0.43. Mahābodhijātaka
1.1PTS 5.232“Kiṁ nu daṇḍaṁ kimajinaṁ,1.2kiṁ chattaṁ kimupāhanaṁ;1.3Kimaṅkusañca pattañca,1.4saṅghāṭiñcāpi brāhmaṇa;1.5Taramānarūpohāsi,1.6kiṁ nu patthayase disaṁ”.
2.1“Dvādasetāni vassāni,2.2vusitāni tavantike;2.3Nābhijānāmi soṇena,2.4piṅgalenābhikūjitaṁ.
3.1Svāyaṁ dittova nadati,3.2sukkadāṭhaṁ vidaṁsayaṁ;3.3Tava sutvā sabhariyassa,3.4vītasaddhassa maṁ pati”.
4.1PTS 5.233“Ahu esa kato doso,4.2yathā bhāsasi brāhmaṇa;4.3Esa bhiyyo pasīdāmi,4.4vasa brāhmaṇa māgamā”.
5.1“Sabbaseto pure āsi,5.2tatopi sabalo ahu;5.3Sabbalohitako dāni,5.4kālo pakkamituṁ mama.
6.1Abbhantaraṁ pure āsi,6.2tato majjhe tato bahi;6.3Purā niddhamanā hoti,6.4sayameva vajāmahaṁ.
7.1Vītasaddhaṁ na seveyya,7.2udapānaṁvanodakaṁ;7.3Sacepi naṁ anukhaṇe,7.4vāri kaddamagandhikaṁ.
8.1Pasannameva seveyya,8.2appasannaṁ vivajjaye;8.3Pasannaṁ payirupāseyya,8.4rahadaṁ vudakatthiko.
9.1Bhaje bhajantaṁ purisaṁ,9.2abhajantaṁ na bhajjaye;9.3Asappurisadhammo so,9.4yo bhajantaṁ na bhajjati.
10.1Yo bhajantaṁ na bhajati,10.2sevamānaṁ na sevati;10.3Sa ve manussapāpiṭṭho,10.4migo sākhassito yathā.
11.1Accābhikkhaṇasaṁsaggā,11.2asamosaraṇena ca;11.3Etena mittā jīranti,11.4akāle yācanāya ca.
12.1Tasmā nābhikkhaṇaṁ gacche,12.2na ca gacche cirāciraṁ;12.3Kālena yācaṁ yāceyya,12.4evaṁ mittā na jīyare.
13.1Aticiraṁ nivāsena,13.2piyo bhavati appiyo;13.3Āmanta kho taṁ gacchāma,13.4purā te homa appiyā”.
14.1PTS 5.234“Evañce yācamānānaṁ,14.2Añjaliṁ nāvabujjhasi;14.3Paricārakānaṁ sataṁ,14.4Vacanaṁ na karosi no;14.5Evaṁ taṁ abhiyācāma,14.6Puna kayirāsi pariyāyaṁ”.
15.1“Evañce no viharataṁ,15.2Antarāyo na hessati;15.3Tuyhaṁ vāpi mahārāja,15.4Mayhaṁ vā raṭṭhavaddhana;15.5Appeva nāma passema,15.6Ahorattānamaccaye.
16.1PTS 5.237Udīraṇā ce saṅgatyā,16.2bhāvāya manuvattati;16.3Akāmā akaraṇīyaṁ vā,16.4karaṇīyaṁ vāpi kubbati;16.5Akāmākaraṇīyamhi,16.6kvidha pāpena lippati.
17.1So ce attho ca dhammo ca,17.2kalyāṇo na ca pāpako;17.3Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,17.4suhato vānaro mayā.
18.1Attano ce hi vādassa,18.2aparādhaṁ vijāniyā;18.3Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,18.4bhoto vādo hi tādiso.
19.1PTS 5.238Issaro sabbalokassa,19.2sace kappeti jīvitaṁ;19.3Iddhiṁ byasanabhāvañca,19.4kammaṁ kalyāṇapāpakaṁ;19.5Niddesakārī puriso,19.6issaro tena lippati.
20.1So ce attho ca dhammo ca,20.2kalyāṇo na ca pāpako;20.3Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,20.4suhato vānaro mayā.
21.1Attano ce hi vādassa,21.2aparādhaṁ vijāniyā;21.3Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,21.4bhoto vādo hi tādiso.
22.1Sace pubbekatahetu,22.2sukhadukkhaṁ nigacchati;22.3Porāṇakaṁ kataṁ pāpaṁ,22.4tameso muccate iṇaṁ;22.5Porāṇakaiṇamokkho,22.6kvidha pāpena lippati.
23.1PTS 5.239So ce attho ca dhammo ca,23.2kalyāṇo na ca pāpako;23.3Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,23.4suhato vānaro mayā.
24.1Attano ce hi vādassa,24.2aparādhaṁ vijāniyā;24.3Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,24.4bhoto vādo hi tādiso.
25.1Catunnaṁyevupādāya,25.2rūpaṁ sambhoti pāṇinaṁ;25.3Yato ca rūpaṁ sambhoti,25.4tatthevānupagacchati;25.5Idheva jīvati jīvo,25.6pecca pecca vinassati.
26.1Ucchijjati ayaṁ loko,26.2ye bālā ye ca paṇḍitā;26.3Ucchijjamāne lokasmiṁ,26.4kvidha pāpena lippati.
27.1So ce attho ca dhammo ca,27.2kalyāṇo na ca pāpako;27.3Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,27.4suhato vānaro mayā.
28.1Attano ce hi vādassa,28.2aparādhaṁ vijāniyā;28.3Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,28.4bhoto vādo hi tādiso.
29.1PTS 5.240Āhu khattavidā loke,29.2bālā paṇḍitamānino;29.3‘Mātaraṁ pitaraṁ haññe,29.4atho jeṭṭhampi bhātaraṁ;29.5Haneyya puttadāre ca,29.6attho ce tādiso siyā’.
30.1Yassa rukkhassa chāyāya,30.2nisīdeyya sayeyya vā;30.3Na tassa sākhaṁ bhañjeyya,30.4mittadubbho hi pāpako.
31.1Atha atthe samuppanne,31.2samūlamapi abbahe;31.3Attho me sambalenāpi,31.4suhato vānaro mayā.
32.1So ce attho ca dhammo ca,32.2kalyāṇo na ca pāpako;32.3Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,32.4suhato vānaro mayā.
33.1Attano ce hi vādassa,33.2aparādhaṁ vijāniyā;33.3Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,33.4bhoto vādo hi tādiso.
34.1PTS 5.241Ahetuvādo puriso,34.2yo ca issarakuttiko;34.3Pubbekatī ca ucchedī,34.4yo ca khattavido naro.
35.1Ete asappurisā loke,35.2bālā paṇḍitamānino;35.3Kareyya tādiso pāpaṁ,35.4atho aññampi kāraye;35.5Asappurisasaṁsaggo,35.6dukkhanto kaṭukudrayo.
36.1Urabbharūpena vakassu pubbe,36.2Asaṅkito ajayūthaṁ upeti;36.3Hantvā uraṇiṁ ajikaṁ ajañca,36.4Utrāsayitvā yena kāmaṁ paleti.
37.1PTS 5.242Tathāvidheke samaṇabrāhmaṇāse,37.2Chadanaṁ katvā vañcayanti manusse;37.3Anāsakā thaṇḍilaseyyakā ca,37.4Rajojallaṁ ukkuṭikappadhānaṁ;37.5Pariyāyabhattañca apānakattā,37.6Pāpācārā arahanto vadānā.
38.1Ete asappurisā loke,38.2bālā paṇḍitamānino;38.3Kareyya tādiso pāpaṁ,38.4atho aññampi kāraye;38.5Asappurisasaṁsaggo,38.6dukkhanto kaṭukudrayo.
39.1Yamāhu natthi vīriyanti,39.2ahetuñca pavadanti ye;39.3Parakāraṁ attakārañca,39.4ye tucchaṁ samavaṇṇayuṁ.
40.1Ete asappurisā loke,40.2bālā paṇḍitamānino;40.3Kareyya tādiso pāpaṁ,40.4atho aññampi kāraye;40.5Asappurisasaṁsaggo,40.6dukkhanto kaṭukudrayo.
41.1Sace hi vīriyaṁ nāssa,41.2kammaṁ kalyāṇapāpakaṁ;41.3Na bhare vaḍḍhakiṁ rājā,41.4napi yantāni kāraye.
42.1Yasmā ca vīriyaṁ atthi,42.2kammaṁ kalyāṇapāpakaṁ;42.3Tasmā yantāni kāreti,42.4rājā bharati vaḍḍhakiṁ.
43.1Yadi vassasataṁ devo,43.2na vasse na himaṁ pate;43.3Ucchijjeyya ayaṁ loko,43.4vinasseyya ayaṁ pajā.
44.1Yasmā ca vassatī devo,44.2himañcānuphusāyati;44.3Tasmā sassāni paccanti,44.4raṭṭhañca pālite ciraṁ.
45.1Gavañce taramānānaṁ,45.2jimhaṁ gacchati puṅgavo;45.3Sabbā tā jimhaṁ gacchanti,45.4nette jimhaṁ gate sati.
46.1Evameva manussesu,46.2yo hoti seṭṭhasammato;46.3So ce adhammaṁ carati,46.4pageva itarā pajā;46.5Sabbaṁ raṭṭhaṁ dukhaṁ seti,46.6rājā ce hoti adhammiko.
47.1Gavañce taramānānaṁ,47.2ujuṁ gacchati puṅgavo;47.3Sabbā gāvī ujuṁ yanti,47.4nette ujuṁ gate sati.
48.1Evameva manussesu,48.2yo hoti seṭṭhasammato;48.3So sace dhammaṁ carati,48.4pageva itarā pajā;48.5Sabbaṁ raṭṭhaṁ sukhaṁ seti,48.6rājā ce hoti dhammiko.
49.1Mahārukkhassa phalino,49.2āmaṁ chindati yo phalaṁ;49.3Rasañcassa na jānāti,49.4bījañcassa vinassati.
50.1PTS 5.243Mahārukkhūpamaṁ raṭṭhaṁ,50.2adhammena pasāsati;50.3Rasañcassa na jānāti,50.4raṭṭhañcassa vinassati.
51.1Mahārukkhassa phalino,51.2pakkaṁ chindati yo phalaṁ;51.3Rasañcassa vijānāti,51.4bījañcassa na nassati.
52.1Mahārukkhūpamaṁ raṭṭhaṁ,52.2dhammena yo pasāsati;52.3Rasañcassa vijānāti,52.4raṭṭhañcassa na nassati.
53.1Yo ca rājā janapadaṁ,53.2adhammena pasāsati;53.3Sabbosadhīhi so rājā,53.4viruddho hoti khattiyo.
54.1Tatheva negame hiṁsaṁ,54.2ye yuttā kayavikkaye;54.3Ojadānabalīkāre,54.4sa kosena virujjhati.
55.1Pahāravarakhettaññū,55.2saṅgāme katanissame;55.3Ussite hiṁsayaṁ rājā,55.4sa balena virujjhati.
56.1Tatheva isayo hiṁsaṁ,56.2saññate brahmacārino;56.3Adhammacārī khattiyo,56.4so saggena virujjhati.
57.1Yo ca rājā adhammaṭṭho,57.2bhariyaṁ hanti adūsikaṁ;57.3Luddaṁ pasavate ṭhānaṁ,57.4puttehi ca virujjhati.
58.1Dhammaṁ care jānapade,58.2negamesu balesu ca;58.3Isayo ca na hiṁseyya,58.4puttadāre samaṁ care.
59.1Sa tādiso bhūmipati,59.2Raṭṭhapālo akodhano;59.3Sapatte sampakampeti,59.4Indova asurādhipo”ti.
60.1Mahābodhijātakaṁ tatiyaṁ.
61.1Paṇṇāsanipātaṁ niṭṭhitaṁ.
62.1Tassuddānaṁ
63.1Saniḷīnikamavhayano paṭhamo,63.2Dutiyo pana saummadantivaro;63.3Tatiyo pana bodhisirīvhayano,63.4Kathitā pana tīṇi jinena subhāti.