1.1∥“Bhante nāgasena, tumhe bhaṇatha—1.2‘yaṁ kiñci karaṇīyaṁ tathāgatassa, sabbaṁ taṁ bodhiyāyeva mūle pariniṭṭhitaṁ, natthi tathāgatassa uttariṁ karaṇīyaṁ, katassa vā paticayo’ti, idañca temāsaṁ paṭisallānaṁ dissati.1.3Yadi, bhante nāgasena, yaṁ kiñci karaṇīyaṁ tathāgatassa, sabbaṁ taṁ bodhiyāyeva mūle pariniṭṭhitaṁ, natthi tathāgatassa uttariṁ karaṇīyaṁ, katassa vā paticayo, tena hi ‘temāsaṁ paṭisallīno’ti yaṁ vacanaṁ, taṁ micchā.1.4Yadi temāsaṁ paṭisallīno, tena hi ‘yaṁ kiñci karaṇīyaṁ, tathāgatassa, sabbaṁ taṁ bodhiyāyeva mūle pariniṭṭhitan’ti tampi vacanaṁ micchā.1.5Natthi katakaraṇīyassa paṭisallānaṁ, sakaraṇīyasseva paṭisallānaṁ yathā nāma byādhitasseva bhesajjena karaṇīyaṁ hoti, abyādhitassa kiṁ bhesajjena.1.6Chātasseva bhojanena karaṇīyaṁ hoti, achātassa kiṁ bhojanena.1.7Evameva kho, bhante nāgasena, natthi katakaraṇīyassa paṭisallānaṁ, sakaraṇīyasseva paṭisallānaṁ.1.8Ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo”ti.

2.1“Yaṁ kiñci, mahārāja, karaṇīyaṁ tathāgatassa, sabbaṁ taṁ bodhiyāyeva mūle pariniṭṭhitaṁ, natthi tathāgatassa uttariṁ karaṇīyaṁ, katassa vā paticayo, bhagavā ca temāsaṁ paṭisallīno, paṭisallānaṁ kho, mahārāja, bahuguṇaṁ, sabbepi tathāgatā paṭisallīyitvā sabbaññutaṁ pattā, taṁ te sukataguṇamanussarantā paṭisallānaṁ sevanti.2.2Yathā, mahārāja, puriso rañño santikā laddhavaro paṭiladdhabhogo taṁ sukataguṇamanussaranto aparāparaṁ rañño upaṭṭhānaṁ eti;2.3evameva kho, mahārāja, sabbepi tathāgatā paṭisallīyitvā sabbaññutaṁ pattā, taṁ te sukataguṇamanussarantā paṭisallānaṁ sevanti.

3.1Yathā vā pana, mahārāja, puriso āturo dukkhito bāḷhagilāno bhisakkamupasevitvā sotthimanuppatto taṁ sukataguṇamanussaranto aparāparaṁ bhisakkamupasevati;3.2evameva kho, mahārāja, sabbepi tathāgatā paṭisallīyitvā sabbaññutaṁ pattā, taṁ te sukataguṇamanussarantā paṭisallānaṁ sevanti.

4.1Aṭṭhavīsati kho panime, mahārāja, paṭisallānaguṇā, ye guṇe samanussarantā tathāgatā paṭisallānaṁ sevanti.4.2Katame aṭṭhavīsati?4.3Idha, mahārāja, paṭisallānaṁ paṭisallīyamānaṁ attānaṁ rakkhati, āyuṁ vaḍḍheti, balaṁ deti, vajjaṁ pidahati, ayasamapaneti, yasamupaneti, aratiṁ vinodeti, ratimupadahati, bhayamapaneti, vesārajjaṁ karoti, kosajjamapaneti, vīriyamabhijaneti, rāgamapaneti, dosamapaneti, mohamapaneti, mānaṁ nihanti, vitakkaṁ bhañjati, cittaṁ ekaggaṁ karoti, mānasaṁ snehayati, hāsaṁ janeti, garukaṁ karoti, lābhamuppādayati, namassiyaṁ karoti, pītiṁ pāpeti, pāmojjaṁ karoti, saṅkhārānaṁ sabhāvaṁ dassayati, bhavappaṭisandhiṁ ugghāṭeti, sabbasāmaññaṁ deti.4.4Ime kho, mahārāja, aṭṭhavīsati paṭisallānaguṇā, ye guṇe samanussarantā tathāgatā paṭisallānaṁ sevanti.

5.1Api ca kho, mahārāja, tathāgatā santaṁ sukhaṁ samāpattiratiṁ anubhavitukāmā paṭisallānaṁ sevanti pariyositasaṅkappā.5.2Catūhi kho, mahārāja, kāraṇehi tathāgatā paṭisallānaṁ sevanti.5.3Katamehi catūhi?5.4Vihāraphāsutāyapi, mahārāja, tathāgatā paṭisallānaṁ sevanti, anavajjaguṇabahulatāyapi tathāgatā paṭisallānaṁ sevanti, asesaariyavīthitopi tathāgatā paṭisallānaṁ sevanti, sabbabuddhānaṁ thutathomitavaṇṇitapasatthatopi tathāgatā paṭisallānaṁ sevanti.5.5Imehi kho, mahārāja, catūhi kāraṇehi tathāgatā paṭisallānaṁ sevanti.5.6Iti kho, mahārāja, tathāgatā paṭisallānaṁ sevanti na sakaraṇīyatāya, na katassa vā paticayāya, atha kho guṇavisesadassāvitāya tathāgatā paṭisallānaṁ sevantī”ti.5.7“Sādhu, bhante nāgasena, evametaṁ tathā sampaṭicchāmī”ti.

6.1Uttarikaraṇīyapañho navamo.