0.3KaḷārasuttaWith Kaḷāra the Aristocrat
1.1Sāvatthiyaṁ viharati.At Sāvatthī.
1.2Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṁ sammodi.Then the mendicant Kaḷāra the Aristocrat went up to Venerable Sāriputta and exchanged greetings with him.11.3Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to him,1.4“moḷiyaphagguno, āvuso sāriputta, bhikkhu sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvatto”ti.“Reverend Sāriputta, the mendicant Phagguna of the Top-Knot has resigned the training and returned to a lesser life.”2
1.5“Na hi nūna so āyasmā imasmiṁ dhammavinaye assāsamalatthā”ti.“That venerable mustn’t have gained any solace in this teaching and training.”
2.1“Tena hāyasmā sāriputto imasmiṁ dhammavinaye assāsaṁ patto”ti?“Well then, has Venerable Sāriputta found solace in this teaching and training?”
3.1“Na khvāhaṁ, āvuso, kaṅkhāmī”ti.“Reverend, I have no uncertainty.”
3.2“Āyatiṁ, panāvuso”ti?“But what of the future?”
4.1“Na khvāhaṁ, āvuso, vicikicchāmī”ti.“I have no doubt.”
5.1PTS 2.51Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:Then Kaḷāra the Aristocrat went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him,5.2“āyasmatā, bhante, sāriputtena aññā byākatā:“Sir, Venerable Sāriputta has declared enlightenment:5.3‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāmī”ti.‘I understand: “Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.”’”
6.1Atha kho bhagavā aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi:So the Buddha addressed one of the monks,6.2“ehi tvaṁ, bhikkhu, mama vacanena sāriputtaṁ āmantehi:“Please, monk, in my name tell Sāriputta that6.3‘satthā taṁ, āvuso sāriputta, āmantetī’”ti.the Teacher summons him.”
6.4“Evaṁ, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:“Yes, sir,” that monk replied. He went to Sāriputta and said to him,6.5“satthā taṁ, āvuso sāriputta, āmantetī”ti.“Reverend Sāriputta, the Teacher summons you.”
6.6“Evaṁ, āvuso”ti kho āyasmā sāriputto tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ sāriputtaṁ bhagavā etadavoca:“Yes, reverend,” replied Sāriputta. He went to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him,6.7“saccaṁ kira tayā, sāriputta, aññā byākatā:“Sāriputta, is it really true that you have declared enlightenment:6.8‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāmī”ti?‘I understand: “Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place”’?”
6.9“Na kho, bhante, etehi padehi etehi byañjanehi attho vutto”ti.“Sir, I did not state the matter in these words and phrases.”
6.10“Yena kenacipi, sāriputta, pariyāyena kulaputto aññaṁ byākaroti, atha kho byākataṁ byākatato daṭṭhabban”ti.“Sāriputta, no matter how a gentleman declares enlightenment, what he has declared should be regarded as such.”
6.11“Nanu ahampi, bhante, evaṁ vadāmi:“Sir, did I not also say that6.12‘na kho, bhante, etehi padehi etehi byañjanehi attho vutto’”ti.I did not state the matter in these words and phrases?”
7.1“Sace taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:“Sāriputta, suppose they were to ask you:7.2‘kathaṁ jānatā pana tayā, āvuso sāriputta, kathaṁ passatā aññā byākatā—‘But Reverend Sāriputta, how have you known and seen so that you’ve declared enlightenment:7.3khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti.“I understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’”’7.4Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?How would you answer?”
8.1PTS 2.52“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:“Sir, if they were to ask me this,8.2‘kathaṁ jānatā pana tayā, āvuso sāriputta, kathaṁ passatā aññā byākatā—8.3khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti;8.4evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:I would answer:8.5‘yaṁnidānā, āvuso, jāti, tassa nidānassa khayā khīṇasmiṁ khīṇāmhīti viditaṁ.‘Reverends, when the source of rebirth ended, I knew “it is ended”.38.6Khīṇāmhīti viditvā—Knowing it is ended,8.7khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti.I understand: “Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.”’8.8Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.That’s how I’d answer such a question.”
9.1“Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:“But Sāriputta, suppose they were to ask you:9.2‘jāti panāvuso sāriputta, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā’ti?‘But what is the source, origin, birthplace, and inception of rebirth?’9.3Evaṁ puṭṭho taṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?How would you answer?”
9.4“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:“Sir, if they were to ask me this,9.5‘jāti panāvuso sāriputta, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā’ti?9.6Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:I would answer:9.7‘jāti kho, āvuso, bhavanidānā bhavasamudayā bhavajātikā bhavappabhavā’ti.‘Continued existence is the source, origin, birthplace, and inception of rebirth.’9.8Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.That’s how I’d answer such a question.”
10.1“Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:“But Sāriputta, suppose they were to ask you:10.2‘bhavo panāvuso sāriputta, kiṁnidāno kiṁsamudayo kiṁjātiko kiṁpabhavo’ti?‘What is the source of continued existence?’10.3Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?How would you answer?”
10.4“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:“Sir, if they were to ask me this,10.5‘bhavo panāvuso sāriputta, kiṁnidāno kiṁsamudayo kiṁjātiko kiṁpabhavo’ti?10.6Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:I’d answer:10.7‘bhavo kho, āvuso, upādānanidāno upādānasamudayo upādānajātiko upādānappabhavo’ti.‘Grasping is the source of continued existence.’10.8Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.That’s how I’d answer such a question.”
11.1PTS 2.53“Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:“But Sāriputta, suppose they were to ask you:11.2‘upādānaṁ panāvuso …pe…‘What is the source of grasping?’ …11.3sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ—But Sāriputta, suppose they were to ask you:11.4taṇhā panāvuso sāriputta, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā’ti?‘What is the source of craving?’11.5Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?How would you answer?”
11.6“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:“Sir, if they were to ask me this,11.7‘taṇhā panāvuso sāriputta, kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavā’ti?11.8Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:I’d answer:11.9‘taṇhā kho, āvuso, vedanānidānā vedanāsamudayā vedanājātikā vedanāpabhavā’ti.‘Feeling is the source of craving.’11.10Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.That’s how I’d answer such a question.”
12.1“Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:“But Sāriputta, suppose they were to ask you:12.2‘kathaṁ jānato pana te, āvuso sāriputta, kathaṁ passato yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti.‘But how have you known and seen so that the relishing of feelings is no longer present?’412.3Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?How would you answer?”
12.4“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:“Sir, if they were to ask me this,12.5‘kathaṁ jānato pana te, āvuso sāriputta, kathaṁ passato yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:I’d answer:12.6‘tisso kho imā, āvuso, vedanā.‘Reverends, there are three feelings.12.7Katamā tisso?What three?12.8Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā.Pleasant, painful, and neutral feeling.12.9Imā kho, āvuso, tisso vedanā aniccā.These three feelings are impermanent,12.10Yadaniccaṁ taṁ dukkhantiand what’s impermanent is suffering.12.11viditaṁ, yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti.When I understood this, the relishing of feelings was no longer present.’12.12Evaṁ, puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.That’s how I’d answer such a question.”
13.1“Sādhu sādhu, sāriputta.“Good, good, Sāriputta!13.2Ayampi kho, sāriputta, pariyāyo, etasseva atthassa saṅkhittena veyyākaraṇāya:The same point may also be briefly explained in this way:13.3‘yaṁ kiñci vedayitaṁ taṁ dukkhasmin’”ti.‘Suffering includes whatever is felt.’
14.1PTS 2.54“Sace pana taṁ, sāriputta, evaṁ puccheyyuṁ:But Sāriputta, suppose they were to ask you:14.2‘kathaṁ vimokkhā pana tayā, āvuso sāriputta, aññā byākatā—‘But Reverend, how have you been liberated that you declare enlightenment:14.3khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti?“I understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’”?’14.4Evaṁ puṭṭho tvaṁ, sāriputta, kinti byākareyyāsī”ti?How would you answer?”
14.5“Sace maṁ, bhante, evaṁ puccheyyuṁ:“Sir, if they were to ask me this,14.6‘kathaṁ vimokkhā pana tayā, āvuso sāriputta, aññā byākatā—14.7khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyāti pajānāmī’ti.14.8Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyaṁ:I’d answer:14.9‘ajjhattaṁ vimokkhā khvāhaṁ, āvuso, sabbupādānakkhayā tathā sato viharāmi yathā sataṁ viharantaṁ āsavā nānussavanti, attānañca nāvajānāmī’ti.‘Because of an inner release with the ending of all grasping, I live mindfully so that defilements don’t defile me and I don’t look down on myself.’514.10Evaṁ puṭṭhohaṁ, bhante, evaṁ byākareyyan”ti.That’s how I’d answer such a question.”
15.1“Sādhu sādhu, sāriputta.“Good, good, Sāriputta!15.2Ayampi kho sāriputta, pariyāyo etasseva atthassa saṅkhittena veyyākaraṇāya—The same point may also be briefly explained in this way:15.3ye āsavā samaṇena vuttā tesvāhaṁ na kaṅkhāmi, te me pahīnāti na vicikicchāmī”ti.‘I have no uncertainty regarding the defilements spoken of by the ascetic. I have no doubt that I’ve given them up.’”6
15.4Idamavoca bhagavā.That is what the Buddha said.15.5Idaṁ vatvā sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.When he had spoken, the Holy One rose from his seat and entered his dwelling.
16.1PTS 2.55Tatra kho āyasmā sāriputto acirapakkantassa bhagavato bhikkhū āmantesi:Then, not long after the Buddha left, Venerable Sāriputta said to the mendicants,16.2“pubbe appaṭisaṁviditaṁ maṁ, āvuso, bhagavā paṭhamaṁ pañhaṁ apucchi, tassa me ahosi dandhāyitattaṁ.“Reverends, the Buddha asked me the first question without letting me know beforehand, so I hesitated.716.3Yato ca kho me, āvuso, bhagavā paṭhamaṁ pañhaṁ anumodi, tassa mayhaṁ, āvuso, etadahosi—But when the Buddha agreed with my answer, I thought:16.4divasañcepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi.‘If the Buddha were to question me all day on this matter in different words and ways, I could answer all day with different words and ways.16.5Rattiñcepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattimpāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi.If he were to question me all night,16.6Rattindivaṁ cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattindivampāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi.all day and night,16.7Dve rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…for two days and nights,16.8dve rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…16.9tīṇi rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…for three,16.10tīṇi rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…16.11cattāri rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…four,16.12cattāri rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…16.13pañca rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…five,16.14pañca rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…16.15cha rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya …pe…six,16.16cha rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ …pe…16.17satta rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī”ti.or seven days and nights, I could answer in different words and ways for seven days and nights.’”
17.1PTS 2.56Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:Then Kaḷāra the Aristocrat went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him,17.2“āyasmatā, bhante, sāriputtena sīhanādo nadito—“Sir, Venerable Sāriputta has roared his lion’s roar!”17.3pubbe appaṭisaṁviditaṁ maṁ, āvuso, bhagavā paṭhamaṁ pañhaṁ apucchi, tassa me ahosi dandhāyitattaṁ.(And he told the Buddha all that Sāriputta had said.)17.4Yato ca kho me, āvuso, bhagavā paṭhamaṁ pañhaṁ anumodi, tassa mayhaṁ, āvuso, etadahosi—17.5divasañcepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi;17.6rattiñcepi …pe…17.7rattindivañcepi maṁ bhagavā …pe…17.8dve rattindivāni cepi maṁ bhagavā …pe…17.9tīṇi …17.10cattāri …17.11pañca …17.12cha …17.13satta rattindivāni cepi maṁ bhagavā etamatthaṁ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipāhaṁ bhagavato etamatthaṁ byākareyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī”ti.
18.1“Sā hi, bhikkhu, sāriputtassa dhammadhātu suppaṭividdhā, yassā dhammadhātuyā suppaṭividdhattā divasaṁ cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi.“Mendicant, Sāriputta has clearly penetrated the principle of the teachings, so that he could answer any questions I might ask him in different words and ways up to the seventh day and night.”18.2Rattiṁ cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattimpi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …pe…18.3rattindivaṁ cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, rattindivampi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …18.4dve rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, dve rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …18.5tīṇi rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, tīṇi rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …18.6cattāri rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, cattāri rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …18.7pañca rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, pañca rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …18.8cha rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ, cha rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya …18.9satta rattindivāni cepāhaṁ sāriputtaṁ etamatthaṁ puccheyyaṁ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipi me sāriputto etamatthaṁ byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī”ti.
18.10Dutiyaṁ.