Skip to content
True DhammaLibrary · Community
Ps 3.108 min read

Discussion of the Matrix

Mātikākathā

Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

  • 0.1Paṭisambhidāmagga
  • 0.23 Paññāvagga

0.33.10. Mātikākathā

1.1PTS 2.243Nicchāto, mokkho vimokkho, vijjāvimutti, adhisīlaṁ, adhicittaṁ, adhipaññā, passaddhi, ñāṇaṁ, dassanaṁ, visuddhi, nekkhammaṁ, nissaraṇaṁ, paviveko, vosaggo, cariyā, jhānavimokkho, bhāvanā, adhiṭṭhānaṁ, jīvitaṁ. [19]

2.1<b>Nicchāto</b>ti nekkhammena kāmacchandato nicchāto, abyāpādena byāpādato nicchāto …pe…2.2paṭhamena jhānena nīvaraṇehi nicchāto …pe…2.3arahattamaggena sabbakilesehi nicchāto.

3.1<b>Mokkho vimokkho</b>ti nekkhammena kāmacchandato muccatīti—3.2mokkho vimokkho.3.3Abyāpādena byāpādato muccatīti—3.4mokkho vimokkho …pe…3.5paṭhamena jhānena nīvaraṇehi muccatīti—3.6mokkho vimokkho …pe…3.7arahattamaggena sabbakilesehi muccatīti—3.8mokkho vimokkho.

4.1<b>Vijjāvimuttī</b>ti nekkhammaṁ vijjatīti vijjā, kāmacchandato muccatīti vimutti.4.2Vijjanto muccati, muccanto vijjatīti—4.3vijjāvimutti.4.4Abyāpādo vijjatīti vijjā, byāpādato vimuccatīti vimutti.4.5Vijjanto muccati, muccanto vijjatīti—4.6vijjāvimutti …pe…4.7arahattamaggo vijjatīti vijjā, sabbakilesehi muccatīti vimutti.4.8Vijjanto muccati, muccanto vijjatīti—4.9vijjāvimutti.

5.1PTS 2.244<b>Adhisīlaṁ adhicittaṁ adhipaññā</b>ti nekkhammena kāmacchandaṁ, saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi, avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi, dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi.5.2Yo tattha saṁvaraṭṭho, ayaṁ adhisīlasikkhā.5.3Yo tattha avikkhepaṭṭho, ayaṁ adhicittasikkhā.5.4Yo tattha dassanaṭṭho, ayaṁ adhipaññāsikkhā.5.5Abyāpādena byāpādaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…5.6arahattamaggena sabbakilese saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi, avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi.5.7Dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi.5.8Yo tattha saṁvaraṭṭho, ayaṁ adhisīlasikkhā.5.9Yo tattha avikkhepaṭṭho, ayaṁ adhicittasikkhā.5.10Yo tattha dassanaṭṭho, ayaṁ adhipaññāsikkhā.

6.1<b>Passaddhī</b>ti nekkhammena kāmacchandaṁ paṭippassambheti, abyāpādena byāpādaṁ paṭippassambheti …pe…6.2arahattamaggena sabbakilese paṭippassambheti.

7.1<b>Ñāṇan</b>ti kāmacchandassa pahīnattā nekkhammaṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ;7.2byāpādassa pahīnattā abyāpādo ñātaṭṭhena ñāṇaṁ …pe…7.3sabbakilesānaṁ pahīnattā arahattamaggo ñātaṭṭhena ñāṇaṁ.

8.1<b>Dassanan</b>ti kāmacchandassa pahīnattā nekkhammaṁ diṭṭhattā dassanaṁ.8.2Byāpādassa pahīnattā abyāpādo diṭṭhattā dassanaṁ …pe…8.3sabbakilesānaṁ pahīnattā arahattamaggo diṭṭhattā dassanaṁ.

9.1<b>Visuddhī</b>ti kāmacchandaṁ pajahanto nekkhammena visujjhati.9.2Byāpādaṁ pajahanto abyāpādena visujjhati …pe…9.3sabbakilese pajahanto arahattamaggena visujjhati.

10.1<b>Nekkhamman</b>ti kāmānametaṁ nissaraṇaṁ, yadidaṁ nekkhammaṁ.10.2Rūpānametaṁ nissaraṇaṁ, yadidaṁ āruppaṁ.10.3Yaṁ kho pana kiñci bhūtaṁ saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ, nirodho tassa nekkhammaṁ.10.4Byāpādassa abyāpādo nekkhammaṁ.10.5Thinamiddhassa ālokasaññā nekkhammaṁ …pe…10.6sabbakilesānaṁ arahattamaggo nekkhammaṁ.

11.1<b>Nissaraṇan</b>ti kāmānametaṁ nissaraṇaṁ, yadidaṁ nekkhammaṁ.11.2Rūpānametaṁ nissaraṇaṁ, yadidaṁ āruppaṁ.11.3Yaṁ kho pana kiñci bhūtaṁ saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ, nirodho tassa nissaraṇaṁ.11.4Kāmacchandassa nekkhammaṁ nissaraṇaṁ.11.5Byāpādassa abyāpādo nissaraṇaṁ …pe…11.6sabbakilesānaṁ arahattamaggo nissaraṇaṁ.

12.1PTS 2.245<b>Paviveko</b>ti kāmacchandassa nekkhammaṁ paviveko …pe…12.2sabbakilesānaṁ arahattamaggo paviveko.

13.1<b>Vosaggo</b>ti nekkhammena kāmacchandaṁ vosajjatīti—13.2vosaggo.13.3Abyāpādena byāpādaṁ vosajjatīti—13.4vosaggo …pe…13.5arahattamaggena sabbakilese vosajjatīti—13.6vosaggo.

14.1<b>Cariyā</b>ti kāmacchandaṁ pajahanto nekkhammena carati.14.2Byāpādaṁ pajahanto abyāpādena carati …pe…14.3sabbakilese pajahanto arahattamaggena carati.

15.1<b>Jhānavimokkho</b>ti nekkhammaṁ jhāyatīti—15.2jhānaṁ.15.3Kāmacchandaṁ jhāpetīti—15.4jhānaṁ.15.5Jhāyanto muccatīti—15.6jhānavimokkho.15.7Jhāpento muccatīti—15.8jhānavimokkho.15.9Jhāyantīti dhammā.15.10Jhāpentīti kilese.15.11Jhāte ca jhāpe ca jānātīti—15.12jhānajhāyī.15.13Abyāpādo jhāyatīti jhānaṁ.15.14Byāpādaṁ jhāpetīti—15.15jhānaṁ …pe…15.16ālokasaññā jhāyatīti—15.17jhānaṁ.15.18Thinamiddhaṁ jhāpetīti—15.19jhānaṁ …pe…15.20arahattamaggo jhāyatīti—15.21jhānaṁ.15.22Sabbakilese jhāpetīti—15.23jhānaṁ.15.24Jhāyanto muccatīti—15.25jhānavimokkho.15.26Jhāpento muccatīti—15.27jhānavimokkho.15.28Jhāyantīti—15.29dhammā.15.30Jhāpentīti—15.31kilese.15.32Jhāte ca jhāpe ca jānātīti—15.33jhānajhāyī.

16.1<b>Bhāvanā adhiṭṭhānaṁ jīvitan</b>ti kāmacchandaṁ pajahanto nekkhammaṁ bhāvetīti—16.2bhāvanāsampanno.16.3Nekkhammavasena cittaṁ adhiṭṭhātīti—16.4adhiṭṭhānasampanno.16.5Svāyaṁ evaṁ bhāvanāsampanno adhiṭṭhānasampanno samaṁ jīvati, no visamaṁ;16.6sammā jīvati, no micchā;16.7visuddhaṁ jīvati, no kiliṭṭhanti—16.8ājīvasampanno.16.9Svāyaṁ evaṁ bhāvanāsampanno adhiṭṭhānasampanno ājīvasampanno yaññadeva parisaṁ upasaṅkamati—16.10yadi khattiyaparisaṁ yadi brāhmaṇaparisaṁ yadi gahapatiparisaṁ yadi samaṇaparisaṁ—16.11visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto.16.12Taṁ kissa hetu?16.13Tathā hi so bhāvanāsampanno adhiṭṭhānasampanno ājīvasampanno.

17.1PTS 2.246Byāpādaṁ pajahanto abyāpādaṁ bhāvetīti—17.2bhāvanāsampanno …pe…17.3thinamiddhaṁ pajahanto ālokasaññaṁ bhāvetīti—17.4bhāvanāsampanno …pe…17.5uddhaccaṁ pajahanto avikkhepaṁ bhāvetīti—17.6bhāvanāsampanno …pe…17.7vicikicchaṁ pajahanto dhammavavatthānaṁ bhāvetīti—17.8bhāvanāsampanno …pe…17.9avijjaṁ pajahanto vijjaṁ bhāvetīti—17.10bhāvanāsampanno …pe…17.11aratiṁ pajahanto pāmojjaṁ bhāvetīti—17.12bhāvanāsampanno …pe…17.13nīvaraṇe pajahanto paṭhamaṁ jhānaṁ bhāvetīti—17.14bhāvanāsampanno …pe…17.15sabbakilese pajahanto arahattamaggaṁ bhāvetīti—17.16bhāvanāsampanno.17.17Arahattamaggavasena cittaṁ adhiṭṭhātīti—17.18adhiṭṭhānasampanno.17.19Svāyaṁ evaṁ bhāvanāsampanno adhiṭṭhānasampanno samaṁ jīvati, no visamaṁ;17.20sammā jīvati, no micchā;17.21visuddhaṁ jīvati, no kiliṭṭhanti—17.22ājīvasampanno.17.23Svāyaṁ evaṁ bhāvanāsampanno adhiṭṭhānasampanno ājīvasampanno yaññadeva parisaṁ upasaṅkamati—17.24yadi khattiyaparisaṁ yadi brāhmaṇaparisaṁ yadi gahapatiparisaṁ yadi samaṇaparisaṁ—17.25visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto.17.26Taṁ kissa hetu?17.27Tathā hi so bhāvanāsampanno adhiṭṭhānasampanno ājīvasampannoti.

17.28Mātikākathā niṭṭhitā.

17.29Paññāvaggo tatiyo.

17.30Tassuddānaṁ

18.1Paññā iddhi abhisamayo,18.2viveko cariyapañcamo;18.3Pāṭihāri samasīsi,18.4satipaṭṭhānā vipassanā;18.5Tatiye paññāvaggamhi,18.6mātikāya ca te dasāti.

19.1Mahāvaggo yuganaddho,19.2paññāvaggo ca nāmato;19.3Tayova vaggā imamhi,19.4paṭisambhidāpakaraṇe.

20.1Anantanayamaggesu,20.2gambhīro sāgarūpamo;20.3Nabhañca tārakākiṇṇaṁ,20.4thūlo jātassaro yathā;20.5Kathikānaṁ visālāya,20.6yogīnaṁ ñāṇajotananti.

20.7Paṭisambhidāmaggapāḷi niṭṭhitā.