Skip to content
True DhammaLibrary · Community
Mil 7.2.62 min read

The Tortoise

Kummaṅgapañha

Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

  • 0.1Milindapañha
  • 0.2Opammakathāpañha
  • 0.3Gadrabhavagga

0.46. Kummaṅgapañha

1.1“Bhante nāgasena, ‘kummassa pañca aṅgāni gahetabbānī’ti yaṁ vadesi, katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī”ti?1.2“Yathā, mahārāja, kummo udakacaro udakeyeva vāsaṁ kappeti;1.3evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sabbapāṇabhūtapuggalānaṁ hitānukampinā mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena sabbāvantaṁ lokaṁ pharitvā viharitabbaṁ.1.4Idaṁ, mahārāja, kummassa paṭhamaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.

2.1Puna caparaṁ, mahārāja, kummo udake uppilavanto sīsaṁ ukkhipitvā yadi koci passati, tattheva nimujjati gāḷhamogāhati ‘mā maṁ te puna passeyyun’ti;2.2evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena kilesesu opatantesu ārammaṇasare nimujjitabbaṁ gāḷhamogāhitabbaṁ ‘mā maṁ kilesā puna passeyyun’ti.2.3Idaṁ, mahārāja, kummassa dutiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.

3.1Puna caparaṁ, mahārāja, kummo udakato nikkhamitvā kāyaṁ otāpeti;3.2evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena nisajjaṭṭhānasayanacaṅkamato mānasaṁ nīharitvā sammappadhāne mānasaṁ otāpetabbaṁ.3.3Idaṁ, mahārāja, kummassa tatiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.

4.1Puna caparaṁ, mahārāja, kummo pathaviṁ khaṇitvā vivitte vāsaṁ kappeti;4.2evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena lābhasakkārasilokaṁ pajahitvā suññaṁ vivittaṁ kānanaṁ vanapatthaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ appasaddaṁ appanigghosaṁ pavivittamogāhitvā vivitte yeva vāsaṁ upagantabbaṁ.4.3Idaṁ, mahārāja, kummassa catutthaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.4.4Bhāsitampetaṁ, mahārāja, therena upasenena vaṅgantaputtena—

5.1‘Vivittaṁ appanigghosaṁ,5.2vāḷamiganisevitaṁ;5.3Seve senāsanaṁ bhikkhu,5.4paṭisallānakāraṇā’ti.

6.1Puna caparaṁ, mahārāja, kummo cārikaṁ caramāno yadi kañci passati vā, saddaṁ suṇāti vā, soṇḍipañcamāni aṅgāni sake kapāle nidahitvā appossukko tuṇhībhūto tiṭṭhati kāyamanurakkhanto;6.2evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sabbattha rūpasaddagandharasaphoṭṭhabbadhammesu āpatantesu chasu dvāresu saṁvarakavāṭaṁ anugghāṭetvā mānasaṁ samodahitvā saṁvaraṁ katvā satena sampajānena vihātabbaṁ samaṇadhammaṁ anurakkhamānena.6.3Idaṁ, mahārāja, kummassa pañcamaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.6.4Bhāsitampetaṁ, mahārāja, bhagavatā devātidevena saṁyuttanikāyavare kummūpamasuttante—

7.1‘Kummova aṅgāni sake kapāle,7.2Samodahaṁ bhikkhu manovitakke;7.3Anissito aññamaheṭhayāno,7.4Parinibbuto nūpavadeyya kañcī’”ti.

8.1Kummaṅgapañho chaṭṭho.