Skip to content
True DhammaLibrary · Community
Ps 2.320 min read

Discussion of Awakening Factors

Bojjhaṅgakathā

Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

  • 0.1Paṭisambhidāmagga
  • 0.22 Yuganaddhavagga

0.32.3. Bojjhaṅgakathā

1.1PTS 2.115Sāvatthinidānaṁ.1.2“Sattime, bhikkhave, bojjhaṅgā.1.3Katame satta?1.4Satisambojjhaṅgo, dhammavicayasambojjhaṅgo, vīriyasambojjhaṅgo, pītisambojjhaṅgo, passaddhisambojjhaṅgo, samādhisambojjhaṅgo, upekkhāsambojjhaṅgo—1.5ime kho, bhikkhave, satta bojjhaṅgā”.

2.1<b>Bojjhaṅgā</b>ti kenaṭṭhena bojjhaṅgā?2.2Bodhāya saṁvattantīti—bojjhaṅgā.2.3Bujjhantīti— bojjhaṅgā.2.4Anubujjhantīti—bojjhaṅgā.2.5Paṭibujjhantīti—bojjhaṅgā.2.6Sambujjhantīti—bojjhaṅgā.

3.1Bujjhanaṭṭhena bojjhaṅgā, anubujjhanaṭṭhena bojjhaṅgā, paṭibujjhanaṭṭhena bojjhaṅgā, sambujjhanaṭṭhena bojjhaṅgā.

4.1Bodhentīti—bojjhaṅgā.4.2Anubodhentīti—bojjhaṅgā.4.3Paṭibodhentīti—bojjhaṅgā.4.4Sambodhentīti—bojjhaṅgā.

5.1Bodhanaṭṭhena bojjhaṅgā, anubodhanaṭṭhena bojjhaṅgā, paṭibodhanaṭṭhena bojjhaṅgā, sambodhanaṭṭhena bojjhaṅgā.

6.1Bodhipakkhiyaṭṭhena bojjhaṅgā, anubodhipakkhiyaṭṭhena bojjhaṅgā, paṭibodhipakkhiyaṭṭhena bojjhaṅgā, sambodhipakkhiyaṭṭhena bojjhaṅgā.6.2(Pañcamacatukkaṁ)

7.1Buddhilabhanaṭṭhena bojjhaṅgā, buddhipaṭilabhanaṭṭhena bojjhaṅgā, buddhiropanaṭṭhena bojjhaṅgā, buddhiabhiropanaṭṭhena bojjhaṅgā, buddhipāpanaṭṭhena bojjhaṅgā, buddhisampāpanaṭṭhena bojjhaṅgā.7.2(Chakkaṁ)

8.02.3.1. Mūlamūlakādidasaka

8.1PTS 2.116Mūlaṭṭhena bojjhaṅgā, mūlacariyaṭṭhena bojjhaṅgā, mūlapariggahaṭṭhena bojjhaṅgā, mūlaparivāraṭṭhena bojjhaṅgā, mūlaparipūraṇaṭṭhena bojjhaṅgā, mūlaparipākaṭṭhena bojjhaṅgā, mūlapaṭisambhidaṭṭhena bojjhaṅgā, mūlapaṭisambhidāpāpanaṭṭhena bojjhaṅgā, mūlapaṭisambhidāya vasībhāvaṭṭhena bojjhaṅgā, mūlapaṭisambhidāya vasībhāvappattānampi bojjhaṅgā.

9.1Hetuṭṭhena bojjhaṅgā, hetucariyaṭṭhena bojjhaṅgā, hetupariggahaṭṭhena bojjhaṅgā, hetuparivāraṭṭhena bojjhaṅgā, hetuparipūraṇaṭṭhena bojjhaṅgā, hetuparipākaṭṭhena bojjhaṅgā, hetupaṭisambhidaṭṭhena bojjhaṅgā, hetupaṭisambhidāpāpanaṭṭhena bojjhaṅgā, hetupaṭisambhidāya vasībhāvaṭṭhena bojjhaṅgā, hetupaṭisambhidāya vasībhāvappattānampi bojjhaṅgā.

10.1Paccayaṭṭhena bojjhaṅgā, paccayacariyaṭṭhena bojjhaṅgā, paccayapariggahaṭṭhena bojjhaṅgā, paccayaparivāraṭṭhena bojjhaṅgā, paccayaparipūraṇaṭṭhena bojjhaṅgā, paccayaparipākaṭṭhena bojjhaṅgā, paccayapaṭisambhidaṭṭhena bojjhaṅgā, paccayapaṭisambhidāpāpanaṭṭhena bojjhaṅgā, paccayapaṭisambhidāya vasībhāvaṭṭhena bojjhaṅgā, paccayapaṭisambhidāya vasībhāvappattānampi bojjhaṅgā.

11.1Visuddhaṭṭhena bojjhaṅgā, visuddhicariyaṭṭhena bojjhaṅgā, visuddhipariggahaṭṭhena bojjhaṅgā, visuddhiparivāraṭṭhena bojjhaṅgā, visuddhiparipūraṇaṭṭhena bojjhaṅgā, visuddhiparipākaṭṭhena bojjhaṅgā, visuddhipaṭisambhidaṭṭhena bojjhaṅgā, visuddhipaṭisambhidāpāpanaṭṭhena bojjhaṅgā, visuddhipaṭisambhidāya vasībhāvaṭṭhena bojjhaṅgā, visuddhipaṭisambhidāya vasībhāvappattānampi bojjhaṅgā.

12.1Anavajjaṭṭhena bojjhaṅgā, anavajjacariyaṭṭhena bojjhaṅgā, anavajjapariggahaṭṭhena bojjhaṅgā, anavajjaparivāraṭṭhena bojjhaṅgā, anavajjaparipūraṇaṭṭhena bojjhaṅgā, anavajjaparipākaṭṭhena bojjhaṅgā, anavajjapaṭisambhidaṭṭhena bojjhaṅgā, anavajjapaṭisambhidāpāpanaṭṭhena bojjhaṅgā, anavajjapaṭisambhidāya vasībhāvaṭṭhena bojjhaṅgā, anavajjapaṭisambhidāya vasībhāvappattānampi bojjhaṅgā.

13.1PTS 2.117Nekkhammaṭṭhena bojjhaṅgā, nekkhammacariyaṭṭhena bojjhaṅgā, nekkhammapariggahaṭṭhena bojjhaṅgā, nekkhammaparivāraṭṭhena bojjhaṅgā, nekkhammaparipūraṇaṭṭhena bojjhaṅgā, nekkhammaparipākaṭṭhena bojjhaṅgā, nekkhammapaṭisambhidaṭṭhena bojjhaṅgā, nekkhammapaṭisambhidāpāpanaṭṭhena bojjhaṅgā, nekkhammapaṭisambhidāya vasībhāvaṭṭhena bojjhaṅgā, nekkhammapaṭisambhidāya vasībhāvappattānampi bojjhaṅgā.

14.1Vimuttaṭṭhena bojjhaṅgā, vimutticariyaṭṭhena bojjhaṅgā, vimuttipariggahaṭṭhena bojjhaṅgā, vimuttiparivāraṭṭhena bojjhaṅgā, vimuttiparipūraṇaṭṭhena bojjhaṅgā, vimuttiparipākaṭṭhena bojjhaṅgā, vimuttipaṭisambhidaṭṭhena bojjhaṅgā, vimuttipaṭisambhidāpāpanaṭṭhena bojjhaṅgā, vimuttipaṭisambhidāya vasībhāvaṭṭhena bojjhaṅgā, vimuttipaṭisambhidāya vasībhāvappattānampi bojjhaṅgā.

15.1Anāsavaṭṭhena bojjhaṅgā, anāsavacariyaṭṭhena bojjhaṅgā, anāsavapariggahaṭṭhena bojjhaṅgā, anāsavaparivāraṭṭhena bojjhaṅgā, anāsavaparipūraṇaṭṭhena bojjhaṅgā, anāsavaparipākaṭṭhena bojjhaṅgā, anāsavapaṭisambhidaṭṭhena bojjhaṅgā, anāsavapaṭisambhidāpāpanaṭṭhena bojjhaṅgā, anāsavapaṭisambhidāya vasībhāvaṭṭhena bojjhaṅgā, anāsavapaṭisambhidāya vasībhāvappattānampi bojjhaṅgā.

16.1Vivekaṭṭhena bojjhaṅgā, vivekacariyaṭṭhena bojjhaṅgā, vivekapariggahaṭṭhena bojjhaṅgā, vivekaparivāraṭṭhena bojjhaṅgā, vivekaparipūraṇaṭṭhena bojjhaṅgā, vivekaparipākaṭṭhena bojjhaṅgā, vivekapaṭisambhidaṭṭhena bojjhaṅgā, vivekapaṭisambhidāpāpanaṭṭhena bojjhaṅgā, vivekapaṭisambhidāya vasībhāvaṭṭhena bojjhaṅgā, vivekapaṭisambhidāya vasībhāvappattānampi bojjhaṅgā.

17.1Vosaggaṭṭhena bojjhaṅgā, vosaggacariyaṭṭhena bojjhaṅgā, vosaggapariggahaṭṭhena bojjhaṅgā, vosaggaparivāraṭṭhena bojjhaṅgā, vosaggaparipūraṇaṭṭhena bojjhaṅgā, vosaggaparipākaṭṭhena bojjhaṅgā, vosaggapaṭisambhidaṭṭhena bojjhaṅgā, vosaggapaṭisambhidāpāpanaṭṭhena bojjhaṅgā, vosaggapaṭisambhidāya vasībhāvaṭṭhena bojjhaṅgā, vosaggapaṭisambhidāya vasībhāvappattānampi bojjhaṅgā.

18.1PTS 2.118Mūlaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.18.2Hetuṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.18.3Paccayaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.18.4Visuddhaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.18.5Anavajjaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.18.6Nekkhammaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.18.7Vimuttaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.18.8Anāsavaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.18.9Vivekaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.18.10Vosaggaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

19.1Mūlacariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.19.2Hetucariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.19.3Paccayacariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.19.4Visuddhicariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.19.5Anavajjacariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.19.6Nekkhammacariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.19.7Vimutticariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.19.8Anāsavacariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.19.9Vivekacariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.19.10Vosaggacariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

20.1Mūlapariggahaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe…20.2vosaggapariggahaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.20.3Mūlaparivāraṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe…20.4vosaggaparivāraṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.20.5Mūlaparipūraṇaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe…20.6vosaggaparipūraṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.20.7Mūlaparipākaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe…20.8vosaggaparipākaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.20.9Mūlapaṭisambhidaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe…20.10vosaggapaṭisambhidaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.20.11Mūlapaṭisambhidāpāpanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe…20.12vosaggapaṭisambhidāpāpanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.20.13Mūlapaṭisambhidāya vasībhāvaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe…20.14vosaggapaṭisambhidāya vasībhāvaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe….

21.1PTS 2.119Pariggahaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.2Parivāraṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.3Paripūraṇaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.4Ekaggaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.5Avikkhepaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.6Paggahaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.7Avisāraṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.8Anāvilaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.9Aniñjanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.10Ekattupaṭṭhānavasena cittassa ṭhitaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.11Ārammaṇaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.12Gocaraṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.13Pahānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.14Pariccāgaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.15Vuṭṭhānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.16Vivaṭṭanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.17Santaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.18Paṇītaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.19Vimuttaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.20Anāsavaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.21Taraṇaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.22Animittaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.23Appaṇihitaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.24Suññataṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.25Ekarasaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.26Anativattanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.27Yuganaddhaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.28Niyyānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.29Hetuṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.30Dassanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.21.31Ādhipateyyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

22.1Samathassa avikkhepaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.22.2Vipassanāya anupassanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.22.3Samathavipassanānaṁ ekarasaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.22.4Yuganaddhassa anativattanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

23.1Sikkhāya samādānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.23.2Ārammaṇassa gocaraṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.23.3Līnassa cittassa paggahaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.23.4Uddhatassa cittassa niggahaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.23.5Ubhovisuddhānaṁ ajjhupekkhanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.23.6Visesādhigamaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.23.7Uttari paṭivedhaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.23.8Saccābhisamayaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.23.9Nirodhe patiṭṭhāpakaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

24.1PTS 2.120Saddhindriyassa adhimokkhaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe…24.2paññindriyassa dassanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.24.3Saddhābalassa assaddhiye akampiyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe…24.4paññābalassa avijjāya akampiyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.24.5Satisambojjhaṅgassa upaṭṭhānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe…24.6upekkhāsambojjhaṅgassa paṭisaṅkhānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.24.7Sammādiṭṭhiyā dassanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe…24.8sammāsamādhissa avikkhepaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

25.1Indriyānaṁ ādhipateyyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.25.2Balānaṁ akampiyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.25.3Niyyānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.25.4Maggassa hetuṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.25.5Satipaṭṭhānānaṁ upaṭṭhānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.25.6Sammappadhānānaṁ padahanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.25.7Iddhipādānaṁ ijjhanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.25.8Saccānaṁ tathaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.25.9Payogānaṁ paṭippassaddhaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.25.10Phalānaṁ sacchikiriyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

26.1Vitakkassa abhiniropanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.26.2Vicārassa upavicāraṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.26.3Pītiyā pharaṇaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.26.4Sukhassa abhisandanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.26.5Cittassa ekaggaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

27.1PTS 2.121Āvajjanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.27.2Vijānanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.27.3Pajānanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.27.4Sañjānanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.27.5Ekodaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.27.6Abhiññāya ñātaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.27.7Pariññāya tīraṇaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.27.8Pahānassa pariccāgaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.27.9Bhāvanāya ekarasaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.27.10Sacchikiriyāya phassanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.27.11Khandhānaṁ khandhaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.27.12Dhātūnaṁ dhātuṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.27.13Āyatanānaṁ āyatanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.27.14Saṅkhatānaṁ saṅkhataṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.27.15Asaṅkhatassa asaṅkhataṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

28.1Cittaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.28.2Cittānantariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.28.3Cittassa vuṭṭhānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.28.4Cittassa vivaṭṭanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.28.5Cittassa hetuṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.28.6Cittassa paccayaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.28.7Cittassa vatthuṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.28.8Cittassa bhūmaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.28.9Cittassa ārammaṇaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.28.10Cittassa gocaraṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.28.11Cittassa cariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.28.12Cittassa gataṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.28.13Cittassa abhinīhāraṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.28.14Cittassa niyyānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.28.15Cittassa nissaraṇaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

29.1PTS 2.122Ekatte āvajjanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.2Ekatte vijānanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.3Ekatte pajānanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.4Ekatte sañjānanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.5Ekatte ekodaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.6(…) Ekatte pakkhandanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.7Ekatte pasīdanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.8Ekatte santiṭṭhanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.9Ekatte vimuccanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.10Ekatte etaṁ santanti passanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.11Ekatte yānīkataṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.12Ekatte vatthukataṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.13Ekatte anuṭṭhitaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.14Ekatte paricitaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.15Ekatte susamāraddhaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.16Ekatte pariggahaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.17Ekatte parivāraṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.18Ekatte paripūraṇaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.19Ekatte samodhānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.20Ekatte adhiṭṭhānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.21Ekatte āsevanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.22Ekatte bhāvanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.23Ekatte bahulīkammaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.24Ekatte susamuggataṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.25Ekatte suvimuttaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.26Ekatte bujjhanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.27Ekatte anubujjhanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.28Ekatte paṭibujjhanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.29Ekatte sambujjhanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.30Ekatte bodhanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.31Ekatte anubodhanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.32Ekatte paṭibodhanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.33Ekatte sambujjhanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.34Ekatte bodhipakkhiyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.35Ekatte anubodhipakkhiyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.36Ekatte paṭibodhipakkhiyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.37Ekatte sambodhipakkhiyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.38Ekatte jotanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.39Ekatte ujjotanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.40Ekatte anujotanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.41Ekatte paṭijotanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.29.42Ekatte sañjotanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

30.1PTS 2.123Patāpanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.30.2Virocanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.30.3Kilesānaṁ santāpanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.30.4Amalaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.30.5Vimalaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.30.6Nimmalaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.30.7Samaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.30.8Samayaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.30.9Vivekaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.30.10Vivekacariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.30.11Virāgaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.30.12Virāgacariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.30.13Nirodhaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.30.14Nirodhacariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.30.15Vosaggaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.30.16Vosaggacariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.30.17Vimuttaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.30.18Vimutticariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

31.1Chandaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.31.2Chandassa mūlaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.31.3Chandassa pādaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.31.4Chandassa padhānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.31.5Chandassa ijjhanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.31.6Chandassa adhimokkhaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.31.7Chandassa paggahaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.31.8Chandassa upaṭṭhānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.31.9Chandassa avikkhepaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.31.10Chandassa dassanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

32.1Vīriyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe…32.2cittaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe…32.3vīmaṁsaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.32.4Vīmaṁsāya mūlaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.32.5Vīmaṁsāya pādaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.32.6Vīmaṁsāya padhānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.32.7Vīmaṁsāya ijjhanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.32.8Vīmaṁsāya adhimokkhaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.32.9Vīmaṁsāya paggahaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.32.10Vīmaṁsāya upaṭṭhānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.32.11Vīmaṁsāya avikkhepaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.32.12Vīmaṁsāya dassanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

33.1PTS 2.124Dukkhaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.33.2Dukkhassa pīḷanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.33.3Dukkhassa saṅkhataṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.33.4Dukkhassa santāpaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.33.5Dukkhassa vipariṇāmaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.33.6Samudayaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.33.7Samudayassa āyūhanaṭṭhaṁ … nidānaṭṭhaṁ … saññogaṭṭhaṁ … palibodhaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.33.8Nirodhaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.33.9Nirodhassa nissaraṇaṭṭhaṁ … vivekaṭṭhaṁ … asaṅkhataṭṭhaṁ … amataṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.33.10Maggaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.33.11Maggassa niyyānaṭṭhaṁ … hetuṭṭhaṁ … dassanaṭṭhaṁ … ādhipateyyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

34.1Tathaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.34.2Anattaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.34.3Saccaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.34.4Paṭivedhaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.34.5Abhijānanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.34.6Parijānanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.34.7Dhammaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.34.8Dhātuṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.34.9Ñātaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.34.10Sacchikiriyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.34.11Phassanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.34.12Abhisamayaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

35.1Nekkhammaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.35.2Abyāpādaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.35.3Ālokasaññaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.35.4Avikkhepaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.35.5Dhammavavatthānaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.35.6Ñāṇaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.35.7Pāmojjaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.35.8Paṭhamaṁ jhānaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe…35.9arahattamaggaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.35.10Arahattaphalasamāpattiṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

36.1Adhimokkhaṭṭhena saddhindriyaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe…36.2dassanaṭṭhena paññindriyaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.36.3Assaddhiye akampiyaṭṭhena saddhābalaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe…36.4avijjāya akampiyaṭṭhena paññābalaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.36.5Upaṭṭhānaṭṭhena satisambojjhaṅgaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe…36.6paṭisaṅkhānaṭṭhena upekkhāsambojjhaṅgaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

37.1PTS 2.125Dassanaṭṭhena sammādiṭṭhiṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā …pe…37.2avikkhepaṭṭhena sammāsamādhiṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.3Ādhipateyyaṭṭhena indriyaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.4Akampiyaṭṭhena balaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.5Niyyānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.6Hetuṭṭhena maggaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.7Upaṭṭhānaṭṭhena satipaṭṭhānaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.8Padahanaṭṭhena sammappadhānaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.9Ijjhanaṭṭhena iddhipādaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.10Tathaṭṭhena saccaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.11Avikkhepaṭṭhena samathaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.12Anupassanaṭṭhena vipassanaṁ …pe…37.13ekarasaṭṭhena samathavipassanaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.14Anativattanaṭṭhena yuganaddhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.15Saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhiṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.16Avikkhepaṭṭhena cittavisuddhiṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.17Dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhiṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.18Muttaṭṭhena vimokkhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.19Paṭivedhaṭṭhena vijjaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.20Pariccāgaṭṭhena vimuttiṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.21Samucchedaṭṭhena khaye ñāṇaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.37.22Paṭippassaddhaṭṭhena anuppāde ñāṇaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā.

38.1Chandaṁ mūlaṭṭhena bujjhantīti—bojjhaṅgā.38.2Manasikāraṁ samuṭṭhānaṭṭhena bujjhantīti—bojjhaṅgā.38.3Phassaṁ samodhānaṭṭhena bujjhantīti—bojjhaṅgā.38.4Vedanaṁ samosaraṇaṭṭhena bujjhantīti—bojjhaṅgā.38.5Samādhiṁ pamukhaṭṭhena bujjhantīti—bojjhaṅgā.38.6Satiṁ ādhipateyyaṭṭhena bujjhantīti—bojjhaṅgā.38.7Paññaṁ taduttaraṭṭhena bujjhantīti—bojjhaṅgā.38.8Vimuttiṁ sāraṭṭhena bujjhantīti—bojjhaṅgā.38.9Amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena bujjhantīti—bojjhaṅgā.

39.1Sāvatthinidānaṁ.39.2Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi—39.3“āvuso bhikkhavo”ti.39.4“Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṁ.39.5Āyasmā sāriputto etadavoca—

40.1PTS 2.126“Sattime, āvuso, bojjhaṅgā.40.2Katame satta?40.3Satisambojjhaṅgo, dhammavicayasambojjhaṅgo …pe…40.4upekkhāsambojjhaṅgo—40.5ime kho, āvuso, satta bojjhaṅgā.40.6Imesaṁ khvāhaṁ, āvuso, sattannaṁ bojjhaṅgānaṁ yena yena bojjhaṅgena ākaṅkhāmi pubbaṇhasamayaṁ viharituṁ, tena tena bojjhaṅgena pubbaṇhasamayaṁ viharāmi.40.7Yena yena bojjhaṅgena ākaṅkhāmi majjhanhikasamayaṁ …pe…40.8sāyanhasamayaṁ viharituṁ, tena tena bojjhaṅgena sāyanhasamayaṁ viharāmi.40.9Satisambojjhaṅgo iti ce me, ‘āvuso, hoti, appamāṇo’ti me hoti, ‘susamāraddho’ti me hoti.40.10Tiṭṭhantañca naṁ ‘tiṭṭhatī’ti pajānāmi.40.11Sacepi me cavati, ‘idappaccayā me cavatī’ti pajānāmi.40.12Dhammavicayasambojjhaṅgo …pe…40.13upekkhāsambojjhaṅgo iti ce me, āvuso, hoti, ‘appamāṇo’ti me hoti, ‘susamāraddho’ti me hoti.40.14Tiṭṭhantañca naṁ ‘tiṭṭhatī’ti pajānāmi.40.15Sacepi me cavati, ‘idappaccayā me cavatī’ti pajānāmi.

41.1Seyyathāpi, āvuso, rañño vā rājamahāmattassa vā nānārattānaṁ dussānaṁ dussakaraṇḍako pūro assa.41.2So yaññadeva dussayugaṁ ākaṅkheyya pubbaṇhasamayaṁ pārupituṁ, taṁ tadeva dussayugaṁ pubbaṇhasamayaṁ pārupeyya.41.3Yaññadeva dussayugaṁ ākaṅkheyya majjhanhikasamayaṁ …pe…41.4sāyanhasamayaṁ pārupituṁ, taṁ tadeva dussayugaṁ sāyanhasamayaṁ pārupeyya.41.5Evameva khvāhaṁ, āvuso, imesaṁ sattannaṁ bojjhaṅgānaṁ yena yena bojjhaṅgena ākaṅkhāmi pubbaṇhasamayaṁ viharituṁ, tena tena bojjhaṅgena pubbaṇhasamayaṁ viharāmi.41.6Yena yena bojjhaṅgena ākaṅkhāmi majjhanhikasamayaṁ …pe…41.7sāyanhasamayaṁ viharituṁ, tena tena bojjhaṅgena sāyanhasamayaṁ viharāmi.41.8Satisambojjhaṅgo iti ce me, āvuso, hoti, ‘appamāṇo’ti me hoti, ‘susamāraddho’ti me hoti.41.9Tiṭṭhantañca naṁ ‘tiṭṭhatī’ti pajānāmi.41.10Sacepi me cavati, ‘idappaccayā me cavatī’ti pajānāmi …pe…41.11upekkhāsambojjhaṅgo iti ce me, āvuso, hoti, ‘appamāṇo’ti me hoti, ‘susamāraddho’ti me hoti.41.12Tiṭṭhantañca naṁ ‘tiṭṭhatī’ti pajānāmi.41.13Sacepi me cavati, ‘idappaccayā me cavatī’ti pajānāmi”.

42.02.3.2. Suttantaniddesa

42.1Kathaṁ <b>satisambojjhaṅgo iti ce me hotī</b>ti bojjhaṅgo?42.2Yāvatā nirodhūpaṭṭhāti tāvatā satisambojjhaṅgo.42.3Iti ce me hotīti bojjhaṅgo.42.4Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato yāvatā acci tāvatā vaṇṇo, yāvatā vaṇṇo tāvatā acci.42.5Evameva yāvatā nirodhūpaṭṭhāti tāvatā satisambojjhaṅgo.42.6Iti ce me hotīti bojjhaṅgo.

43.1PTS 2.127Kathaṁ <b>appamāṇo iti ce me hotī</b>ti bojjhaṅgo?43.2Pamāṇabaddhā kilesā, sabbe ca pariyuṭṭhānā, ye ca saṅkhārā ponobhavikā appamāṇo nirodho acalaṭṭhena asaṅkhataṭṭhena.43.3Yāvatā nirodhūpaṭṭhāti tāvatā appamāṇo.43.4Iti ce me hotīti bojjhaṅgo.

44.1Kathaṁ <b>susamāraddho iti ce me hotī</b>ti bojjhaṅgo?44.2Visamā kilesā, sabbe ca pariyuṭṭhānā, ye ca saṅkhārā ponobhavikā, samadhammo nirodho santaṭṭhena paṇītaṭṭhena.44.3Yāvatā nirodhūpaṭṭhāti tāvatā susamāraddho iti ce me hotīti bojjhaṅgo.

45.1Kathaṁ <b>“tiṭṭhantañca naṁ tiṭṭhatī”ti pajānāmi; sacepi cavati “idappaccayā cavatī”ti pajānāmi?</b>45.2Katihākārehi satisambojjhaṅgo tiṭṭhati?45.3Katihākārehi satisambojjhaṅgo cavati?45.4Aṭṭhahākārehi satisambojjhaṅgo tiṭṭhati.45.5Aṭṭhahākārehi satisambojjhaṅgo cavati.

46.1Katamehi <b>aṭṭhahākārehi satisambojjhaṅgo tiṭṭhati?</b>46.2Anuppādaṁ āvajjitattā satisambojjhaṅgo tiṭṭhati, uppādaṁ anāvajjitattā satisambojjhaṅgo tiṭṭhati, appavattaṁ āvajjitattā satisambojjhaṅgo tiṭṭhati, pavattaṁ anāvajjitattā satisambojjhaṅgo tiṭṭhati, animittaṁ āvajjitattā satisambojjhaṅgo tiṭṭhati, nimittaṁ anāvajjitattā satisambojjhaṅgo tiṭṭhati, nirodhaṁ āvajjitattā satisambojjhaṅgo tiṭṭhati, saṅkhāre anāvajjitattā satisambojjhaṅgo tiṭṭhati—46.3imehi aṭṭhahākārehi satisambojjhaṅgo tiṭṭhati.

47.1PTS 2.128Katamehi <b>aṭṭhahākārehi satisambojjhaṅgo cavati?</b>47.2Uppādaṁ āvajjitattā satisambojjhaṅgo cavati, anuppādaṁ anāvajjitattā satisambojjhaṅgo cavati, pavattaṁ āvajjitattā satisambojjhaṅgo cavati, appavattaṁ anāvajjitattā satisambojjhaṅgo cavati, nimittaṁ āvajjitattā satisambojjhaṅgo cavati, animittaṁ anāvajjitattā satisambojjhaṅgo cavati, saṅkhāre āvajjitattā satisambojjhaṅgo cavati, nirodhaṁ anāvajjitattā satisambojjhaṅgo cavati—47.3imehi aṭṭhahākārehi satisambojjhaṅgo cavati.47.4Evaṁ “tiṭṭhantañca naṁ tiṭṭhatī”ti pajānāmi; sacepi cavati, “idappaccayā me cavatī”ti pajānāmi …pe….

48.1Kathaṁ <b>upekkhāsambojjhaṅgo iti ce me hotī</b>ti bojjhaṅgo?48.2Yāvatā nirodhūpaṭṭhāti tāvatā upekkhāsambojjhaṅgo iti ce me hotīti bojjhaṅgo.48.3Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato yāvatā acci tāvatā vaṇṇo, yāvatā vaṇṇo tāvatā acci.48.4Evameva yāvatā nirodhūpaṭṭhāti tāvatā upekkhāsambojjhaṅgo iti ce hotīti bojjhaṅgo.

49.1Kathaṁ <b>appamāṇo iti ce hotī</b>ti bojjhaṅgo?49.2Pamāṇabaddhā kilesā, sabbe ca pariyuṭṭhānā, ye ca saṅkhārā ponobhavikā appamāṇo nirodho acalaṭṭhena asaṅkhataṭṭhena.49.3Yāvatā nirodhūpaṭṭhāti tāvatā appamāṇo iti ce hotīti bojjhaṅgo.

50.1Kathaṁ <b>susamāraddho iti ce hotī</b>ti bojjhaṅgo?50.2Visamā kilesā, sabbe ca pariyuṭṭhānā, ye ca saṅkhārā ponobhavikā samadhammo nirodho santaṭṭhena paṇītaṭṭhena.50.3Yāvatā nirodhūpaṭṭhāti tāvatā susamāraddho iti ce hotīti bojjhaṅgo.

51.1Kathaṁ <b>“tiṭṭhantañca naṁ tiṭṭhatī”ti pajānāmi; sacepi cavati “idappaccayā me cavatī”ti pajānāmi?</b>51.2Katihākārehi upekkhāsambojjhaṅgo tiṭṭhati?51.3Katihākārehi upekkhāsambojjhaṅgo cavati?51.4Aṭṭhahākārehi upekkhāsambojjhaṅgo tiṭṭhati.51.5Aṭṭhahākārehi upekkhāsambojjhaṅgo cavati.

52.1Katamehi <b>aṭṭhahākārehi upekkhāsambojjhaṅgo tiṭṭhati?</b>52.2Anuppādaṁ āvajjitattā upekkhāsambojjhaṅgo tiṭṭhati, uppādaṁ anāvajjitattā upekkhāsambojjhaṅgo tiṭṭhati, appavattaṁ āvajjitattā upekkhāsambojjhaṅgo tiṭṭhati, pavattaṁ anāvajjitattā upekkhāsambojjhaṅgo tiṭṭhati, animittaṁ āvajjitattā upekkhāsambojjhaṅgo tiṭṭhati, nimittaṁ anāvajjitattā upekkhāsambojjhaṅgo tiṭṭhati, nirodhaṁ āvajjitattā upekkhāsambojjhaṅgo tiṭṭhati, saṅkhāre anāvajjitattā upekkhāsambojjhaṅgo tiṭṭhati—52.3imehi aṭṭhahākārehi upekkhāsambojjhaṅgo tiṭṭhati.

53.1PTS 2.129Katamehi <b>aṭṭhahākārehi upekkhāsambojjhaṅgo cavati?</b>53.2Uppādaṁ āvajjitattā upekkhāsambojjhaṅgo cavati, anuppādaṁ anāvajjitattā upekkhāsambojjhaṅgo cavati, pavattaṁ āvajjitattā upekkhāsambojjhaṅgo cavati, appavattaṁ anāvajjitattā upekkhāsambojjhaṅgo cavati, nimittaṁ āvajjitattā upekkhāsambojjhaṅgo cavati, animittaṁ anāvajjitattā upekkhāsambojjhaṅgo cavati, saṅkhāre āvajjitattā upekkhāsambojjhaṅgo cavati, nirodhaṁ anāvajjitattā upekkhāsambojjhaṅgo cavati—53.3imehi aṭṭhahākārehi upekkhāsambojjhaṅgo cavati.53.4Evaṁ “tiṭṭhantañca naṁ tiṭṭhatī”ti pajānāmi; sacepi cavati, “idappaccayā me cavatī”ti pajānāmi.

53.5Bojjhaṅgakathā niṭṭhitā.