Skip to content
True DhammaLibrary · Community
Ja 5095 min read

The Elephant Driver

Hatthipālajātaka

“At last we see”—This story the Master told, while dwelling at Jetavana, about the Renunciation. Then with these words,—“It is not the first time, Brethren, that the Tathagata made the Renunciation, but it was so before”—the Master told them a story of the past.

Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

  • 0.1Jātaka
  • 0.2Vīsatinipāta
  • 0.3Mātaṅgavagga

0.413. Hatthipālajātaka

1.1PTS 4.476“Cirassaṁ vata passāma,1.2brāhmaṇaṁ devavaṇṇinaṁ;1.3Mahājaṭaṁ khāridharaṁ,1.4paṅkadantaṁ rajassiraṁ.

2.1Cirassaṁ vata passāma,2.2isiṁ dhammaguṇe rataṁ;2.3Kāsāyavatthavasanaṁ,2.4vākacīraṁ paṭicchadaṁ.

3.1Āsanaṁ udakaṁ pajjaṁ,3.2paṭigaṇhātu no bhavaṁ;3.3Agghe bhavantaṁ pucchāma,3.4agghaṁ kurutu no bhavaṁ”.

4.1PTS 4.477“Adhicca vede pariyesa vittaṁ,4.2Putte gahe tāta patiṭṭhapetvā;4.3Gandhe rase paccanubhuyya sabbaṁ,4.4Araññaṁ sādhu muni so pasattho”.

5.1PTS 4.478“Vedā na saccā na ca vittalābho,5.2Na puttalābhena jaraṁ vihanti;5.3Gandhe rase muccanamāhu santo,5.4Sakammunā hoti phalūpapatti”.

6.1“Addhā hi saccaṁ vacanaṁ tavetaṁ,6.2Sakammunā hoti phalūpapatti;6.3Jiṇṇā ca mātāpitaro tavīme,6.4Passeyyuṁ taṁ vassasataṁ arogaṁ”.

7.1“Yassassa sakkhī maraṇena rāja,7.2Jarāya mettī naravīraseṭṭha;7.3Yo cāpi jaññā na marissaṁ kadāci,7.4Passeyyuṁ taṁ vassasataṁ arogaṁ.

8.1Yathāpi nāvaṁ puriso dakamhi,8.2Ereti ce naṁ upaneti tīraṁ;8.3Evampi byādhī satataṁ jarā ca,8.4Upaneti maccaṁ vasamantakassa”.

9.1PTS 4.480“Paṅko ca kāmā palipo ca kāmā,9.2Manoharā duttarā maccudheyyā;9.3Etasmiṁ paṅke palipe byasannā,9.4Hīnattarūpā na taranti pāraṁ.

10.1Ayaṁ pure luddamakāsi kammaṁ,10.2Svāyaṁ gahīto na hi mokkhito me;10.3Orundhiyā naṁ parirakkhissāmi,10.4Māyaṁ puna luddamakāsi kammaṁ”.

11.1PTS 4.481“Gavaṁva naṭṭhaṁ puriso yathā vane,11.2Anvesatī rāja apassamāno;11.3Evaṁ naṭṭho esukārī mamattho,11.4Sohaṁ kathaṁ na gaveseyyaṁ rāja.

12.1Hiyyoti hiyyati poso,12.2Pareti parihāyati;12.3Anāgataṁ netamatthīti ñatvā,12.4Uppannachandaṁ ko panudeyya dhīro”.

13.1PTS 4.482“Passāmi vohaṁ daharaṁ kumāriṁ,13.2Mattūpamaṁ ketakapupphanettaṁ;13.3Abhuttabhoge paṭhame vayasmiṁ,13.4Ādāya maccu vajate kumāriṁ.

14.1Yuvā sujāto sumukho sudassano,14.2Sāmo kusumbhaparikiṇṇamassu;14.3Hitvāna kāme paṭikacca gehaṁ,14.4Anujāna maṁ pabbajissāmi deva”.

15.1PTS 4.483“Sākhāhi rukkho labhate samaññaṁ,15.2Pahīnasākhaṁ pana khāṇumāhu;15.3Pahīnaputtassa mamajja bhoti,15.4Vāseṭṭhi bhikkhācariyāya kālo”.

16.1PTS 4.484“Aghasmi koñcāva yathā himaccaye,16.2Katāni jālāni padāliya haṁsā;16.3Gacchanti puttā ca patī ca mayhaṁ,16.4Sāhaṁ kathaṁ nānuvaje pajānaṁ”.

17.1PTS 4.485“Ete bhutvā vamitvā ca,17.2pakkamanti vihaṅgamā;17.3Ye ca bhutvāna vamiṁsu,17.4te me hatthattamāgatā.

18.1PTS 4.486Avamī brāhmaṇo kāme,18.2so tvaṁ paccāvamissasi;18.3Vantādo puriso rāja,18.4na so hoti pasaṁsiyo”.

19.1“Paṅke ca posaṁ palipe byasannaṁ,19.2Balī yathā dubbalamuddhareyya;19.3Evampi maṁ tvaṁ udatāri bhoti,19.4Pañcāli gāthāhi subhāsitāhi”.

20.1Idaṁ vatvā mahārājā,20.2esukārī disampati;20.3Raṭṭhaṁ hitvāna pabbaji,20.4nāgo chetvāva bandhanaṁ.

21.1PTS 4.487“Rājā ca pabbajjamarocayittha,21.2Raṭṭhaṁ pahāya naravīraseṭṭho;21.3Tuvampi no hohi yatheva rājā,21.4Amhehi guttā anusāsa rajjaṁ”.

22.1“Rājā ca pabbajjamarocayittha,22.2Raṭṭhaṁ pahāya naravīraseṭṭho;22.3Ahampi ekā carissāmi loke,22.4Hitvāna kāmāni manoramāni.

23.1Rājā ca pabbajjamarocayittha,23.2Raṭṭhaṁ pahāya naravīraseṭṭho;23.3Ahampi ekā carissāmi loke,23.4Hitvāna kāmāni yathodhikāni.

24.1Accenti kālā tarayanti rattiyo,24.2Vayoguṇā anupubbaṁ jahanti;24.3Ahampi ekā carissāmi loke,24.4Hitvāna kāmāni manoramāni.

25.1Accenti kālā tarayanti rattiyo,25.2Vayoguṇā anupubbaṁ jahanti;25.3Ahampi ekā carissāmi loke,25.4Hitvāna kāmāni yathodhikāni.

26.1Accenti kālā tarayanti rattiyo,26.2Vayoguṇā anupubbaṁ jahanti;26.3Ahampi ekā carissāmi loke,26.4Sītibhūtā sabbamaticca saṅgan”ti.

27.1Hatthipālajātakaṁ terasamaṁ.