Skip to content
True DhammaLibrary · Community
Ja 5188 min read

The Dragon-King Paṇḍara

Paṇḍaranāgarājajātaka

“No man that lets”—This was a story told by the Master, whilst sojourning at Jetavana, as to how Devadatta told a lie, and how the earth opened and swallowed him up. At that time, when Devadatta was being blamed by the Brethren, the Master said, “Not now only, Brethren, but of old too Devadatta told a lie and was swallowed up by the earth,” and so saying he told a story of the past.

Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

  • 0.1Jātaka
  • 0.2Tiṁsanipāta
  • 0.3Kiṁchandavagga

0.48. Paṇḍaranāgarājajātaka

1.1PTS 5.77“Vikiṇṇavācaṁ aniguyha mantaṁ,1.2Asaññataṁ aparicakkhitāraṁ;1.3Bhayaṁ tamanveti sayaṁ abodhaṁ,1.4Nāgaṁ yathā paṇḍarakaṁ supaṇṇo.

2.1Yo guyhamantaṁ parirakkhaṇeyyaṁ,2.2Mohā naro saṁsati hāsamāno;2.3Taṁ bhinnamantaṁ bhayamanveti khippaṁ,2.4Nāgaṁ yathā paṇḍarakaṁ supaṇṇo.

3.1Nānumitto garuṁ atthaṁ,3.2guyhaṁ veditumarahati;3.3Sumitto ca asambuddhaṁ,3.4sambuddhaṁ vā anatthavā.

4.1Vissāsamāpajjimahaṁ acelaṁ,4.2Samaṇo ayaṁ sammato bhāvitatto;4.3Tassāhamakkhiṁ vivariṁ guyhamatthaṁ,4.4Atītamattho kapaṇaṁ rudāmi.

5.1Tassāhaṁ paramaṁ brahme guyhaṁ,5.2Vācañhi maṁ nāsakkhiṁ saṁyametuṁ;5.3Tappakkhato hi bhayamāgataṁ mamaṁ,5.4Atītamattho kapaṇaṁ rudāmi.

6.1PTS 5.78Yo ve naro suhadaṁ maññamāno,6.2Guyhamatthaṁ saṁsati dukkulīne;6.3Dosā bhayā athavā rāgarattā,6.4Pallatthito bālo asaṁsayaṁ so.

7.1Tirokkhavāco asataṁ paviṭṭho,7.2Yo saṅgatīsu mudīreti vākyaṁ;7.3Āsīviso dummukhotyāhu taṁ naraṁ,7.4Ārā ārā saṁyame tādisamhā.

8.1Annaṁ pānaṁ kāsikacandanañca,8.2Manāpitthiyo mālamucchādanañca;8.3Ohāya gacchāmase sabbakāme,8.4Supaṇṇa pāṇūpagatāva tyamhā”.

9.1PTS 5.79“Ko nīdha tiṇṇaṁ garahaṁ upeti,9.2Asmiṁdhaloke pāṇabhū nāgarāja;9.3Samaṇo supaṇṇo athavā tvameva,9.4Kiṁ kāraṇā paṇḍarakaggahīto”.

10.1PTS 5.80“Samaṇoti me sammatatto ahosi,10.2Piyo ca me manasā bhāvitatto;10.3Tassāhamakkhiṁ vivariṁ guyhamatthaṁ,10.4Atītamattho kapaṇaṁ rudāmi”.

11.1“Na catthi satto amaro pathabyā,11.2Paññāvidhā natthi na ninditabbā;11.3Saccena dhammena dhitiyā damena,11.4Alabbhamabyāharatī naro idha.

12.1Mātāpitā paramā bandhavānaṁ,12.2Nāssa tatiyo anukampakatthi;12.3Tesampi guyhaṁ paramaṁ na saṁse,12.4Mantassa bhedaṁ parisaṅkamāno.

13.1Mātāpitā bhaginī bhātaro ca,13.2Sahāyā vā yassa honti sapakkhā;13.3Tesampi guyhaṁ paramaṁ na saṁse,13.4Mantassa bhedaṁ parisaṅkamāno.

14.1Bhariyā ce purisaṁ vajjā,14.2Komārī piyabhāṇinī;14.3Puttarūpayasūpetā,14.4Ñātisaṅghapurakkhatā;14.5Tassāpi guyhaṁ paramaṁ na saṁse,14.6Mantassa bhedaṁ parisaṅkamāno.

15.1PTS 5.81Na guyhamatthaṁ vivareyya,15.2Rakkheyya naṁ yathā nidhiṁ;15.3Na hi pātukato sādhu,15.4Guyho attho pajānatā.

16.1Thiyā guyhaṁ na saṁseyya,16.2amittassa ca paṇḍito;16.3Yo cāmisena saṁhīro,16.4hadayattheno ca yo naro.

17.1Guyhamatthaṁ asambuddhaṁ,17.2sambodhayati yo naro;17.3Mantabhedabhayā tassa,17.4dāsabhūto titikkhati.

18.1Yāvanto purisassatthaṁ,18.2guyhaṁ jānanti mantinaṁ;18.3Tāvanto tassa ubbegā,18.4tasmā guyhaṁ na vissaje.

19.1Vivicca bhāseyya divā rahassaṁ,19.2Rattiṁ giraṁ nātivelaṁ pamuñce;19.3Upassutikā hi suṇanti mantaṁ,19.4Tasmā manto khippamupeti bhedaṁ.

20.1PTS 5.82Yathāpi assa nagaraṁ mahantaṁ,20.2Advārakaṁ āyasaṁ bhaddasālaṁ;20.3Samantakhātāparikhāupetaṁ,20.4Evampi me te idha guyhamantā.

21.1Ye guyhamantā avikiṇṇavācā,21.2Daḷhā sadatthesu narā dujivha;21.3Ārā amittā byavajanti tehi,21.4Āsīvisā vā riva sattusaṅghā”.

22.1“Hitvā gharaṁ pabbajito acelo,22.2Naggo muṇḍo carati ghāsahetu;22.3Tamhi nu kho vivariṁ guyhamatthaṁ,22.4Atthā ca dhammā ca apaggatamhā.

23.1Kathaṅkaro hoti supaṇṇarāja,23.2Kiṁsīlo kena vatena vattaṁ;23.3Samaṇo caraṁ hitvā mamāyitāni,23.4Kathaṅkaro saggamupeti ṭhānaṁ”.

24.1PTS 5.83“Hiriyā titikkhāya damenupeto,24.2Akkodhano pesuṇiyaṁ pahāya;24.3Samaṇo caraṁ hitvā mamāyitāni,24.4Evaṅkaro saggamupeti ṭhānaṁ”.

25.1“Mātāva puttaṁ taruṇaṁ tanujjaṁ,25.2Samphassatā sabbagattaṁ phareti;25.3Evampi me tvaṁ pāturahu dijinda,25.4Mātāva puttaṁ anukampamāno”.

26.1PTS 5.84“Handajja tvaṁ muñca vadhā dujivha,26.2Tayo hi puttā na hi añño atthi;26.3Antevāsī dinnako atrajo ca,26.4Rajjassu puttaññataro me ahosi”.

27.1Icceva vākyaṁ visajjī supaṇṇo,27.2Bhumyaṁ patiṭṭhāya dijo dujivhaṁ;27.3“Muttajja tvaṁ sabbabhayātivatto,27.4Thalūdake hohi mayābhigutto.

28.1Ātaṅkinaṁ yathā kusalo bhisakko,28.2Pipāsitānaṁ rahadova sīto;28.3Vesmaṁ yathā himasītaṭṭitānaṁ,28.4Evampi te saraṇamahaṁ bhavāmi”.

29.1PTS 5.85“Sandhiṁ katvā amittena,29.2aṇḍajena jalābuja;29.3Vivariya dāṭhaṁ sesi,29.4kuto taṁ bhayamāgataṁ”.

30.1“Saṅketheva amittasmiṁ,30.2mittasmimpi na vissase;30.3Abhayā bhayamuppannaṁ,30.4api mūlāni kantati.

31.1Kathaṁ nu vissase tyamhi,31.2yenāsi kalaho kato;31.3Niccayattena ṭhātabbaṁ,31.4so disabbhi na rajjati.

32.1Vissāsaye na ca taṁ vissayeyya,32.2Asaṅkito saṅkito ca bhaveyya;32.3Tathā tathā viññū parakkameyya,32.4Yathā yathā bhāvaṁ paro na jaññā”.

33.1PTS 5.86Te devavaṇṇā sukhumālarūpā,33.2Ubho samā sujayā puññakhandhā;33.3Upāgamuṁ karampiyaṁ acelaṁ,33.4Missībhūtā assavāhāva nāgā.

34.1Tato have paṇḍarako acelaṁ,34.2Sayamevupāgamma idaṁ avoca;34.3“Muttajjahaṁ sabbabhayātivatto,34.4Na hi nūna tuyhaṁ manaso piyamhā”.

35.1“Piyo hi me āsi supaṇṇarājā,35.2Asaṁsayaṁ paṇḍarakena saccaṁ;35.3So rāgarattova akāsimetaṁ,35.4Pāpakammaṁ sampajāno na mohā”.

36.1“Na me piyaṁ appiyaṁ vāpi hoti,36.2Sampassato lokamimaṁ parañca;36.3Susaññatānañhi viyañjanena,36.4Asaññato lokamimaṁ carāsi.

37.1PTS 5.87Ariyāvakāsosi anariyovāsi,37.2Asaññato saññatasannikāso;37.3Kaṇhābhijātikosi anariyarūpo,37.4Pāpaṁ bahuṁ duccaritaṁ acāri.

38.1Aduṭṭhassa tuvaṁ dubbhi,38.2dubbhī ca pisuṇo casi;38.3Etena saccavajjena,38.4muddhā te phalatu sattadhā”.

39.1“Tasmā hi mittānaṁ na dubbhitabbaṁ,39.2Mittadubbhā pāpiyo natthi añño;39.3Āsittasatto nihato pathabyā,39.4Indassa vākyena hi saṁvaro hato”ti.

40.1Paṇḍaranāgarājajātakaṁ aṭṭhamaṁ.