Skip to content
True DhammaLibrary · Community
Ja 52814 min read

The Longer Tale of the Young Man Bodhi

Mahābodhijātaka

“What mean, these things”—This story the Master, while residing at Jetavana, told concerning the Perfection of Wisdom. The incident will be found related in the Mahaummagga. Now on this occasion the Master said, “Not now only, but formerly also, the Tathagata was wise and crushed all disputants,” and with these words he told a story of the past.

Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

  • 0.1Jātaka
  • 0.2Paṇṇāsanipāta
  • 0.3Niḷinikāvagga

0.43. Mahābodhijātaka

1.1PTS 5.232“Kiṁ nu daṇḍaṁ kimajinaṁ,1.2kiṁ chattaṁ kimupāhanaṁ;1.3Kimaṅkusañca pattañca,1.4saṅghāṭiñcāpi brāhmaṇa;1.5Taramānarūpohāsi,1.6kiṁ nu patthayase disaṁ”.

2.1“Dvādasetāni vassāni,2.2vusitāni tavantike;2.3Nābhijānāmi soṇena,2.4piṅgalenābhikūjitaṁ.

3.1Svāyaṁ dittova nadati,3.2sukkadāṭhaṁ vidaṁsayaṁ;3.3Tava sutvā sabhariyassa,3.4vītasaddhassa maṁ pati”.

4.1PTS 5.233“Ahu esa kato doso,4.2yathā bhāsasi brāhmaṇa;4.3Esa bhiyyo pasīdāmi,4.4vasa brāhmaṇa māgamā”.

5.1“Sabbaseto pure āsi,5.2tatopi sabalo ahu;5.3Sabbalohitako dāni,5.4kālo pakkamituṁ mama.

6.1Abbhantaraṁ pure āsi,6.2tato majjhe tato bahi;6.3Purā niddhamanā hoti,6.4sayameva vajāmahaṁ.

7.1Vītasaddhaṁ na seveyya,7.2udapānaṁvanodakaṁ;7.3Sacepi naṁ anukhaṇe,7.4vāri kaddamagandhikaṁ.

8.1Pasannameva seveyya,8.2appasannaṁ vivajjaye;8.3Pasannaṁ payirupāseyya,8.4rahadaṁ vudakatthiko.

9.1Bhaje bhajantaṁ purisaṁ,9.2abhajantaṁ na bhajjaye;9.3Asappurisadhammo so,9.4yo bhajantaṁ na bhajjati.

10.1Yo bhajantaṁ na bhajati,10.2sevamānaṁ na sevati;10.3Sa ve manussapāpiṭṭho,10.4migo sākhassito yathā.

11.1Accābhikkhaṇasaṁsaggā,11.2asamosaraṇena ca;11.3Etena mittā jīranti,11.4akāle yācanāya ca.

12.1Tasmā nābhikkhaṇaṁ gacche,12.2na ca gacche cirāciraṁ;12.3Kālena yācaṁ yāceyya,12.4evaṁ mittā na jīyare.

13.1Aticiraṁ nivāsena,13.2piyo bhavati appiyo;13.3Āmanta kho taṁ gacchāma,13.4purā te homa appiyā”.

14.1PTS 5.234“Evañce yācamānānaṁ,14.2Añjaliṁ nāvabujjhasi;14.3Paricārakānaṁ sataṁ,14.4Vacanaṁ na karosi no;14.5Evaṁ taṁ abhiyācāma,14.6Puna kayirāsi pariyāyaṁ”.

15.1“Evañce no viharataṁ,15.2Antarāyo na hessati;15.3Tuyhaṁ vāpi mahārāja,15.4Mayhaṁ vā raṭṭhavaddhana;15.5Appeva nāma passema,15.6Ahorattānamaccaye.

16.1PTS 5.237Udīraṇā ce saṅgatyā,16.2bhāvāya manuvattati;16.3Akāmā akaraṇīyaṁ vā,16.4karaṇīyaṁ vāpi kubbati;16.5Akāmākaraṇīyamhi,16.6kvidha pāpena lippati.

17.1So ce attho ca dhammo ca,17.2kalyāṇo na ca pāpako;17.3Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,17.4suhato vānaro mayā.

18.1Attano ce hi vādassa,18.2aparādhaṁ vijāniyā;18.3Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,18.4bhoto vādo hi tādiso.

19.1PTS 5.238Issaro sabbalokassa,19.2sace kappeti jīvitaṁ;19.3Iddhiṁ byasanabhāvañca,19.4kammaṁ kalyāṇapāpakaṁ;19.5Niddesakārī puriso,19.6issaro tena lippati.

20.1So ce attho ca dhammo ca,20.2kalyāṇo na ca pāpako;20.3Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,20.4suhato vānaro mayā.

21.1Attano ce hi vādassa,21.2aparādhaṁ vijāniyā;21.3Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,21.4bhoto vādo hi tādiso.

22.1Sace pubbekatahetu,22.2sukhadukkhaṁ nigacchati;22.3Porāṇakaṁ kataṁ pāpaṁ,22.4tameso muccate iṇaṁ;22.5Porāṇakaiṇamokkho,22.6kvidha pāpena lippati.

23.1PTS 5.239So ce attho ca dhammo ca,23.2kalyāṇo na ca pāpako;23.3Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,23.4suhato vānaro mayā.

24.1Attano ce hi vādassa,24.2aparādhaṁ vijāniyā;24.3Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,24.4bhoto vādo hi tādiso.

25.1Catunnaṁyevupādāya,25.2rūpaṁ sambhoti pāṇinaṁ;25.3Yato ca rūpaṁ sambhoti,25.4tatthevānupagacchati;25.5Idheva jīvati jīvo,25.6pecca pecca vinassati.

26.1Ucchijjati ayaṁ loko,26.2ye bālā ye ca paṇḍitā;26.3Ucchijjamāne lokasmiṁ,26.4kvidha pāpena lippati.

27.1So ce attho ca dhammo ca,27.2kalyāṇo na ca pāpako;27.3Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,27.4suhato vānaro mayā.

28.1Attano ce hi vādassa,28.2aparādhaṁ vijāniyā;28.3Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,28.4bhoto vādo hi tādiso.

29.1PTS 5.240Āhu khattavidā loke,29.2bālā paṇḍitamānino;29.3‘Mātaraṁ pitaraṁ haññe,29.4atho jeṭṭhampi bhātaraṁ;29.5Haneyya puttadāre ca,29.6attho ce tādiso siyā’.

30.1Yassa rukkhassa chāyāya,30.2nisīdeyya sayeyya vā;30.3Na tassa sākhaṁ bhañjeyya,30.4mittadubbho hi pāpako.

31.1Atha atthe samuppanne,31.2samūlamapi abbahe;31.3Attho me sambalenāpi,31.4suhato vānaro mayā.

32.1So ce attho ca dhammo ca,32.2kalyāṇo na ca pāpako;32.3Bhoto ce vacanaṁ saccaṁ,32.4suhato vānaro mayā.

33.1Attano ce hi vādassa,33.2aparādhaṁ vijāniyā;33.3Na maṁ tvaṁ garaheyyāsi,33.4bhoto vādo hi tādiso.

34.1PTS 5.241Ahetuvādo puriso,34.2yo ca issarakuttiko;34.3Pubbekatī ca ucchedī,34.4yo ca khattavido naro.

35.1Ete asappurisā loke,35.2bālā paṇḍitamānino;35.3Kareyya tādiso pāpaṁ,35.4atho aññampi kāraye;35.5Asappurisasaṁsaggo,35.6dukkhanto kaṭukudrayo.

36.1Urabbharūpena vakassu pubbe,36.2Asaṅkito ajayūthaṁ upeti;36.3Hantvā uraṇiṁ ajikaṁ ajañca,36.4Utrāsayitvā yena kāmaṁ paleti.

37.1PTS 5.242Tathāvidheke samaṇabrāhmaṇāse,37.2Chadanaṁ katvā vañcayanti manusse;37.3Anāsakā thaṇḍilaseyyakā ca,37.4Rajojallaṁ ukkuṭikappadhānaṁ;37.5Pariyāyabhattañca apānakattā,37.6Pāpācārā arahanto vadānā.

38.1Ete asappurisā loke,38.2bālā paṇḍitamānino;38.3Kareyya tādiso pāpaṁ,38.4atho aññampi kāraye;38.5Asappurisasaṁsaggo,38.6dukkhanto kaṭukudrayo.

39.1Yamāhu natthi vīriyanti,39.2ahetuñca pavadanti ye;39.3Parakāraṁ attakārañca,39.4ye tucchaṁ samavaṇṇayuṁ.

40.1Ete asappurisā loke,40.2bālā paṇḍitamānino;40.3Kareyya tādiso pāpaṁ,40.4atho aññampi kāraye;40.5Asappurisasaṁsaggo,40.6dukkhanto kaṭukudrayo.

41.1Sace hi vīriyaṁ nāssa,41.2kammaṁ kalyāṇapāpakaṁ;41.3Na bhare vaḍḍhakiṁ rājā,41.4napi yantāni kāraye.

42.1Yasmā ca vīriyaṁ atthi,42.2kammaṁ kalyāṇapāpakaṁ;42.3Tasmā yantāni kāreti,42.4rājā bharati vaḍḍhakiṁ.

43.1Yadi vassasataṁ devo,43.2na vasse na himaṁ pate;43.3Ucchijjeyya ayaṁ loko,43.4vinasseyya ayaṁ pajā.

44.1Yasmā ca vassatī devo,44.2himañcānuphusāyati;44.3Tasmā sassāni paccanti,44.4raṭṭhañca pālite ciraṁ.

45.1Gavañce taramānānaṁ,45.2jimhaṁ gacchati puṅgavo;45.3Sabbā tā jimhaṁ gacchanti,45.4nette jimhaṁ gate sati.

46.1Evameva manussesu,46.2yo hoti seṭṭhasammato;46.3So ce adhammaṁ carati,46.4pageva itarā pajā;46.5Sabbaṁ raṭṭhaṁ dukhaṁ seti,46.6rājā ce hoti adhammiko.

47.1Gavañce taramānānaṁ,47.2ujuṁ gacchati puṅgavo;47.3Sabbā gāvī ujuṁ yanti,47.4nette ujuṁ gate sati.

48.1Evameva manussesu,48.2yo hoti seṭṭhasammato;48.3So sace dhammaṁ carati,48.4pageva itarā pajā;48.5Sabbaṁ raṭṭhaṁ sukhaṁ seti,48.6rājā ce hoti dhammiko.

49.1Mahārukkhassa phalino,49.2āmaṁ chindati yo phalaṁ;49.3Rasañcassa na jānāti,49.4bījañcassa vinassati.

50.1PTS 5.243Mahārukkhūpamaṁ raṭṭhaṁ,50.2adhammena pasāsati;50.3Rasañcassa na jānāti,50.4raṭṭhañcassa vinassati.

51.1Mahārukkhassa phalino,51.2pakkaṁ chindati yo phalaṁ;51.3Rasañcassa vijānāti,51.4bījañcassa na nassati.

52.1Mahārukkhūpamaṁ raṭṭhaṁ,52.2dhammena yo pasāsati;52.3Rasañcassa vijānāti,52.4raṭṭhañcassa na nassati.

53.1Yo ca rājā janapadaṁ,53.2adhammena pasāsati;53.3Sabbosadhīhi so rājā,53.4viruddho hoti khattiyo.

54.1Tatheva negame hiṁsaṁ,54.2ye yuttā kayavikkaye;54.3Ojadānabalīkāre,54.4sa kosena virujjhati.

55.1Pahāravarakhettaññū,55.2saṅgāme katanissame;55.3Ussite hiṁsayaṁ rājā,55.4sa balena virujjhati.

56.1Tatheva isayo hiṁsaṁ,56.2saññate brahmacārino;56.3Adhammacārī khattiyo,56.4so saggena virujjhati.

57.1Yo ca rājā adhammaṭṭho,57.2bhariyaṁ hanti adūsikaṁ;57.3Luddaṁ pasavate ṭhānaṁ,57.4puttehi ca virujjhati.

58.1Dhammaṁ care jānapade,58.2negamesu balesu ca;58.3Isayo ca na hiṁseyya,58.4puttadāre samaṁ care.

59.1Sa tādiso bhūmipati,59.2Raṭṭhapālo akodhano;59.3Sapatte sampakampeti,59.4Indova asurādhipo”ti.

60.1Mahābodhijātakaṁ tatiyaṁ.

61.1Paṇṇāsanipātaṁ niṭṭhitaṁ.

62.1Tassuddānaṁ

63.1Saniḷīnikamavhayano paṭhamo,63.2Dutiyo pana saummadantivaro;63.3Tatiyo pana bodhisirīvhayano,63.4Kathitā pana tīṇi jinena subhāti.