Skip to content
True DhammaLibrary · Community
Ja 5025 min read

The Shorter Tale of the Golden Goose

Cūḷahaṁsajātaka

“There go the birds”—This story the Master told while dwelling in the Bamboo Grove, about Elder Ananda’s renunciation of life. Then also the Brethren were talking in the Hall of Truth about the Elder’s good qualities, when the Master came in and asked them what they sat talking of there. He said, “This is not the first time, Brethren, that Ananda has renounced his life for my sake, but he did the same before.” And then he told them a story of the past.

Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

  • 0.1Jātaka
  • 0.2Vīsatinipāta
  • 0.3Mātaṅgavagga

0.46. Cūḷahaṁsajātaka

1.1PTS 4.424“Ete haṁsā pakkamanti,1.2vakkaṅgā bhayameritā;1.3Harittaca hemavaṇṇa,1.4kāmaṁ sumukha pakkama.

2.1Ohāya maṁ ñātigaṇā,2.2ekaṁ pāsavasaṁ gataṁ;2.3Anapekkhamānā gacchanti,2.4kiṁ eko avahiyyasi.

3.1Pateva patataṁ seṭṭha,3.2natthi baddhe sahāyatā;3.3Mā anīghāya hāpesi,3.4kāmaṁ sumukha pakkama”.

4.1PTS 4.425“Nāhaṁ ‘dukkhapareto’ti,4.2dhataraṭṭha tuvaṁ jahe;4.3Jīvitaṁ maraṇaṁ vā me,4.4tayā saddhiṁ bhavissati”.

5.1“Etadariyassa kalyāṇaṁ,5.2yaṁ tvaṁ sumukha bhāsasi;5.3Tañca vīmaṁsamānohaṁ,5.4‘patatetaṁ’ avassajiṁ”.

6.1“Apadena padaṁ yāti,6.2antalikkhacaro dijo;6.3Ārā pāsaṁ na bujjhi tvaṁ,6.4haṁsānaṁ pavaruttama”.

7.1“Yadā parābhavo hoti,7.2poso jīvitasaṅkhaye;7.3Atha jālañca pāsañca,7.4āsajjāpi na bujjhati”.

8.1PTS 4.426“Ete haṁsā pakkamanti,8.2vakkaṅgā bhayameritā;8.3Harittaca hemavaṇṇa,8.4tvaññeva avahiyyasi.

9.1Ete bhutvā ca pitvā ca,9.2pakkamanti vihaṅgamā;9.3Anapekkhamānā vakkaṅgā,9.4tvaññeveko upāsasi.

10.1Kiṁ nu tyāyaṁ dijo hoti,10.2mutto baddhaṁ upāsasi;10.3Ohāya sakuṇā yanti,10.4kiṁ eko avahiyyasi”.

11.1“Rājā me so dijo mitto,11.2sakhā pāṇasamo ca me;11.3Neva naṁ vijahissāmi,11.4yāva kālassa pariyāyaṁ”.

12.1“Yo ca tvaṁ sakhino hetu,12.2pāṇaṁ cajitumicchasi;12.3So te sahāyaṁ muñcāmi,12.4hotu rājā tavānugo”.

13.1PTS 4.427“Evaṁ luddaka nandassu,13.2saha sabbehi ñātibhi;13.3Yathāhamajja nandāmi,13.4muttaṁ disvā dijādhipaṁ”.

14.1“Kaccinnu bhoto kusalaṁ,14.2kacci bhoto anāmayaṁ;14.3Kacci raṭṭhamidaṁ phītaṁ,14.4dhammena manusāsasi”.

15.1PTS 4.428“Kusalañceva me haṁsa,15.2atho haṁsa anāmayaṁ;15.3Atho raṭṭhamidaṁ phītaṁ,15.4dhammena manusāsahaṁ”.

16.1“Kacci bhoto amaccesu,16.2doso koci na vijjati;16.3Kacci ārā amittā te,16.4chāyā dakkhiṇatoriva”.

17.1“Athopi me amaccesu,17.2doso koci na vijjati;17.3Atho ārā amittā me,17.4chāyā dakkhiṇatoriva”.

18.1“Kacci te sādisī bhariyā,18.2assavā piyabhāṇinī;18.3Puttarūpayasūpetā,18.4tava chandavasānugā”.

19.1“Atho me sādisī bhariyā,19.2assavā piyabhāṇinī;19.3Puttarūpayasūpetā,19.4mama chandavasānugā”.

20.1“Kacci te bahavo puttā,20.2sujātā raṭṭhavaḍḍhana;20.3Paññājavena sampannā,20.4sammodanti tato tato”.

21.1“Satameko ca me puttā,21.2dhataraṭṭha mayā sutā;21.3Tesaṁ tvaṁ kiccamakkhāhi,21.4nāvarujjhanti te vaco”.

22.1“Upapannopi ce hoti,22.2jātiyā vinayena vā;22.3Atha pacchā kurute yogaṁ,22.4kicche āpāsu sīdati.

23.1PTS 4.429Tassa saṁhīrapaññassa,23.2vivaro jāyate mahā;23.3Rattimandhova rūpāni,23.4thūlāni manupassati.

24.1Asāre sārayogaññū,24.2matiṁ na tveva vindati;24.3Sarabhova giriduggasmiṁ,24.4antarāyeva sīdati.

25.1Hīnajaccopi ce hoti,25.2uṭṭhātā dhitimā naro;25.3Ācārasīlasampanno,25.4nise aggīva bhāsati.

26.1Etaṁ me upamaṁ katvā,26.2putte vijjāsu vācaya;26.3Saṁvirūḷhetha medhāvī,26.4khette bījaṁva vuṭṭhiyā”ti.

27.1Cūḷahaṁsajātakaṁ chaṭṭhaṁ.