Skip to content
True DhammaLibrary · Community
Ja 4986 min read

The Tale of Citta and Sambhūta

Cittasambhūtajātaka

“Every good deed”—This story the Master told while dwelling in Jetavana, about two fellow-priests of the reverend Maha-kassapa, who lived happily together. This pair, we are told, were most friendly, and had share for share in all things with the utmost fairness: even when they walked for alms, together they went out and together came in, nor could they endure to be apart. In the Hall of Truth sat the Brethren, praising their friendship, when the Master came in, and asked what they talked of as they sat there. They told him; and he replied, “Their friendship in one existence, Brethren, is nothing to wonder at; for wise men of old kept friendliness unbroken throughout three or four different existences.” So saying, he told them a story of the past.

Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

  • 0.1Jātaka
  • 0.2Vīsatinipāta
  • 0.3Mātaṅgavagga

0.42. Cittasambhūtajātaka

1.1PTS 4.394“Sabbaṁ narānaṁ saphalaṁ suciṇṇaṁ,1.2Na kammunā kiñcana moghamatthi;1.3Passāmi sambhūtaṁ mahānubhāvaṁ,1.4Sakammunā puññaphalūpapannaṁ.

2.1Sabbaṁ narānaṁ saphalaṁ suciṇṇaṁ,2.2Na kammunā kiñcana moghamatthi;2.3Kaccinnu cittassapi evamevaṁ,2.4Iddho mano tassa yathāpi mayhaṁ”.

3.1“Sabbaṁ narānaṁ saphalaṁ suciṇṇaṁ,3.2Na kammunā kiñcana moghamatthi;3.3Cittampi jānāhi tatheva deva,3.4Iddho mano tassa yathāpi tuyhaṁ”.

4.1“Bhavaṁ nu citto sutamaññato te,4.2Udāhu te koci naṁ etadakkhā;4.3Gāthā sugītā na mamatthi kaṅkhā,4.4Dadāmi te gāmavaraṁ satañca”.

5.1PTS 4.395“Na cāhaṁ citto sutamaññato me,5.2Isī ca me etamatthaṁ asaṁsi;5.3‘Gantvāna rañño paṭigāhi gāthaṁ,5.4Api te varaṁ attamano dadeyya’”.

6.1“Yojentu ve rājarathe,6.2sukate cittasibbane;6.3Kacchaṁ nāgānaṁ bandhatha,6.4gīveyyaṁ paṭimuñcatha.

7.1Āhaññantu bherimudiṅgasaṅkhe,7.2Sīghāni yānāni ca yojayantu;7.3Ajjevahaṁ assamaṁ taṁ gamissaṁ,7.4Yattheva dakkhissamisiṁ nisinnaṁ”.

8.1“Suladdhalābho vata me ahosi,8.2Gāthā sugītā parisāya majjhe;8.3Svāhaṁ isiṁ sīlavatūpapannaṁ,8.4Disvā patīto sumanohamasmi”.

9.1PTS 4.396“Āsanaṁ udakaṁ pajjaṁ,9.2paṭiggaṇhātu no bhavaṁ;9.3Agghe bhavantaṁ pucchāma,9.4agghaṁ kurutu no bhavaṁ”.

10.1“Rammañca te āvasathaṁ karontu,10.2Nārīgaṇehi paricārayassu;10.3Karohi okāsamanuggahāya,10.4Ubhopimaṁ issariyaṁ karoma”.

11.1“Disvā phalaṁ duccaritassa rāja,11.2Atho suciṇṇassa mahāvipākaṁ;11.3Attānameva paṭisaṁyamissaṁ,11.4Na patthaye putta pasuṁ dhanaṁ vā.

12.1Dasevimā vassadasā,12.2maccānaṁ idha jīvitaṁ;12.3Apattaññeva taṁ odhiṁ,12.4naḷo chinnova sussati.

13.1Tattha kā nandi kā khiḍḍā,13.2kā ratī kā dhanesanā;13.3Kiṁ me puttehi dārehi,13.4rāja muttosmi bandhanā.

14.1Sohaṁ evaṁ pajānāmi,14.2maccu me nappamajjati;14.3Antakenādhipannassa,14.4kā ratī kā dhanesanā.

15.1PTS 4.397Jāti narānaṁ adhamā janinda,15.2Caṇḍālayoni dvipadākaniṭṭhā;15.3Sakehi kammehi supāpakehi,15.4Caṇḍālagabbhe avasimha pubbe.

16.1Caṇḍālāhumha avantīsu,16.2migā nerañjaraṁ pati;16.3Ukkusā nammadātīre,16.4tyajja brāhmaṇakhattiyā.

17.1PTS 4.398Upanīyati jīvitamappamāyu,17.2Jarūpanītassa na santi tāṇā;17.3Karohi pañcāla mameta vākyaṁ,17.4Mākāsi kammāni dukkhudrayāni.

18.1Upanīyati jīvitamappamāyu,18.2Jarūpanītassa na santi tāṇā;18.3Karohi pañcāla mameta vākyaṁ,18.4Mākāsi kammāni dukkhapphalāni.

19.1Upanīyati jīvitamappamāyu,19.2Jarūpanītassa na santi tāṇā;19.3Karohi pañcāla mameta vākyaṁ,19.4Mākāsi kammāni rajassirāni.

20.1Upanīyati jīvitamappamāyu,20.2Vaṇṇaṁ jarā hanti narassa jiyyato;20.3Karohi pañcāla mameta vākyaṁ,20.4Mākāsi kammaṁ nirayūpapattiyā”.

21.1PTS 4.399“Addhā hi saccaṁ vacanaṁ tavetaṁ,21.2Yathā isī bhāsasi evametaṁ;21.3Kāmā ca me santi anapparūpā,21.4Te duccajā mādisakena bhikkhu.

22.1Nāgo yathā paṅkamajjhe byasanno,22.2Passaṁ thalaṁ nābhisambhoti gantuṁ;22.3Evampahaṁ kāmapaṅke byasanno,22.4Na bhikkhuno maggamanubbajāmi.

23.1Yathāpi mātā ca pitā ca puttaṁ,23.2Anusāsare kinti sukhī bhaveyya;23.3Evampi maṁ tvaṁ anusāsa bhante,23.4Yathā ciraṁ pecca sukhī bhaveyyaṁ”.

24.1“No ce tuvaṁ ussahase janinda,24.2Kāme ime mānusake pahātuṁ;24.3Dhammiṁ baliṁ paṭṭhapayassu rāja,24.4Adhammakāro tava māhu raṭṭhe.

25.1Dūtā vidhāvantu disā catasso,25.2Nimantakā samaṇabrāhmaṇānaṁ;25.3Te annapānena upaṭṭhahassu,25.4Vatthena senāsanapaccayena ca.

26.1PTS 4.400Annena pānena pasannacitto,26.2Santappaya samaṇabrāhmaṇe ca;26.3Datvā ca bhutvā ca yathānubhāvaṁ,26.4Anindito saggamupehi ṭhānaṁ.

27.1Sace ca taṁ rāja mado saheyya,27.2Nārīgaṇehi paricārayantaṁ;27.3Imameva gāthaṁ manasī karohi,27.4Bhāsesi cenaṁ parisāya majjhe.

28.1Abbhokāsasayo jantu,28.2vajantyā khīrapāyito;28.3Parikiṇṇo suvānehi,28.4svājja rājāti vuccatī”ti.

29.1Cittasambhūtajātakaṁ dutiyaṁ.