Skip to content
True DhammaLibrary · Community
Ja 54435 min read

Prince Moon

Candakumārajātaka

“In Pupphavati once there reigned”—The Teacher, while dwelling on the Gijjhakuta mountain, related this story concerning Devadatta. Its substance is contained in the section relating to the sin of causing schisms in the community; it is to be fully known by studying the Tathagata’s conduct from his first becoming an ascetic down to the murder of King Bimbisara.

Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

0.47 Candakumārajātaka

1.1PTS 6.132Rājāsi luddakammo,1.2Ekarājā pupphavatīyā;1.3So pucchi brahmabandhuṁ,1.4Khaṇḍahālaṁ purohitaṁ mūḷhaṁ.

2.1“Saggāna maggamācikkha,2.2Tvaṁsi brāhmaṇa dhammavinayakusalo;2.3Yathā ito vajanti sugatiṁ,2.4Narā puññāni katvāna”.

3.1“Atidānaṁ daditvāna,3.2avajjhe deva ghātetvā;3.3Evaṁ vajanti sugatiṁ,3.4narā puññāni katvāna”.

4.1“Kiṁ pana taṁ atidānaṁ,4.2Ke ca avajjhā imasmi lokasmiṁ;4.3Etañca kho no akkhāhi,4.4Yajissāmi dadāmi dānāni”.

5.1PTS 6.133“Puttehi deva yajitabbaṁ,5.2Mahesīhi negamehi ca;5.3Usabhehi ājāniyehi catūhi,5.4Sabbacatukkena deva yajitabbaṁ”.

6.1Taṁ sutvā antepure,6.2Kumārā mahesiyo ca haññantu;6.3Eko ahosi nigghoso,6.4Bhismā accuggato saddo.

7.1PTS 6.134“Gacchatha vadetha kumāre,7.2Candaṁ sūriyañca bhaddasenañca;7.3Sūrañca vāmagottañca,7.4Pacurā kira hotha yaññatthāya.

8.1Kumāriyopi vadetha,8.2Upasenaṁ kokilañca muditañca;8.3Nandañcāpi kumāriṁ,8.4Pacurā kira hotha yaññatthāya.

9.1Vijayampi mayhaṁ mahesiṁ,9.2Erāvatiṁ kesiniṁ sunandañca;9.3Lakkhaṇavarūpapannā,9.4Pacurā kira hotha yaññatthāya.

10.1PTS 6.135Gahapatayo ca vadetha,10.2Puṇṇamukhaṁ bhaddiyaṁ siṅgālañca;10.3Vaḍḍhañcāpi gahapatiṁ,10.4Pacurā kira hotha yaññatthāya”.

11.1Te tattha gahapatayo,11.2Avocisuṁ samāgatā puttadāraparikiṇṇā;11.3“Sabbeva sikhino deva karohi,11.4Atha vā no dāse sāvehi”.

12.1“Abhayaṅkarampi me hatthiṁ,12.2Nāḷāgiriṁ accuggataṁ varuṇadantaṁ;12.3Ānetha kho ne khippaṁ,12.4Yaññatthāya bhavissanti.

13.1Assaratanampi kesiṁ,13.2Surāmukhaṁ puṇṇakaṁ vinatakañca;13.3Ānetha kho ne khippaṁ,13.4Yaññatthāya bhavissanti.

14.1PTS 6.136Usabhampi yūthapatiṁ anojaṁ,14.2Nisabhaṁ gavampatiṁ tepi mayhaṁ ānetha;14.3Samūha karontu sabbaṁ,14.4Yajissāmi dadāmi dānāni.

15.1Sabbaṁ paṭiyādetha,15.2Yaññaṁ pana uggatamhi sūriyamhi;15.3Āṇāpetha ca kumāre,15.4Abhiramantu imaṁ rattiṁ.

16.1Sabbaṁ upaṭṭhapetha,16.2Yaññaṁ pana uggatamhi sūriyamhi;16.3Vadetha dāni kumāre,16.4Ajja kho pacchimā ratti”.

17.1Taṁtaṁ mātā avaca,17.2Rodantī āgantvā vimānato;17.3“Yañño kira te putta,17.4Bhavissati catūhi puttehi”.

18.1“Sabbepi mayhaṁ puttā cattā,18.2candasmiṁ haññamānasmiṁ;18.3Puttehi yaññaṁ yajitvāna,18.4sugatiṁ saggaṁ gamissāmi”.

19.1“Mā taṁ putta saddahesi,19.2Sugati kira hoti puttayaññena;19.3Nirayāneso maggo,19.4Neso maggo hi saggānaṁ.

20.1PTS 6.137Dānāni dehi koṇḍañña,20.2Ahiṁsā sabbabhūtabhabyānaṁ;20.3Esa maggo sugatiyā,20.4Na ca maggo puttayaññena”.

21.1“Ācariyānaṁ vacanā,21.2Ghātessaṁ candañca sūriyañca;21.3Puttehi yaññaṁ yajitvāna duccajehi,21.4Sugatiṁ saggaṁ gamissāmi”.

22.1Taṁtaṁ pitāpi avaca,22.2Vasavattī orasaṁ sakaṁ puttaṁ;22.3“Yañño kira te putta,22.4Bhavissati catūhi puttehi”.

23.1“Sabbepi mayhaṁ puttā cattā,23.2candasmiṁ haññamānasmiṁ;23.3Puttehi yaññaṁ yajitvāna,23.4sugatiṁ saggaṁ gamissāmi”.

24.1“Mā taṁ putta saddahesi,24.2Sugati kira hoti puttayaññena;24.3Nirayāneso maggo,24.4Neso maggo hi saggānaṁ.

25.1Dānāni dehi koṇḍañña,25.2Ahiṁsā sabbabhūtabhabyānaṁ;25.3Esa maggo sugatiyā,25.4Na ca maggo puttayaññena”.

26.1“Ācariyānaṁ vacanā,26.2Ghātessaṁ candañca sūriyañca;26.3Puttehi yaññaṁ yajitvāna duccajehi,26.4Sugatiṁ saggaṁ gamissāmi”.

27.1PTS 6.138“Dānāni dehi koṇḍañña,27.2Ahiṁsā sabbabhūtabhabyānaṁ;27.3Puttaparivuto tuvaṁ,27.4Raṭṭhaṁ janapadañca pālehi”.

28.1“Mā no deva avadhi,28.2Dāse no dehi khaṇḍahālassa;28.3Api nigaḷabandhakāpi,28.4Hatthī asse ca pālema.

29.1Mā no deva avadhi,29.2Dāse no dehi khaṇḍahālassa;29.3Api nigaḷabandhakāpi,29.4Hatthichakaṇāni ujjhema.

30.1Mā no deva avadhi,30.2Dāse no dehi khaṇḍahālassa;30.3Api nigaḷabandhakāpi,30.4Assachakaṇāni ujjhema.

31.1Mā no deva avadhi,31.2Dāse no dehi khaṇḍahālassa;31.3Yassa honti tava kāmā,31.4Api raṭṭhā pabbājitā;31.5Bhikkhācariyaṁ carissāma”.

32.1“Dukkhaṁ kho me janayatha,32.2Vilapantā jīvitassa kāmā hi;32.3Muñcetha dāni kumāre,32.4Alampi me hotu puttayaññena”.

33.1PTS 6.139“Pubbeva khosi me vutto,33.2Dukkaraṁ durabhisambhavañcetaṁ;33.3Atha no upakkhaṭassa yaññassa,33.4Kasmā karosi vikkhepaṁ.

34.1Sabbe vajanti sugatiṁ,34.2Ye yajanti yepi yājenti;34.3Ye cāpi anumodanti,34.4Yajantānaṁ edisaṁ mahāyaññaṁ”.

35.1“Atha kissa jano pubbe,35.2Sotthānaṁ brāhmaṇe avācesi;35.3Atha no akāraṇasmā,35.4Yaññatthāya deva ghātesi.

36.1Pubbeva no daharakāle,36.2na hanesi na ghātesi;36.3Daharamhā yobbanaṁ pattā,36.4adūsakā tāta haññāma.

37.1Hatthigate assagate,37.2Sannaddhe passa no mahārāja;37.3Yuddhe vā yujjhamāne vā,37.4Na hi mādisā sūrā honti yaññatthāya.

38.1Paccante vāpi kupite,38.2Aṭavīsu vā mādise niyojenti;38.3Atha no akāraṇasmā,38.4Abhūmiyaṁ tāta haññāma.

39.1Yāpi hi tā sakuṇiyo,39.2Vasanti tiṇagharāni katvāna;39.3Tāsampi piyā puttā,39.4Atha no tvaṁ deva ghātesi.

40.1PTS 6.140Mā tassa saddahesi,40.2Na maṁ khaṇḍahālo ghāteyya;40.3Mamañhi so ghātetvāna,40.4Anantarā tampi deva ghāteyya.

41.1Gāmavaraṁ nigamavaraṁ dadanti,41.2Bhogampissa mahārāja;41.3Athaggapiṇḍikāpi,41.4Kule kule hete bhuñjanti.

42.1Tesampi tādisānaṁ,42.2Icchanti dubbhituṁ mahārāja;42.3Yebhuyyena ete,42.4Akataññuno brāhmaṇā deva.

43.1Mā no deva avadhi,43.2Dāse no dehi khaṇḍahālassa;43.3Api nigaḷabandhakāpi,43.4Hatthī asse ca pālema.

44.1Mā no deva avadhi,44.2Dāse no dehi khaṇḍahālassa;44.3Api nigaḷabandhakāpi,44.4Hatthichakaṇāni ujjhema.

45.1Mā no deva avadhi,45.2Dāse no dehi khaṇḍahālassa;45.3Api nigaḷabandhakāpi,45.4Assachakaṇāni ujjhema.

46.1Mā no deva avadhi,46.2Dāse no dehi khaṇḍahālassa;46.3Yassa honti tava kāmā,46.4Api raṭṭhā pabbājitā;46.5Bhikkhācariyaṁ carissāma”.

47.1PTS 6.141“Dukkhaṁ kho me janayatha,47.2Vilapantā jīvitassa kāmā hi;47.3Muñcetha dāni kumāre,47.4Alampi me hotu puttayaññena”.

48.1“Pubbeva khosi me vutto,48.2Dukkaraṁ durabhisambhavañcetaṁ;48.3Atha no upakkhaṭassa yaññassa,48.4Kasmā karosi vikkhepaṁ.

49.1Sabbe vajanti sugatiṁ,49.2Ye yajanti yepi yājenti;49.3Ye cāpi anumodanti,49.4Yajantānaṁ edisaṁ mahāyaññaṁ”.

50.1“Yadi kira yajitvā puttehi,50.2Devalokaṁ ito cutā yanti;50.3Brāhmaṇo tāva yajatu,50.4Pacchāpi yajasi tuvaṁ rājā.

51.1Yadi kira yajitvā puttehi,51.2Devalokaṁ ito cutā yanti;51.3Esveva khaṇḍahālo,51.4Yajataṁ sakehi puttehi.

52.1Evaṁ jānanto khaṇḍahālo,52.2kiṁ puttake na ghātesi;52.3Sabbañca ñātijanaṁ,52.4attānañca na ghātesi.

53.1Sabbe vajanti nirayaṁ,53.2Ye yajanti yepi yājenti;53.3Ye cāpi anumodanti,53.4Yajantānaṁ edisaṁ mahāyaññaṁ.

54.1Sace hi so sujjhati yo hanāti,54.2Hatopi so saggamupeti ṭhānaṁ;54.3Bhovādi bhovādina mārayeyyuṁ,54.4Ye cāpi tesaṁ abhisaddaheyyuṁ.

55.1PTS 6.142Kathañca kira puttakāmāyo,55.2Gahapatayo gharaṇiyo ca;55.3Nagaramhi na uparavanti rājānaṁ,55.4‘Mā ghātayi orasaṁ puttaṁ’.

56.1Kathañca kira puttakāmāyo,56.2Gahapatayo gharaṇiyo ca;56.3Nagaramhi na uparavanti rājānaṁ,56.4‘Mā ghātayi atrajaṁ puttaṁ’.

57.1Rañño camhi atthakāmo,57.2Hito ca sabbajanapadassa;57.3Na koci assa paṭighaṁ,57.4Mayā jānapado na pavedeti.

58.1Gacchatha vo gharaṇiyo,58.2Tātañca vadetha khaṇḍahālañca;58.3‘Mā ghātetha kumāre,58.4Adūsake sīhasaṅkāse’.

59.1Gacchatha vo gharaṇiyo,59.2Tātañca vadetha khaṇḍahālañca;59.3‘Mā ghātetha kumāre,59.4Apekkhite sabbalokassa’.

60.1Yannūnāhaṁ jāyeyyaṁ,60.2Rathakārakulesu vā;60.3Pukkusakulesu vā vessesu vā jāyeyyaṁ,60.4Na hajja maṁ rāja yaññe ghāteyya”.

61.1“Sabbā sīmantiniyo gacchatha,61.2Ayyassa khaṇḍahālassa;61.3Pādesu nipatatha,61.4Aparādhāhaṁ na passāmi.

62.1PTS 6.143Sabbā sīmantiniyo gacchatha,62.2Ayyassa khaṇḍahālassa;62.3Pādesu nipatatha,62.4Kinte bhante mayaṁ adūsema”.

63.1Kapaṇā vilapati selā,63.2Disvāna bhātare upanītatte;63.3“Yañño kira me ukkhipito,63.4Tātena saggakāmena”.

64.1Āvatti parivatti ca,64.2vasulo sammukhā rañño;64.3“Mā no pitaraṁ avadhi,64.4daharamhāyobbanaṁ pattā”.

65.1“Eso te vasula pitā,65.2Samehi pitarā saha;65.3Dukkhaṁ kho me janayasi,65.4Vilapanto antepurasmiṁ;65.5Muñcetha dāni kumāre,65.6Alampi me hotu puttayaññena”.

66.1“Pubbeva khosi me vutto,66.2Dukkaraṁ durabhisambhavañcetaṁ;66.3Atha no upakkhaṭassa yaññassa,66.4Kasmā karosi vikkhepaṁ.

67.1PTS 6.144Sabbe vajanti sugatiṁ,67.2Ye yajanti yepi yājenti;67.3Ye cāpi anumodanti,67.4Yajantānaṁ edisaṁ mahāyaññaṁ.

68.1Sabbaratanassa yañño upakkhaṭo,68.2Ekarāja tava paṭiyatto;68.3Abhinikkhamassu deva,68.4Saggaṁ gato tvaṁ pamodissasi”.

69.1Daharā sattasatā etā,69.2Candakumārassa bhariyāyo;69.3Kese pakiritvāna,69.4Rodantiyo maggamanuyāyisuṁ.

70.1Aparā pana sokena,70.2Nikkhantā nandane viya devā;70.3Kese pakiritvāna,70.4Rodantiyo maggamanuyāyiṁsu.

71.1“Kāsikasucivatthadharā,71.2Kuṇḍalino agalucandanavilittā;71.3Niyyanti candasūriyā,71.4Yaññatthāya ekarājassa.

72.1Kāsikasucivatthadharā,72.2Kuṇḍalino agalucandanavilittā;72.3Niyyanti candasūriyā,72.4Mātu katvā hadayasokaṁ.

73.1Kāsikasucivatthadharā,73.2Kuṇḍalino agalucandanavilittā;73.3Niyyanti candasūriyā,73.4Janassa katvā hadayasokaṁ.

74.1Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā,74.2Kuṇḍalino agalucandanavilittā;74.3Niyyanti candasūriyā,74.4Yaññatthāya ekarājassa.

75.1Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā,75.2Kuṇḍalino agalucandanavilittā;75.3Niyyanti candasūriyā,75.4Mātu katvā hadayasokaṁ.

76.1Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā,76.2Kuṇḍalino agalucandanavilittā;76.3Niyyanti candasūriyā,76.4Janassa katvā hadayasokaṁ.

77.1PTS 6.145Yassu pubbe hatthivaradhuragate,77.2Hatthīhi anuvajanti;77.3Tyajja candasūriyā,77.4Ubhova pattikā yanti.

78.1Yassu pubbe assavaradhuragate,78.2Assehi anuvajanti;78.3Tyajja candasūriyā,78.4Ubhova pattikā yanti.

79.1Yassu pubbe rathavaradhuragate,79.2Rathehi anuvajanti;79.3Tyajja candasūriyā,79.4Ubhova pattikā yanti.

80.1Yehissu pubbe niyyaṁsu,80.2Tapanīyakappanehi turaṅgehi;80.3Tyajja candasūriyā,80.4Ubhova pattikā yanti”.

81.1“Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,81.2Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;81.3Yajatettha ekarājā,81.4Sammūḷho catūhi puttehi.

82.1Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,82.2Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;82.3Yajatettha ekarājā,82.4Sammūḷho catūhi kaññāhi.

83.1Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,83.2Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;83.3Yajatettha ekarājā,83.4Sammūḷho catūhi mahesīhi.

84.1Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,84.2Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;84.3Yajatettha ekarājā,84.4Sammūḷho catūhi gahapatīhi.

85.1PTS 6.146Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,85.2Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;85.3Yajatettha ekarājā,85.4Sammūḷho catūhi hatthīhi.

86.1Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,86.2Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;86.3Yajatettha ekarājā,86.4Sammūḷho catūhi assehi.

87.1Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,87.2Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;87.3Yajatettha ekarājā,87.4Sammūḷho catūhi usabhehi.

88.1Yadi sakuṇi maṁsamicchasi,88.2Ḍayassu pubbena pupphavatiyā;88.3Yajatettha ekarājā,88.4Sammūḷho sabbacatukkena.

89.1Ayamassa pāsādo,89.2Idaṁ antepuraṁ suramaṇīyaṁ;89.3Tedāni ayyaputtā,89.4Cattāro vadhāya ninnītā.

90.1Idamassa kūṭāgāraṁ,90.2Sovaṇṇaṁ pupphamalyavikiṇṇaṁ;90.3Tedāni ayyaputtā,90.4Cattāro vadhāya ninnītā.

91.1Idamassa uyyānaṁ,91.2Supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ;91.3Tedāni ayyaputtā,91.4Cattāro vadhāya ninnītā.

92.1Idamassa asokavanaṁ,92.2Supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ;92.3Tedāni ayyaputtā,92.4Cattāro vadhāya ninnītā.

93.1Idamassa kaṇikāravanaṁ,93.2Supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ;93.3Tedāni ayyaputtā,93.4Cattāro vadhāya ninnītā.

94.1Idamassa pāṭalivanaṁ,94.2Supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ;94.3Tedāni ayyaputtā,94.4Cattāro vadhāya ninnītā.

95.1Idamassa ambavanaṁ,95.2Supupphitaṁ sabbakālikaṁ rammaṁ;95.3Tedāni ayyaputtā,95.4Cattāro vadhāya ninnītā.

96.1PTS 6.147Ayamassa pokkharaṇī,96.2Sañchannā padumapuṇḍarīkehi;96.3Nāvā ca sovaṇṇavikatā,96.4Pupphavalliyā cittā suramaṇīyā;96.5Tedāni ayyaputtā,96.6Cattāro vadhāya ninnītā.

97.1Idamassa hatthiratanaṁ,97.2Erāvaṇo gajo balī dantī;97.3Tedāni ayyaputtā,97.4Cattāro vadhāya ninnītā.

98.1Idamassa assaratanaṁ,98.2ekakhuro asso;98.3Tedāni ayyaputtā,98.4cattāro vadhāya ninnītā.

99.1Ayamassa assaratho,99.2Sāḷiya nigghoso subho ratanavicitto;99.3Yatthassu ayyaputtā,99.4Sobhiṁsu nandane viya devā;99.5Tedāni ayyaputtā,99.6Cattāro vadhāya ninnītā.

100.1Kathaṁ nāma sāmasamasundarehi,100.2Candanamudukagattehi;100.3Rājā yajissate yaññaṁ,100.4Sammūḷho catūhi puttehi.

101.1Kathaṁ nāma sāmasamasundarāhi,101.2Candanamudukagattāhi;101.3Rājā yajissate yaññaṁ,101.4Sammūḷho catūhi kaññāhi.

102.1Kathaṁ nāma sāmasamasundarāhi,102.2Candanamudukagattāhi;102.3Rājā yajissate yaññaṁ,102.4Sammūḷho catūhi mahesīhi.

103.1Kathaṁ nāma sāmasamasundarehi,103.2Candanamudukagattehi;103.3Rājā yajissate yaññaṁ,103.4Sammūḷho catūhi gahapatīhi.

104.1Yathā honti gāmanigamā,104.2Suññā amanussakā brahāraññā;104.3Tathā hessati pupphavatiyā,104.4Yiṭṭhesu candasūriyesu”.

105.1PTS 6.148“Ummattikā bhavissāmi,105.2Bhūnahatā paṁsunā ca parikiṇṇā;105.3Sace candavaraṁ hanti,105.4Pāṇā me deva rujjhanti.

106.1Ummattikā bhavissāmi,106.2Bhūnahatā paṁsunā ca parikiṇṇā;106.3Sace sūriyavaraṁ hanti,106.4Pāṇā me deva rujjhanti”.

107.1“Kinnumā na ramāpeyyuṁ,107.2Aññamaññaṁ piyaṁvadā;107.3Ghaṭṭikā uparikkhī ca,107.4Pokkharaṇī ca bhārikā;107.5Candasūriyesu naccantiyo,107.6Samā tāsaṁ na vijjati”.

108.1“Imaṁ mayhaṁ hadayasokaṁ,108.2Paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava mātā;108.3Yo mayhaṁ hadayasoko,108.4Candamhi vadhāya ninnīte.

109.1PTS 6.149Imaṁ mayhaṁ hadayasokaṁ,109.2Paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava mātā;109.3Yo mayhaṁ hadayasoko,109.4Sūriyamhi vadhāya ninnīte.

110.1Imaṁ mayhaṁ hadayasokaṁ,110.2Paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava jāyā;110.3Yo mayhaṁ hadayasoko,110.4Candamhi vadhāya ninnīte.

111.1Imaṁ mayhaṁ hadayasokaṁ,111.2Paṭimuñcatu khaṇḍahāla tava jāyā;111.3Yo mayhaṁ hadayasoko,111.4Sūriyamhi vadhāya ninnīte.

112.1Mā ca putte mā ca patiṁ,112.2Addakkhi khaṇḍahāla tava mātā;112.3Yo ghātesi kumāre,112.4Adūsake sīhasaṅkāse.

113.1Mā ca putte mā ca patiṁ,113.2Addakkhi khaṇḍahāla tava mātā;113.3Yo ghātesi kumāre,113.4Apekkhite sabbalokassa.

114.1Mā ca putte mā ca patiṁ,114.2Addakkhi khaṇḍahāla tava jāyā;114.3Yo ghātesi kumāre,114.4Adūsake sīhasaṅkāse.

115.1Mā ca putte mā ca patiṁ,115.2Addakkhi khaṇḍahāla tava jāyā;115.3Yo ghātesi kumāre,115.4Apekkhite sabbalokassa”.

116.1“Mā no deva avadhi,116.2Dāse no dehi khaṇḍahālassa;116.3Api nigaḷabandhakāpi,116.4Hatthī asse ca pālema.

117.1Mā no deva avadhi,117.2Dāse no dehi khaṇḍahālassa;117.3Api nigaḷabandhakāpi,117.4Hatthichakaṇāni ujjhema.

118.1Mā no deva avadhi,118.2Dāse no dehi khaṇḍahālassa;118.3Api nigaḷabandhakāpi,118.4Assachakaṇāni ujjhema.

119.1Mā no deva avadhi,119.2Dāse no dehi khaṇḍahālassa;119.3Yassa honti tava kāmā,119.4Api raṭṭhā pabbājitā;119.5Bhikkhācariyaṁ carissāma.

120.1PTS 6.150Dibbaṁ deva upayācanti,120.2puttatthikāpi daliddā;120.3Paṭibhānānipi hitvā,120.4putte na labhanti ekaccā.

121.1Āsīsikāni karonti,121.2Puttā no jāyantu tato paputtā;121.3Atha no akāraṇasmā,121.4Yaññatthāya deva ghātesi.

122.1Upayācitakena puttaṁ labhanti,122.2Mā tāta no aghātesi;122.3Mā kicchāladdhakehi puttehi,122.4Yajittho imaṁ yaññaṁ.

123.1Upayācitakena puttaṁ labhanti,123.2Mā tāta no aghātesi;123.3Mā kapaṇaladdhakehi puttehi,123.4Ammāya no vippavāsesi.

124.1Bahudukkhā posiya candaṁ,124.2amma tuvaṁ jīyase puttaṁ;124.3Vandāmi kho te pāde,124.4labhataṁ tāto paralokaṁ.

125.1Handa ca maṁ upaguyha,125.2Pāde te amma vandituṁ dehi;125.3Gacchāmi dāni pavāsaṁ,125.4Yaññatthāya ekarājassa.

126.1Handa ca maṁ upagūha,126.2Pāde te amma vandituṁ dehi;126.3Gacchāmi dāni pavāsaṁ,126.4Mātu katvā hadayasokaṁ.

127.1Handa ca maṁ upagūha,127.2Pāde te amma vandituṁ dehi;127.3Gacchāmi dāni pavāsaṁ,127.4Janassa katvā hadayasokaṁ”.

128.1PTS 6.151“Handa ca padumapattānaṁ,128.2Moḷiṁ bandhassu gotamiputta;128.3Campakadalamissāyo,128.4Esā te porāṇikā pakati.

129.1Handa ca vilepanaṁ te,129.2Pacchimakaṁ candanaṁ vilimpassu;129.3Yehi ca suvilitto,129.4Sobhasi rājaparisāyaṁ.

130.1Handa ca mudukāni vatthāni,130.2Pacchimakaṁ kāsikaṁ nivāsehi;130.3Yehi ca sunivattho,130.4Sobhasi rājaparisāyaṁ.

131.1Muttāmaṇikanakavibhūsitāni,131.2Gaṇhassu hatthābharaṇāni;131.3Yehi ca hatthābharaṇehi,131.4Sobhasi rājaparisāyaṁ”.

132.1“Na hi nūnāyaṁ raṭṭhapālo,132.2Bhūmipati janapadassa dāyādo;132.3Lokissaro mahanto,132.4Putte snehaṁ janayati”.

133.1“Mayhampi piyā puttā,133.2Attā ca piyo tumhe ca bhariyāyo;133.3Saggañca patthayāno,133.4Tenāhaṁ ghātayissāmi”.

134.1PTS 6.152“Maṁ paṭhamaṁ ghātehi,134.2Mā me hadayaṁ dukkhaṁ phālesi;134.3Alaṅkato sundarako,134.4Putto deva tava sukhumālo.

135.1Handayya maṁ hanassu,135.2Paraloke candakena hessāmi;135.3Puññaṁ karassu vipulaṁ,135.4Vicarāma ubhopi paraloke”.

136.1“Mā tvaṁ cande rucci maraṇaṁ,136.2Bahukā tava devarā visālakkhi;136.3Te taṁ ramayissanti,136.4Yiṭṭhasmiṁ gotamiputte”.

137.1Evaṁ vutte, candā attānaṁ,137.2hanti hatthatalakehi;137.3“Alamettha jīvitena,137.4pissāmi visaṁ marissāmi.

138.1Na hi nūnimassa rañño,138.2Mittāmaccā ca vijjare suhadā;138.3Ye na vadanti rājānaṁ,138.4Mā ghātayi orase putte.

139.1Na hi nūnimassa rañño,139.2Ñātī mittā ca vijjare suhadā;139.3Ye na vadanti rājānaṁ,139.4Mā ghātayi atraje putte.

140.1PTS 6.153Ime tepi mayhaṁ puttā,140.2Guṇino kāyūradhārino rāja;140.3Tehipi yajassu yaññaṁ,140.4Atha muñcatu gotamiputte.

141.1Bilasataṁ maṁ katvāna,141.2Yajassu sattadhā mahārāja;141.3Mā jeṭṭhaputtamavadhi,141.4Adūsakaṁ sīhasaṅkāsaṁ.

142.1Bilasataṁ maṁ katvāna,142.2Yajassu sattadhā mahārāja;142.3Mā jeṭṭhaputtamavadhi,142.4Apekkhitaṁ sabbalokassa”.

143.1“Bahukā tava dinnābharaṇā,143.2Uccāvacā subhaṇitamhi;143.3Muttāmaṇiveḷuriyā,143.4Etaṁ te pacchimakaṁ dānaṁ”.

144.1“Yesaṁ pubbe khandhesu,144.2Phullā mālāguṇā vivattiṁsu;144.3Tesajjapi sunisito,144.4Nettiṁso vivattissati khandhesu.

145.1Yesaṁ pubbe khandhesu,145.2Cittā mālāguṇā vivattiṁsu;145.3Tesajjapi sunisito,145.4Nettiṁso vivattissati khandhesu.

146.1Aciraṁ vata nettiṁso,146.2Vivattissati rājaputtānaṁ khandhesu;146.3Atha mama hadayaṁ na phalati,146.4Tāva daḷhabandhañca me āsi.

147.1PTS 6.154Kāsikasucivatthadharā,147.2Kuṇḍalino agalucandanavilittā;147.3Niyyātha candasūriyā,147.4Yaññatthāya ekarājassa.

148.1Kāsikasucivatthadharā,148.2Kuṇḍalino agalucandanavilittā;148.3Niyyātha candasūriyā,148.4Mātu katvā hadayasokaṁ.

149.1Kāsikasucivatthadharā,149.2Kuṇḍalino agalucandanavilittā;149.3Niyyātha candasūriyā,149.4Janassa katvā hadayasokaṁ.

150.1Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā,150.2Kuṇḍalino agalucandanavilittā;150.3Niyyātha candasūriyā,150.4Yaññatthāya ekarājassa.

151.1Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā,151.2Kuṇḍalino agalucandanavilittā;151.3Niyyātha candasūriyā,151.4Mātu katvā hadayasokaṁ.

152.1Maṁsarasabhojanā nhāpakasunhāpitā,152.2Kuṇḍalino agalucandanavilittā;152.3Niyyātha candasūriyā,152.4Janassa katvā hadayasokaṁ”.

153.1Sabbasmiṁ upakkhaṭasmiṁ,153.2Nisīdite candasmiṁ yaññatthāya;153.3Pañcālarājadhītā pañjalikā,153.4Sabbaparisāya samanupariyāyi.

154.1“Yena saccena khaṇḍahālo,154.2Pāpakammaṁ karoti dummedho;154.3Etena saccavajjena,154.4Samaṅginī sāmikena homi.

155.1Ye idhatthi amanussā,155.2Yāni ca yakkhabhūtabhabyāni;155.3Karontu me veyyāvaṭikaṁ,155.4Samaṅginī sāmikena homi.

156.1PTS 6.155Yā devatā idhāgatā,156.2Yāni ca yakkhabhūtabhabyāni;156.3Saraṇesiniṁ anāthaṁ tāyatha maṁ,156.4Yācāmahaṁ pati māhaṁ ajeyyaṁ”.

157.1Taṁ sutvā amanusso,157.2Ayokūṭaṁ paribbhametvāna;157.3Bhayamassa janayanto,157.4Rājānaṁ idamavoca.

158.1“Bujjhassu kho rājakali,158.2Mā tāhaṁ matthakaṁ nitāḷesiṁ;158.3Mā jeṭṭhaputtamavadhi,158.4Adūsakaṁ sīhasaṅkāsaṁ.

159.1Ko te diṭṭho rājakali,159.2Puttabhariyāyo haññamānāyo;159.3Seṭṭhi ca gahapatayo,159.4Adūsakā saggakāmā hi”.

160.1Taṁ sutvā khaṇḍahālo,160.2Rājā ca abbhutamidaṁ disvāna;160.3Sabbesaṁ bandhanāni mocesuṁ,160.4Yathā taṁ anupaghātaṁ.

161.1Sabbesu vippamuttesu,161.2Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;161.3Sabbe ekekaleḍḍukamadaṁsu,161.4Esa vadho khaṇḍahālassa.

162.1PTS 6.156Sabbe paviṭṭhā nirayaṁ,162.2Yathā taṁ pāpakaṁ karitvāna;162.3Na hi pāpakammaṁ katvā,162.4Labbhā sugatiṁ ito gantuṁ.

163.1Sabbesu vippamuttesu,163.2Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;163.3Candaṁ abhisiñciṁsu,163.4Samāgatā rājaparisā ca.

164.1Sabbesu vippamuttesu,164.2Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;164.3Candaṁ abhisiñciṁsu,164.4Samāgatā rājakaññāyo ca.

165.1Sabbesu vippamuttesu,165.2Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;165.3Candaṁ abhisiñciṁsu,165.4Samāgatā devaparisā ca.

166.1Sabbesu vippamuttesu,166.2Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;166.3Candaṁ abhisiñciṁsu,166.4Samāgatā devakaññāyo ca.

167.1Sabbesu vippamuttesu,167.2Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;167.3Celukkhepamakaruṁ,167.4Samāgatā rājaparisā ca.

168.1Sabbesu vippamuttesu,168.2Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;168.3Celukkhepamakaruṁ,168.4Samāgatā rājakaññāyo ca.

169.1Sabbesu vippamuttesu,169.2Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;169.3Celukkhepamakaruṁ,169.4Samāgatā devaparisā ca.

170.1Sabbesu vippamuttesu,170.2Ye tattha samāgatā tadā āsuṁ;170.3Celukkhepamakaruṁ,170.4Samāgatā devakaññāyo ca.

171.1Sabbesu vippamuttesu,171.2Bahū ānanditā ahuṁ;171.3Nandiṁ pavesi nagaraṁ,171.4Bandhanā mokkho aghositthāti.

172.1Candakumārajātakaṁ sattamaṁ.