18.4sabbe devā samāgatā.
19.1Passanti taṁ devasaṅghā,19.2dasasahassī pamoditā;19.3Namassamānā nipatanti,19.4tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.
20.1Tāvatiṁsā ca yāmā ca,20.2tusitā cāpi devatā;20.3Nimmānaratino devā,20.4ye devā vasavattino;20.5Udaggacittā sumanā,20.6passanti lokanāyakaṁ.
21.1Sadevagandhabbamanussarakkhasā,21.2Nāgā supaṇṇā atha vāpi kinnarā;21.3Passanti taṁ lokahitānukampakaṁ,21.4Nabheva accuggatacandamaṇḍalaṁ.
22.1Ābhassarā subhakiṇhā,22.2Vehapphalā akaniṭṭhā ca devatā;22.3Susuddhasukkavatthavasanā,22.4Tiṭṭhanti pañjalīkatā.
23.1Muñcanti pupphaṁ pana pañcavaṇṇikaṁ,23.2Mandāravaṁ candanacuṇṇamissitaṁ;23.3Bhamenti celāni ca ambare tadā,23.4“Aho jino lokahitānukampako.
24.1Tuvaṁ satthā ca ketū ca,24.2dhajo yūpo ca pāṇinaṁ;24.3Parāyaṇo patiṭṭhā ca,24.4dīpo ca dvipaduttamo”.
25.1Dasasahassīlokadhātuyā,25.2Devatāyo mahiddhikā;25.3Parivāretvā namassanti,25.4Tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.
26.1Devatā devakaññā ca,26.2pasannā tuṭṭhamānasā;26.3Pañcavaṇṇikapupphehi,26.4pūjayanti narāsabhaṁ.
27.1Passanti taṁ devasaṅghā,27.2pasannā tuṭṭhamānasā;27.3Pañcavaṇṇikapupphehi,27.4pūjayanti narāsabhaṁ.
28.1“Aho acchariyaṁ loke,28.2abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ;28.3Na medisaṁ bhūtapubbaṁ,28.4accheraṁ lomahaṁsanaṁ”.
29.1Sakasakamhi bhavane,29.2nisīditvāna devatā;29.3Hasanti tā mahāhasitaṁ,29.4disvānaccherakaṁ nabhe.
30.1Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā,30.2tiṇapanthanivāsino;30.3Katañjalī namassanti,30.4tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.
31.1Yepi dīghāyukā nāgā,31.2puññavanto mahiddhikā;31.3Pamoditā namassanti,31.4pūjayanti naruttamaṁ.
32.1Saṅgītiyo pavattenti,32.2ambare anilañjase;32.3Cammanaddhāni vādenti,32.4disvānaccherakaṁ nabhe.
33.1Saṅkhā ca paṇavā ceva,33.2athopi ḍiṇḍimā bahū;33.3Antalikkhasmiṁ vajjanti,33.4disvānaccherakaṁ nabhe.
34.1“Abbhuto vata no ajja,34.2uppajji lomahaṁsano;34.3Dhuvamatthasiddhiṁ labhāma,34.4khaṇo no paṭipādito”.
35.1Buddhoti tesaṁ sutvāna,35.2pīti uppajji tāvade;35.3Buddho buddhoti kathayantā,35.4tiṭṭhanti pañjalīkatā.
36.1Hiṅkārā sādhukārā ca,36.2ukkuṭṭhi sampahaṁsanaṁ;36.3Pajā ca vividhā gagane,36.4vattenti pañjalīkatā.
37.1Gāyanti seḷenti ca vādayanti ca,37.2Bhujāni pothenti ca naccayanti ca;37.3Muñcanti pupphaṁ pana pañcavaṇṇikaṁ,37.4Mandāravaṁ candanacuṇṇamissitaṁ.
38.1“Yathā tuyhaṁ mahāvīra,38.2pādesu cakkalakkhaṇaṁ;38.3Dhajavajirapaṭākā,38.4vaḍḍhamānaṅkusācitaṁ.
39.1Rūpe sīle samādhimhi,39.2paññāya ca asādiso;39.3Vimuttiyā asamasamo,39.4dhammacakkappavattane.
40.1Dasanāgabalaṁ kāye,40.2tuyhaṁ pākatikaṁ balaṁ;40.3Iddhibalena asamo,40.4dhammacakkappavattane.
41.1Evaṁ sabbaguṇūpetaṁ,41.2sabbaṅgasamupāgataṁ;41.3Mahāmuniṁ kāruṇikaṁ,41.4lokanāthaṁ namassatha.
42.1Abhivādanaṁ thomanañca,42.2vandanañca pasaṁsanaṁ;42.3Namassanañca pūjañca,42.4sabbaṁ arahasī tuvaṁ.
43.1Ye keci loke vandaneyyā,43.2vandanaṁ arahanti ye;43.3Sabbaseṭṭho mahāvīra,43.4sadiso te na vijjati.
44.1Sāriputto mahāpañño,44.2samādhijjhānakovido;44.3Gijjhakūṭe ṭhitoyeva,44.4passati lokanāyakaṁ.
45.1Suphullaṁ sālarājaṁva,45.2candaṁva gagane yathā;45.3Majjhanhikeva sūriyaṁ,45.4olokesi narāsabhaṁ.
46.1Jalantaṁ dīparukkhaṁva,46.2Taruṇasūriyaṁva uggataṁ;46.3Byāmappabhānurañjitaṁ,46.4Dhīraṁ passati lokanāyakaṁ.
47.1Pañcannaṁ bhikkhusatānaṁ,47.2katakiccāna tādinaṁ;47.3Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ,47.4khaṇena sannipātayi.
48.1Lokappasādanaṁ nāma,48.2pāṭihīraṁ nidassayi;48.3Amhepi tattha gantvāna,48.4vandissāma mayaṁ jinaṁ.
49.1Etha sabbe gamissāma,49.2pucchissāma mayaṁ jinaṁ;49.3Kaṅkhaṁ vinodayissāma,49.4passitvā lokanāyakaṁ”.
50.1Sādhūti te paṭissutvā,50.2nipakā saṁvutindriyā;50.3Pattacīvaramādāya,50.4taramānā upāgamuṁ.
51.1Khīṇāsavehi vimalehi,51.2dantehi uttame dame;51.3Sāriputto mahāpañño,51.4iddhiyā upasaṅkami.
52.1Tehi bhikkhūhi parivuto,52.2sāriputto mahāgaṇī;52.3Laḷanto devova gagane,52.4iddhiyā upasaṅkami.
53.1Ukkāsitañca khipitaṁ,53.2ajjhupekkhiya subbatā;53.3Sagāravā sappatissā,53.4sambuddhaṁ upasaṅkamuṁ.
54.1Upasaṅkamitvā passanti,54.2sayambhuṁ lokanāyakaṁ;54.3Nabhe accuggataṁ dhīraṁ,54.4candaṁva gagane yathā.
55.1Jalantaṁ dīparukkhaṁva,55.2vijjuṁva gagane yathā;55.3Majjhanhikeva sūriyaṁ,55.4passanti lokanāyakaṁ.
56.1Pañcabhikkhusatā sabbe,56.2passanti lokanāyakaṁ;56.3Rahadamiva vippasannaṁ,56.4suphullaṁ padumaṁ yathā.
57.1Añjaliṁ paggahetvāna,57.2tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā;57.3Namassamānā nipatanti,57.4satthuno cakkalakkhaṇe.
58.1Sāriputto mahāpañño,58.2koraṇḍasamasādiso;58.3Samādhijjhānakusalo,58.4vandate lokanāyakaṁ.
59.1Gajjitā kālameghova,59.2nīluppalasamasādiso;59.3Iddhibalena asamo,59.4moggallāno mahiddhiko.
60.1Mahākassapopi ca thero,60.2uttattakanakasannibho;60.3Dhutaguṇe agganikkhitto,60.4thomito satthuvaṇṇito.
61.1Dibbacakkhūnaṁ yo aggo,61.2anuruddho mahāgaṇī;61.3Ñātiseṭṭho bhagavato,61.4avidūreva tiṭṭhati.
62.1Āpattianāpattiyā,62.2satekicchāya kovido;62.3Vinaye agganikkhitto,62.4upāli satthuvaṇṇito.
63.1Sukhumanipuṇatthapaṭividdho,63.2Kathikānaṁ pavaro gaṇī;63.3Isi mantāniyā putto,63.4Puṇṇo nāmāti vissuto.
64.1Etesaṁ cittamaññāya,64.2opammakusalo muni;64.3Kaṅkhacchedo mahāvīro,64.4kathesi attano guṇaṁ.
65.1“Cattāro te asaṅkheyyā,65.2koṭi yesaṁ na nāyati;65.3Sattakāyo ca ākāso,65.4cakkavāḷā canantakā;65.5Buddhañāṇaṁ appameyyaṁ,65.6na sakkā ete vijānituṁ.
66.1Kimetaṁ acchariyaṁ loke,66.2yaṁ me iddhivikubbanaṁ;66.3Aññe bahū acchariyā,66.4abbhutā lomahaṁsanā.
67.1Yadāhaṁ tusite kāye,67.2santusito nāmahaṁ tadā;67.3Dasasahassī samāgamma,67.4yācanti pañjalī mamaṁ.
68.1‘Kālo kho te mahāvīra,68.2uppajja mātukucchiyaṁ;68.3Sadevakaṁ tārayanto,68.4bujjhassu amataṁ padaṁ’.
69.1Tusitā kāyā cavitvāna,69.2yadā okkami kucchiyaṁ;69.3Dasasahassīlokadhātu,69.4kampittha dharaṇī tadā.
70.1Yadāhaṁ mātukucchito,70.2sampajānova nikkhamiṁ;70.3Sādhukāraṁ pavattenti,70.4dasasahassī pakampatha.
71.1Okkantiṁ me samo natthi,71.2jātito abhinikkhame;71.3Sambodhiyaṁ ahaṁ seṭṭho,71.4dhammacakkappavattane.
72.1Aho acchariyaṁ loke,72.2buddhānaṁ guṇamahantatā;72.3Dasasahassīlokadhātu,72.4chappakāraṁ pakampatha;72.5Obhāso ca mahā āsi,72.6accheraṁ lomahaṁsanaṁ”.
73.1Bhagavā tamhi samaye,73.2lokajeṭṭho narāsabho;73.3Sadevakaṁ dassayanto,73.4iddhiyā caṅkamī jino.
74.1Caṅkame caṅkamantova,74.2kathesi lokanāyako;74.3Antarā na nivatteti,74.4catuhatthe caṅkame yathā.
75.1Sāriputto mahāpañño,75.2samādhijjhānakovido;75.3Paññāya pāramippatto,75.4pucchati lokanāyakaṁ.
76.1“Kīdiso te mahāvīra,76.2abhinīhāro naruttama;76.3Kamhi kāle tayā dhīra,76.4patthitā bodhimuttamā.
77.1Dānaṁ sīlañca nekkhammaṁ,77.2paññāvīriyañca kīdisaṁ;77.3Khantisaccamadhiṭṭhānaṁ,77.4mettupekkhā ca kīdisā.
78.1Dasa pāramī tayā dhīra,78.2kīdisī lokanāyaka;78.3Kathaṁ upapāramī puṇṇā,78.4paramatthapāramī kathaṁ”.
79.1Tassa puṭṭho viyākāsi,79.2karavīkamadhuragiro;79.3Nibbāpayanto hadayaṁ,79.4hāsayanto sadevakaṁ.
80.1Atītabuddhānaṁ jinānaṁ desitaṁ,80.2Nikīlitaṁ buddhaparamparāgataṁ;80.3Pubbenivāsānugatāya buddhiyā,80.4Pakāsayī lokahitaṁ sadevake.
81.1“Pītipāmojjajananaṁ,81.2sokasallavinodanaṁ;81.3Sabbasampattipaṭilābhaṁ,81.4cittīkatvā suṇātha me.
82.1Madanimmadanaṁ sokanudaṁ,82.2Saṁsāraparimocanaṁ;82.3Sabbadukkhakkhayaṁ maggaṁ,82.4Sakkaccaṁ paṭipajjathā”ti.
83.1Ratanacaṅkamanakaṇḍo niṭṭhito.