0.44. Saṅkhapālajātaka
1.1PTS 5.165“Ariyāvakāsosi pasannanetto,1.2Maññe bhavaṁ pabbajito kulamhā;1.3Kathaṁ nu vittāni pahāya bhoge,1.4Pabbaji nikkhamma gharā sapañña”.
2.1“Sayaṁ vimānaṁ naradeva disvā,2.2Mahānubhāvassa mahoragassa;2.3Disvāna puññāna mahāvipākaṁ,2.4Saddhāyahaṁ pabbajitomhi rāja”.
3.1“Na kāmakāmā na bhayā na dosā,3.2Vācaṁ musā pabbajitā bhaṇanti;3.3Akkhāhi me pucchito etamatthaṁ,3.4Sutvāna me jāyihitippasādo”.
4.1“Vāṇijja raṭṭhādhipa gacchamāno,4.2Pathe addasāsimhi bhojaputte;4.3Pavaddhakāyaṁ uragaṁ mahantaṁ,4.4Ādāya gacchante pamodamāne.
5.1Sohaṁ samāgamma janinda tehi,5.2Pahaṭṭhalomo avacamhi bhīto;5.3‘Kuhiṁ ayaṁ nīyati bhīmakāyo,5.4Nāgena kiṁ kāhatha bhojaputtā’.
6.1PTS 5.166‘Nāgo ayaṁ nīyati bhojanatthā,6.2Pavaddhakāyo urago mahanto;6.3Sāduñca thūlañca muduñca maṁsaṁ,6.4Na tvaṁ rasaññāsi videhaputta.
7.1Ito mayaṁ gantvā sakaṁ niketaṁ,7.2Ādāya satthāni vikopayitvā;7.3Maṁsāni bhokkhāma pamodamānā,7.4Mayañhi ve sattavo pannagānaṁ’.
8.1‘Sace ayaṁ nīyati bhojanatthā,8.2Pavaddhakāyo urago mahanto;8.3Dadāmi vo balibaddāni soḷasa,8.4Nāgaṁ imaṁ muñcatha bandhanasmā’.
9.1‘Addhā hi no bhakkho ayaṁ manāpo,9.2Bahū ca no uragā bhuttapubbā;9.3Karoma te taṁ vacanaṁ aḷāra,9.4Mittañca no hohi videhaputta’.
10.1Tadāssu te bandhanā mocayiṁsu,10.2Yaṁ natthuto paṭimokkassa pāse;10.3Mutto ca so bandhanā nāgarājā,10.4Pakkāmi pācīnamukho muhuttaṁ.
11.1Gantvāna pācīnamukho muhuttaṁ,11.2Puṇṇehi nettehi palokayī maṁ;11.3Tadāssahaṁ piṭṭhito anvagacchiṁ,11.4Dasaṅguliṁ añjaliṁ paggahetvā.
12.1‘Gaccheva kho tvaṁ taramānarūpo,12.2Mā taṁ amittā punaraggahesuṁ;12.3Dukkho hi luddehi punā samāgamo,12.4Adassanaṁ bhojaputtāna gaccha’.
13.1PTS 5.167Agamāsi so rahadaṁ vippasannaṁ,13.2Nīlobhāsaṁ ramaṇīyaṁ sutitthaṁ;13.3Samotataṁ jambuhi vetasāhi,13.4Pāvekkhi nittiṇṇabhayo patīto.
14.1So taṁ pavissa na cirassa nāgo,14.2Dibbena me pāturahuṁ janinda;14.3Upaṭṭhahī maṁ pitaraṁva putto,14.4Hadayaṅgamaṁ kaṇṇasukhaṁ bhaṇanto.
15.1‘Tvaṁ mesi mātā ca pitā aḷāra,15.2Abbhantaro pāṇadado sahāyo;15.3Sakañca iddhiṁ paṭilābhakosmi,15.4Aḷāra passa me nivesanāni;15.5Pahūtabhakkhaṁ bahuannapānaṁ,15.6Masakkasāraṁ viya vāsavassa.
16.1PTS 5.168Taṁ bhūmibhāgehi upetarūpaṁ,16.2Asakkharā ceva mudū subhā ca;16.3Nīcattiṇā apparajā ca bhūmi,16.4Pāsādikā yattha jahanti sokaṁ.
17.1Anāvakulā veḷuriyūpanīlā,17.2Catuddisaṁ ambavanaṁ surammaṁ;17.3Pakkā ca pesī ca phalā suphullā,17.4Niccotukā dhārayantī phalāni’.
18.1PTS 5.169Tesaṁ vanānaṁ naradeva majjhe,18.2Nivesanaṁ bhassarasannikāsaṁ;18.3Rajataggaḷaṁ sovaṇṇamayaṁ uḷāraṁ,18.4Obhāsatī vijjurivantalikkhe.
19.1Maṇīmayā soṇṇamayā uḷārā,19.2Anekacittā satataṁ sunimmitā;19.3Paripūrā kaññāhi alaṅkatābhi,19.4Suvaṇṇakāyūradharāhi rāja.
20.1So saṅkhapālo taramānarūpo,20.2Pāsādamāruyha anomavaṇṇo;20.3Sahassathambhaṁ atulānubhāvaṁ,20.4Yatthassa bhariyā mahesī ahosi.
21.1Ekā ca nārī taramānarūpā,21.2Ādāya veḷuriyamayaṁ mahagghaṁ;21.3Subhaṁ maṇiṁ jātimantūpapannaṁ,21.4Acoditā āsanamabbhihāsi.
22.1Tato maṁ urago hatthe gahetvā,22.2Nisīdayī pāmukhaāsanasmiṁ;22.3‘Idamāsanaṁ atra bhavaṁ nisīdatu,22.4Bhavañhi me aññataro garūnaṁ’.
23.1Aññā ca nārī taramānarūpā,23.2Ādāya vāriṁ upasaṅkamitvā;23.3Pādāni pakkhālayī me janinda,23.4Bhariyāva bhattū patino piyassa.
24.1PTS 5.170Aparā ca nārī taramānarūpā,24.2Paggayha sovaṇṇamayāya pātiyā;24.3Anekasūpaṁ vividhaṁ viyañjanaṁ,24.4Upanāmayī bhatta manuññarūpaṁ.
25.1Turiyehi maṁ bhārata bhuttavantaṁ,25.2Upaṭṭhahuṁ bhattu mano viditvā;25.3Tatuttariṁ maṁ nipatī mahantaṁ,25.4Dibbehi kāmehi anappakehi.
26.1‘Bhariyā mametā tisatā aḷāra,26.2Sabbattamajjhā padumuttarābhā;26.3Aḷāra etāssu te kāmakārā,26.4Dadāmi te tā paricārayassu’.
27.1PTS 5.171Saṁvaccharaṁ dibbarasānubhutvā,27.2Tadāssuhaṁ uttarimajjhabhāsiṁ;27.3‘Nāgassidaṁ kinti kathañca laddhaṁ,27.4Kathajjhagamāsi vimānaseṭṭhaṁ.
28.1Adhiccaladdhaṁ pariṇāmajaṁ te,28.2Sayaṅkataṁ udāhu devehi dinnaṁ;28.3Pucchāmi taṁ nāgarājetamatthaṁ,28.4Kathajjhagamāsi vimānaseṭṭhaṁ’.
29.1‘Nādhiccaladdhaṁ na pariṇāmajaṁ me,29.2Na sayaṅkataṁ nāpi devehi dinnaṁ;29.3Sakehi kammehi apāpakehi,29.4Puññehi me laddhamidaṁ vimānaṁ’.
30.1‘Kiṁ te vataṁ kiṁ pana brahmacariyaṁ,30.2Kissa suciṇṇassa ayaṁ vipāko;30.3Akkhāhi me nāgarājetamatthaṁ,30.4Kathaṁ nu te laddhamidaṁ vimānaṁ’.
31.1PTS 5.172‘Rājā ahosiṁ magadhānamissaro,31.2Duyyodhano nāma mahānubhāvo;31.3So ittaraṁ jīvitaṁ saṁviditvā,31.4Asassataṁ vipariṇāmadhammaṁ.
32.1Annañca pānañca pasannacitto,32.2Sakkacca dānaṁ vipulaṁ adāsiṁ;32.3Opānabhūtaṁ me gharaṁ tadāsi,32.4Santappitā samaṇabrāhmaṇā ca.
33.1Mālañca gandhañca vilepanañca,33.2Padīpiyaṁ yānamupassayañca;33.3Acchādanaṁ seyyamathannapānaṁ,33.4Sakkacca dānāni adamha tattha.
34.1Taṁ me vataṁ taṁ pana brahmacariyaṁ,34.2Tassa suciṇṇassa ayaṁ vipāko;34.3Teneva me laddhamidaṁ vimānaṁ,34.4Pahūtabhakkhaṁ bahuannapānaṁ;34.5Naccehi gītehi cupetarūpaṁ,34.6Ciraṭṭhitikaṁ na ca sassatāyaṁ’.
35.1‘Appānubhāvā taṁ mahānubhāvaṁ,35.2Tejassinaṁ hanti atejavanto;35.3Kimeva dāṭhāvudha kiṁ paṭicca,35.4Hatthattamāgacchi vanibbakānaṁ.
36.1Bhayaṁ nu te anvagataṁ mahantaṁ,36.2Tejo nu te nānvagaṁ dantamūlaṁ;36.3Kimeva dāṭhāvudha kiṁ paṭicca,36.4Kilesamāpajji vanibbakānaṁ’.
37.1‘Na me bhayaṁ anvagataṁ mahantaṁ,37.2Tejo na sakkā mama tehi hantuṁ;37.3Satañca dhammāni sukittitāni,37.4Samuddavelāva duraccayāni.
38.1Cātuddasiṁ pañcadasiṁ aḷāra,38.2Uposathaṁ niccamupāvasāmi;38.3Athāgamuṁ soḷasa bhojaputtā,38.4Rajjuṁ gahetvāna daḷhañca pāsaṁ.
39.1PTS 5.173Bhetvāna nāsaṁ atikassa rajjuṁ,39.2Nayiṁsu maṁ samparigayha luddā;39.3Etādisaṁ dukkhamahaṁ titikkhaṁ,39.4Uposathaṁ appaṭikopayanto’.
40.1‘Ekāyane taṁ pathe addasaṁsu,40.2Balena vaṇṇena cupetarūpaṁ;40.3Siriyā paññāya ca bhāvitosi,40.4Kiṁ patthayaṁ nāga tapo karosi’.
41.1‘Na puttahetū na dhanassa hetu,41.2Na āyuno cāpi aḷāra hetu;41.3Manussayoniṁ abhipatthayāno,41.4Tasmā parakkamma tapo karomi’.
42.1‘Tvaṁ lohitakkho vihatantaraṁso,42.2Alaṅkato kappitakesamassu;42.3Surosito lohitacandanena,42.4Gandhabbarājāva disā pabhāsasi.
43.1Deviddhipattosi mahānubhāvo,43.2Sabbehi kāmehi samaṅgibhūto;43.3Pucchāmi taṁ nāgarājetamatthaṁ,43.4Seyyo ito kena manussaloko’.
44.1‘Aḷāra nāññatra manussalokā,44.2Suddhī va saṁvijjati saṁyamo vā;44.3Ahañca laddhāna manussayoniṁ,44.4Kāhāmi jātimaraṇassa antaṁ’.
45.1‘Saṁvaccharo me vasato tavantike,45.2Annena pānena upaṭṭhitosmi;45.3Āmantayitvāna palemi nāga,45.4Cirappavutthosmi ahaṁ janinda’.
46.1PTS 5.174‘Puttā ca dārā anujīvino ca,46.2Niccānusiṭṭhā upatiṭṭhathetaṁ;46.3Kaccinnu taṁ nābhisapittha koci,46.4Piyañhi me dassanaṁ tuyhaṁ aḷāra’.
47.1‘Yathāpi mātū ca pitū agāre,47.2Putto piyo paṭivihito vaseyya;47.3Tatopi mayhaṁ idhameva seyyo,47.4Cittañhi te nāga mayī pasannaṁ’.
48.1‘Maṇī mamaṁ vijjati lohitaṅko,48.2Dhanāharo maṇiratanaṁ uḷāraṁ;48.3Ādāya tvaṁ gaccha sakaṁ niketaṁ,48.4Laddhā dhanaṁ taṁ maṇimossajassu’.
49.1PTS 5.176Diṭṭhā mayā mānusakāpi kāmā,49.2Asassatā vipariṇāmadhammā;49.3Ādīnavaṁ kāmaguṇesu disvā,49.4Saddhāyahaṁ pabbajitomhi rāja.
50.1Dumapphalānīva patanti māṇavā,50.2Daharā ca vuddhā ca sarīrabhedā;50.3Etampi disvā pabbajitomhi rāja,50.4Apaṇṇakaṁ sāmaññameva seyyo”.
51.1“Addhā have sevitabbā sapaññā,51.2Bahussutā ye bahuṭhānacintino;51.3Nāgañca sutvāna tavañcaḷāra,51.4Kāhāmi puññāni anappakāni”.
52.1“Addhā have sevitabbā sapaññā,52.2Bahussutā ye bahuṭhānacintino;52.3Nāgañca sutvāna mamañca rāja,52.4Karohi puññāni anappakānī”ti.
53.1Saṅkhapālajātakaṁ catutthaṁ.