Skip to content
True DhammaLibrary · Community
Mil 5.5.22 min read

Moderation In Food

Udarasaṁyatapañha

Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

  • 0.1Milindapañha
  • 0.2Meṇḍakapañha
  • 0.3Santhavavagga

0.42. Udarasaṁyatapañha

1.1“Bhante nāgasena, bhāsitampetaṁ bhagavatā—

2.1‘Uttiṭṭhe nappamajjeyya,2.2udare saṁyato siyā’ti.

3.1Puna ca bhagavatā bhaṇitaṁ—3.2‘ahaṁ kho panudāyi, appekadā iminā pattena samatitthikampi bhuñjāmi, bhiyyopi bhuñjāmī’ti.3.3Yadi, bhante nāgasena, bhagavatā bhaṇitaṁ—3.4‘uttiṭṭhe nappamajjeyya, udare saṁyato siyā’ti, tena hi ‘ahaṁ kho panudāyi, appekadā iminā pattena samatitthikampi bhuñjāmi, bhiyyopi bhuñjāmī’ti yaṁ vacanaṁ, taṁ micchā.3.5Yadi tathāgatena bhaṇitaṁ—3.6‘ahaṁ kho panudāyi, appekadā iminā pattena samatitthikampi bhuñjāmi, bhiyyopi bhuñjāmī’ti, tena hi ‘uttiṭṭhe nappamajjeyya, udare saṁyato siyā’ti tampi vacanaṁ micchā.3.7Ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo”ti.

4.1“Bhāsitampetaṁ, mahārāja, bhagavatā—4.2‘uttiṭṭhe nappamajjeyya, udare saṁyato siyā’ti, bhaṇitañca—4.3‘ahaṁ kho panudāyi, appekadā iminā pattena samatitthikampi bhuñjāmi, bhiyyopi bhuñjāmī’ti.4.4Yaṁ, mahārāja, bhagavatā bhaṇitaṁ—4.5‘uttiṭṭhe nappamajjeyya, udare saṁyato siyā’ti, taṁ sabhāvavacanaṁ asesavacanaṁ nissesavacanaṁ nippariyāyavacanaṁ bhūtavacanaṁ tacchavacanaṁ yāthāvavacanaṁ aviparītavacanaṁ isivacanaṁ munivacanaṁ bhagavantavacanaṁ arahantavacanaṁ paccekabuddhavacanaṁ jinavacanaṁ sabbaññuvacanaṁ tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa vacanaṁ.

5.1Udare asaṁyato, mahārāja, pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, majjampi pivati, mātarampi jīvitā voropeti, pitarampi jīvitā voropeti, arahantampi jīvitā voropeti, saṅghampi bhindati, duṭṭhena cittena tathāgatassa lohitampi uppādeti.5.2Nanu, mahārāja, devadatto udare asaṁyato saṅghaṁ bhinditvā kappaṭṭhiyaṁ kammaṁ āyūhi.5.3Evarūpāni, mahārāja, aññānipi bahuvidhāni kāraṇāni disvā bhagavatā bhaṇitaṁ—5.4‘uttiṭṭhe nappamajjeyya, udare saṁyato siyā’ti.

6.1Udare saṁyato, mahārāja, catusaccābhisamayaṁ abhisameti, cattāri sāmaññaphalāni sacchikaroti, catūsu paṭisambhidāsu aṭṭhasu samāpattīsu chasu abhiññāsu vasībhāvaṁ pāpuṇāti, kevalañca samaṇadhammaṁ pūreti.6.2Nanu, mahārāja, sukapotako udare saṁyato hutvā yāva tāvatiṁsabhavanaṁ kampetvā sakkaṁ devānamindaṁ upaṭṭhānamupanesi, evarūpāni, mahārāja, aññānipi bahuvidhāni kāraṇāni disvā bhagavatā bhaṇitaṁ—6.3‘uttiṭṭhe nappamajjeyya, udare saṁyato siyā’ti.

7.1Yaṁ pana, mahārāja, bhagavatā bhaṇitaṁ—7.2‘ahaṁ kho panudāyi appekadā iminā pattena samatitthikampi bhuñjāmi, bhiyyopi bhuñjāmī’ti, taṁ katakiccena niṭṭhitakiriyena siddhatthena vusitavosānena nirāvaraṇena sabbaññunā sayambhunā tathāgatena attānaṁ upādāya bhaṇitaṁ.

8.1Yathā, mahārāja, vantassa virittassa anuvāsitassa āturassa sappāyakiriyā icchitabbā hoti;8.2evameva kho, mahārāja, sakilesassa adiṭṭhasaccassa udare saṁyamo karaṇīyo hoti.8.3Yathā, mahārāja, maṇiratanassa sappabhāsassa jātimantassa abhijātiparisuddhassa majjananighaṁsanaparisodhanena karaṇīyaṁ na hoti;8.4evameva kho, mahārāja, tathāgatassa buddhavisaye pāramiṁ gatassa kiriyākaraṇesu āvaraṇaṁ na hotī”ti.8.5“Sādhu, bhante nāgasena, evametaṁ tathā sampaṭicchāmī”ti.

9.1Udarasaṁyatapañho dutiyo.