Skip to content
True DhammaLibrary · Community
Vv 816 min read

Kaṇḍaka’s Mansion

Kaṇḍakavimānavatthu

What happened to, Kanthaka, the horse, who carried Prince Siddhartha on the day he left his home?

Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

  • 0.1Vimānavatthu
  • 0.2Purisavimāna
  • 0.3Sunikkhittavagga

0.47. Kaṇḍakavimānavatthu

1.1“Puṇṇamāse yathā cando,1.2nakkhattaparivārito;1.3Samantā anupariyāti,1.4tārakādhipatī sasī.

2.1Tathūpamaṁ idaṁ byamhaṁ,2.2dibbaṁ devapuramhi ca;2.3Atirocati vaṇṇena,2.4udayantova raṁsimā.

3.1Veḷuriyasuvaṇṇassa,3.2phalikā rūpiyassa ca;3.3Masāragallamuttāhi,3.4lohitaṅgamaṇīhi ca.

4.1Citrā manoramā bhūmi,4.2veḷūriyassa santhatā;4.3Kūṭāgārā subhā rammā,4.4pāsādo te sumāpito.

5.1Rammā ca te pokkharaṇī,5.2puthulomanisevitā;5.3Acchodakā vippasannā,5.4sovaṇṇavālukasanthatā.

6.1Nānāpadumasañchannā,6.2puṇḍarīkasamotatā;6.3Surabhiṁ sampavāyanti,6.4manuññā māluteritā.

7.1Tassā te ubhato passe,7.2vanagumbā sumāpitā;7.3Upetā puppharukkhehi,7.4phalarukkhehi cūbhayaṁ.

8.1Sovaṇṇapāde pallaṅke,8.2muduke gonakatthate;8.3Nisinnaṁ devarājaṁva,8.4upatiṭṭhanti accharā.

9.1Sabbābharaṇasañchannā,9.2nānāmālāvibhūsitā;9.3Ramenti taṁ mahiddhikaṁ,9.4vasavattīva modasi.

10.1Bherisaṅkhamudiṅgāhi,10.2vīṇāhi paṇavehi ca;10.3Ramasi ratisampanno,10.4naccagīte suvādite.

11.1Dibbā te vividhā rūpā,11.2dibbā saddā atho rasā;11.3Gandhā ca te adhippetā,11.4phoṭṭhabbā ca manoramā.

12.1Tasmiṁ vimāne pavare,12.2devaputta mahappabho;12.3Atirocasi vaṇṇena,12.4udayantova bhāṇumā.

13.1Dānassa te idaṁ phalaṁ,13.2atho sīlassa vā pana;13.3Atho añjalikammassa,13.4taṁ me akkhāhi pucchito”.

14.1So devaputto attamano,14.2…pe…14.3yassa kammassidaṁ phalaṁ.

15.1“Ahaṁ kapilavatthusmiṁ,15.2sākiyānaṁ puruttame;15.3Suddhodanassa puttassa,15.4kaṇḍako sahajo ahaṁ.

16.1Yadā so aḍḍharattāyaṁ,16.2bodhāya mabhinikkhami;16.3So maṁ mudūhi pāṇīhi,16.4jāli tambanakhehi ca.

17.1Satthiṁ ākoṭayitvāna,17.2vaha sammāti cabravi;17.3Ahaṁ lokaṁ tārayissaṁ,17.4patto sambodhimuttamaṁ.

18.1Taṁ me giraṁ suṇantassa,18.2hāso me vipulo ahu;18.3Udaggacitto sumano,18.4abhisīsiṁ tadā ahaṁ.

19.1Abhirūḷhañca maṁ ñatvā,19.2sakyaputtaṁ mahāyasaṁ;19.3Udaggacitto mudito,19.4vahissaṁ purisuttamaṁ.

20.1Paresaṁ vijitaṁ gantvā,20.2uggatasmiṁ divākare;20.3Mamaṁ channañca ohāya,20.4anapekkho so apakkami.

21.1Tassa tambanakhe pāde,21.2jivhāya parilehisaṁ;21.3Gacchantañca mahāvīraṁ,21.4rudamāno udikkhisaṁ.

22.1Adassanenahaṁ tassa,22.2sakyaputtassa sirīmato;22.3Alatthaṁ garukābādhaṁ,22.4khippaṁ me maraṇaṁ ahu.

23.1Tasseva ānubhāvena,23.2vimānaṁ āvasāmidaṁ;23.3Sabbakāmaguṇopetaṁ,23.4dibbaṁ devapuramhi ca.

24.1Yañca me ahuvā hāso,24.2saddaṁ sutvāna bodhiyā;24.3Teneva kusalamūlena,24.4phusissaṁ āsavakkhayaṁ.

25.1Sace hi bhante gaccheyyāsi,25.2satthu buddhassa santike;25.3Mamāpi naṁ vacanena,25.4sirasā vajjāsi vandanaṁ.

26.1Ahampi daṭṭhuṁ gacchissaṁ,26.2jinaṁ appaṭipuggalaṁ;26.3Dullabhaṁ dassanaṁ hoti,26.4lokanāthāna tādinan”ti.

27.1So kataññū katavedī,27.2satthāraṁ upasaṅkami;27.3Sutvā giraṁ cakkhumato,27.4dhammacakkhuṁ visodhayi.

28.1Visodhetvā diṭṭhigataṁ,28.2vicikicchaṁ vatāni ca;28.3Vanditvā satthuno pāde,28.4tatthevantaradhāyathāti.

29.1Kaṇḍakavimānaṁ sattamaṁ.