0.411. Jatukaṇṇimāṇavapucchāniddesa
1.1<b>Sutvānahaṁ vīramakāmakāmiṁ,</b>1.2(iccāyasmā jatukaṇṇi)1.3<b>Oghātigaṁ puṭṭhumakāmamāgamaṁ;</b>1.4<b>Santipadaṁ brūhi sahajanetta,</b>1.5<b>Yathātacchaṁ bhagavā brūhi metaṁ. </b>
2.1<b>Sutvānahaṁ vīramakāmakāmin</b>ti sutvā suṇitvā uggahetvā upadhāretvā upalakkhayitvā.2.2Itipi so bhagavā arahaṁ …pe… buddho bhagavāti—2.3sutvānahaṁ.2.4<b>Vīran</b>ti vīro bhagavā.2.5Vīriyavāti vīro, pahūti vīro, visavīti vīro, alamattoti vīro, sūroti vīro, vikkanto abhīrū acchambhī anutrāsī apalāyī pahīnabhayabheravo vigatalomahaṁsoti vīro.
3.1Virato idha sabbapāpakehi,3.2Nirayadukkhaṁ aticca vīriyavāso;3.3So vīriyavā padhānavā,3.4Vīro tādi pavuccate tathattāti.
4.1Sutvānahaṁ vīraṁ.4.2<b>Akāmakāmin</b>ti.4.3<b>Kāmā</b>ti uddānato dve kāmā—4.4vatthukāmā ca kilesakāmā ca …pe…4.5ime vuccanti vatthukāmā …pe…4.6ime vuccanti kilesakāmā.4.7Buddhassa bhagavato vatthukāmā pariññātā, kilesakāmā pahīnā.4.8Vatthukāmānaṁ pariññātattā kilesakāmānaṁ pahīnattā bhagavā na kāme kāmeti, na kāme pattheti, na kāme piheti, na kāme abhijappati.4.9Ye kāme kāmenti, kāme patthenti, kāme pihenti, kāme abhijappanti, te kāmakāmino rāgarāgino saññāsaññino.4.10Bhagavā na kāme kāmeti, na kāme pattheti, na kāme piheti, na kāme abhijappati.4.11Tasmā buddho akāmo nikkāmo cattakāmo vantakāmo muttakāmo pahīnakāmo paṭinissaṭṭhakāmo vītarāgo vigatarāgo cattarāgo vantarāgo muttarāgo pahīnarāgo paṭinissaṭṭharāgo nicchāto nibbuto sītibhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharatīti—4.12sutvānahaṁ vīra amakāmakāmiṁ.
5.1<b>Iccāyasmā jatukaṇṇī</b>ti.5.2<b>Iccā</b>ti padasandhi …pe… padānupubbatāpetaṁ—5.3iccāti.5.4<b>Āyasmā</b>ti piyavacanaṁ sagāravasappatissādhivacanametaṁ āyasmāti.5.5<b>Jatukaṇṇī</b>ti tassa brāhmaṇassa gottaṁ saṅkhā samaññā paññatti vohāroti—5.6iccāyasmā jatukaṇṇi.
6.1<b>Oghātigaṁ puṭṭhumakāmamāgaman</b>ti.6.2<b>Oghātigan</b>ti oghātigaṁ oghaṁ atikkantaṁ samatikkantaṁ vītivattanti—6.3oghātigaṁ.6.4<b>Puṭṭhun</b>ti puṭṭhuṁ pucchituṁ yācituṁ ajjhesituṁ pasādetuṁ.6.5<b>Akāmamāgaman</b>ti akāmaṁ puṭṭhuṁ nikkāmaṁ cattakāmaṁ vantakāmaṁ muttakāmaṁ pahīnakāmaṁ paṭinissaṭṭhakāmaṁ vītarāgaṁ vigatarāgaṁ cattarāgaṁ vantarāgaṁ muttarāgaṁ pahīnarāgaṁ paṭinissaṭṭharāgaṁ āgamhā āgatamhā upāgatamhā sampattamhā tayā saddhiṁ samāgatamhāti—6.6oghātigaṁ puṭṭhumakāmamāgamaṁ.
7.1<b>Santipadaṁ brūhi sahajanettā</b>ti.7.2<b>Santī</b>ti ekena ākārena santipi santipadampi taṁyeva amataṁ nibbānaṁ.7.3Yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.7.4Vuttañhetaṁ bhagavatā—7.5“santametaṁ padaṁ, paṇītametaṁ padaṁ, yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānan”ti.7.6Athāparenākārena ye dhammā santādhigamāya santiphusanāya santisacchikiriyāya saṁvattanti, seyyathidaṁ—7.7cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhipādā pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo—7.8ime vuccanti santipadā.7.9Santipadaṁ tāṇapadaṁ leṇapadaṁ saraṇapadaṁ abhayapadaṁ accutapadaṁ amatapadaṁ nibbānapadaṁ brūhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehi.7.10<b>Sahajanettā</b>ti nettaṁ vuccati sabbaññutañāṇaṁ.7.11Buddhassa bhagavato nettañca jinabhāvo ca bodhiyā mūle apubbaṁ acarimaṁ ekasmiṁ khaṇe uppanno, tasmā buddho sahajanettoti—7.12santipadaṁ brūhi sahajanetta.
8.1<b>Yathātacchaṁ bhagavā brūhi metan</b>ti yathātacchaṁ vuccati amataṁ nibbānaṁ …pe… nirodho nibbānaṁ.8.2<b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti.8.3<b>Brūhi metan</b>ti brūhi ācikkhāhi …pe…8.4pakāsehīti—8.5yathātacchaṁ bhagavā brūhi metaṁ.8.6Tenāha so brāhmaṇo—
9.1“Sutvānahaṁ vīramakāmakāmiṁ,9.2(iccāyasmā jatukaṇṇi)9.3Oghātigaṁ puṭṭhumakāmamāgamaṁ;9.4Santipadaṁ brūhi sahajanetta,9.5Yathātacchaṁ bhagavā brūhi metan”ti.
10.1<b>Bhagavā hi kāme abhibhuyya iriyati,</b>10.2<b>Ādiccova pathaviṁ tejī tejasā;</b>10.3<b>Parittapaññassa me bhūripañña,</b>10.4<b>Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ;</b>10.5<b>Jātijarāya idha vippahānaṁ. </b>
11.1<b>Bhagavā hi kāme abhibhuyya iriyatī</b>ti.11.2<b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti.11.3<b>Kāmā</b>ti uddānato dve kāmā—11.4vatthukāmā ca kilesakāmā ca …pe…11.5ime vuccanti vatthukāmā …pe…11.6ime vuccanti kilesakāmā.11.7Bhagavā vatthukāme parijānitvā kilesakāme pahāya abhibhuyya abhibhavitvā ajjhottharitvā pariyādiyitvā carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpetīti—11.8bhagavā hi kāme abhibhuyya iriyati.
12.1<b>Ādiccova pathaviṁ tejī tejasā</b>ti ādicco vuccati sūriyo.12.2Pathavī vuccati jagatī.12.3Yathā sūriyo tejī tejena samannāgato pathaviṁ abhibhuyya abhibhavitvā ajjhottharitvā pariyādiyitvā santāpayitvā sabbaṁ ākāsagataṁ tamagataṁ abhivihacca andhakāraṁ vidhamitvā ālokaṁ dassayitvā ākāse antalikkhe gaganapathe gacchati, evameva bhagavā ñāṇatejī ñāṇatejena samannāgato sabbaṁ abhisaṅkhārasamudayaṁ …pe…12.4kilesatamaṁ avijjandhakāraṁ vidhamitvā ñāṇālokaṁ dassetvā vatthukāme parijānitvā kilesakāme pahāya abhibhuyya abhibhavitvā ajjhottharitvā pariyādiyitvā madditvā carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpetīti—12.5ādiccova pathaviṁ tejī tejasā.
13.1<b>Parittapaññassa me bhūripaññā</b>ti ahamasmi parittapañño omakapañño lāmakapañño chatukkapañño.13.2Tvampi mahāpañño puthupañño hāsapañño javanapañño tikkhapañño nibbedhikapañño.13.3Bhūri vuccati pathavī.13.4Bhagavā tāya pathavisamāya paññāya vipulāya vitthatāya samannāgatoti—13.5parittapaññassa me bhūripañña.
14.1<b>Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññan</b>ti.14.2<b>Dhamman</b>ti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ, cattāro satipaṭṭhāne …pe…14.3nibbānañca nibbānagāminiñca paṭipadaṁ ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehi.14.4<b>Yamahaṁ vijaññan</b>ti yamahaṁ jāneyyaṁ ājāneyyaṁ vijāneyyaṁ paṭijāneyyaṁ paṭivijjheyyaṁ adhigaccheyyaṁ phasseyyaṁ sacchikareyyanti—14.5ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ.
15.1<b>Jātijarāya idha vippahānan</b>ti idheva jātijarāya maraṇassa pahānaṁ vūpasamaṁ paṭinissaggaṁ paṭippassaddhiṁ amataṁ nibbānanti—15.2jātijarāya idha vippahānaṁ.15.3Tenāha so brāhmaṇo—
16.1“Bhagavā hi kāme abhibhuyya iriyati,16.2Ādiccova pathaviṁ tejī tejasā;16.3Parittapaññassa me bhūripañña,16.4Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ;16.5Jātijarāya idha vippahānan”ti.
17.1<b>Kāmesu vinaya gedhaṁ,</b>17.2(jatukaṇṇīti bhagavā)17.3<b>Nekkhammaṁ daṭṭhu khemato;</b>17.4<b>Uggahitaṁ nirattaṁ vā,</b>17.5<b>Mā te vijjittha kiñcanaṁ. </b>
18.1<b>Kāmesu vinaya gedhan</b>ti.18.2<b>Kāmā</b>ti uddānato dve kāmā—18.3vatthukāmā ca kilesakāmā ca …pe…18.4ime vuccanti vatthukāmā …pe…18.5ime vuccanti kilesakāmā.18.6<b>Gedhan</b>ti gedho vuccati taṇhā.18.7Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.18.8<b>Kāmesu vinaya gedhan</b>ti kāmesu gedhaṁ vinaya paṭivinaya pajaha vinodehi byantīkarohi anabhāvaṁ gamehīti—18.9kāmesu vinaya gedhaṁ.18.10<b>Jatukaṇṇī</b>ti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ gottena ālapati.18.11<b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—18.12jatukaṇṇīti bhagavā.
19.1<b>Nekkhammaṁ daṭṭhu khemato</b>ti.19.2<b>Nekkhamman</b>ti sammāpaṭipadaṁ anulomapaṭipadaṁ apaccanīkapaṭipadaṁ anvatthapaṭipadaṁ dhammānudhammapaṭipadaṁ sīlesu paripūrakāritaṁ indriyesu guttadvārataṁ bhojane mattaññutaṁ jāgariyānuyogaṁ satisampajaññaṁ cattāro satipaṭṭhāne cattāro sammappadhāne cattāro iddhipāde pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅge ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ nibbānañca nibbānagāminiñca paṭipadaṁ khemato tāṇato leṇato saraṇato saraṇībhūtato abhayato accutato amatato nibbānato daṭṭhuṁ passitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—19.3nekkhammaṁ daṭṭhu khemato.
20.1<b>Uggahitaṁ nirattaṁ vā</b>ti.20.2<b>Uggahitan</b>ti taṇhāvasena diṭṭhivasena gahitaṁ parāmaṭṭhaṁ abhiniviṭṭhaṁ ajjhositaṁ adhimuttaṁ.20.3<b>Nirattaṁ vā</b>ti nirattaṁ vā muñcitabbaṁ vijahitabbaṁ vinoditabbaṁ byantīkātabbaṁ anabhāvaṁ gametabbanti—20.4uggahitaṁ nirattaṁ vā.
21.1<b>Mā te vijjittha kiñcanan</b>ti rāgakiñcanaṁ dosakiñcanaṁ mohakiñcanaṁ mānakiñcanaṁ diṭṭhikiñcanaṁ kilesakiñcanaṁ duccaritakiñcanaṁ.21.2Idaṁ kiñcanaṁ tuyhaṁ mā vijjittha mā pavijjittha mā saṁvijjittha pajaha vinodehi byantīkarohi anabhāvaṁ gamehīti—21.3mā te vijjittha kiñcanaṁ.21.4Tenāha bhagavā—
22.1“Kāmesu vinaya gedhaṁ,22.2(jatukaṇṇīti bhagavā)22.3Nekkhammaṁ daṭṭhu khemato;22.4Uggahitaṁ nirattaṁ vā,22.5Mā te vijjittha kiñcanan”ti.
23.1<b>Yaṁ pubbe taṁ visosehi,</b>23.2<b>pacchā te māhu kiñcanaṁ;</b>23.3<b>Majjhe ce no gahessasi,</b>23.4<b>upasanto carissasi. </b>
24.1<b>Yaṁ pubbe taṁ visosehī</b>ti atīte saṅkhāre ārabbha ye kilesā uppajjeyyuṁ te kilese sosehi visosehi sukkhāpehi visukkhāpehi abījaṁ karohi pajaha vinodehi byantīkarohi anabhāvaṁ gamehīti—24.2evampi yaṁ pubbe taṁ visosehi.24.3Atha vā ye atītā kammābhisaṅkhārā avipakkavipākā te kammābhisaṅkhāre sosehi visosehi sukkhāpehi visukkhāpehi abījaṁ karohi pajaha vinodehi byantīkarohi anabhāvaṁ gamehīti—24.4evampi yaṁ pubbe taṁ visosehi.
25.1<b>Pacchā te māhu kiñcanan</b>ti pacchā vuccati anāgate saṅkhāre ārabbha rāgakiñcanaṁ dosakiñcanaṁ mohakiñcanaṁ mānakiñcanaṁ diṭṭhikiñcanaṁ kilesakiñcanaṁ duccaritakiñcanaṁ.25.2Idaṁ kiñcanaṁ tuyhaṁ mā ahu mā ahosi mā janesi mā sañjanesi mābhinibbattesi pajaha vinodehi byantīkarohi anabhāvaṁ gamehīti—25.3pacchā te māhu kiñcanaṁ.
26.1<b>Majjhe ce no gahessasī</b>ti majjhe vuccati paccuppannaṁ rūpaṁ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇaṁ.26.2Paccuppanne saṅkhāre taṇhāvasena diṭṭhivasena na gahessasi na gaṇhissasi na parāmasissasi na nandissasi nābhinandissasi na ajjhosissasi.26.3Abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahissasi vinodessasi byantīkarissasi anabhāvaṁ gamessasīti—26.4majjhe ce no gahessasi.
27.1<b>Upasanto carissasī</b>ti rāgassa upasamitattā upasanto carissasi, dosassa …pe…27.2sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ santattā samitattā upasamitattā vūpasamitattā nijjhātattā nibbutattā vigatattā paṭippassaddhattā santo upasanto vūpasanto nibbuto paṭippassaddho carissasi viharissasi iriyissasi vattissasi pālessasi yapessasi yāpessasīti—27.3upasanto carissasi.27.4Tenāha bhagavā—
28.1“Yaṁ pubbe taṁ visosehi,28.2pacchā te māhu kiñcanaṁ;28.3Majjhe ce no gahessasi,28.4upasanto carissasī”ti.
29.1<b>Sabbaso nāmarūpasmiṁ,</b>29.2<b>vītagedhassa brāhmaṇa;</b>29.3<b>Āsavāssa na vijjanti,</b>29.4<b>yehi maccuvasaṁ vaje. </b>
30.1<b>Sabbaso nāmarūpasmiṁ vītagedhassa brāhmaṇā</b>ti.30.2<b>Sabbaso</b>ti sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ asesaṁ nissesaṁ pariyādiyanavacanametaṁ sabbasoti.30.3<b>Nāman</b>ti cattāro arūpino khandhā.30.4<b>Rūpan</b>ti cattāro ca mahābhūtā catunnañca mahābhūtānaṁ upādāya rūpaṁ.30.5<b>Gedho</b> vuccati taṇhā.30.6Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.30.7<b>Sabbaso nāmarūpasmiṁ vītagedhassa brāhmaṇā</b>ti sabbaso nāmarūpasmiṁ vītagedhassa vigatagedhassa cattagedhassa vantagedhassa muttagedhassa pahīnagedhassa paṭinissaṭṭhagedhassa vītarāgassa vigatarāgassa cattarāgassa vantarāgassa muttarāgassa pahīnarāgassa paṭinissaṭṭharāgassāti—30.8sabbaso nāmarūpasmiṁ vītagedhassa brāhmaṇa.
31.1<b>Āsavāssa na vijjantī</b>ti.31.2<b>Āsavā</b>ti cattāro āsavā—31.3kāmāsavo, bhavāsavo, diṭṭhāsavo, avijjāsavo.31.4<b>Assā</b>ti arahato khīṇāsavassa.31.5<b>Na vijjantī</b>ti ime āsavā tassa natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—31.6āsavāssa na vijjanti.
32.1<b>Yehi maccuvasaṁ vaje</b>ti yehi āsavehi maccuno vā vasaṁ gaccheyya, maraṇassa vā vasaṁ gaccheyya, mārapakkhassa vā vasaṁ gaccheyya;32.2te āsavā tassa natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—32.3yehi maccuvasaṁ vaje.32.4Tenāha bhagavā—
33.1“Sabbaso nāmarūpasmiṁ,33.2vītagedhassa brāhmaṇa;33.3Āsavāssa na vijjanti,33.4yehi maccuvasaṁ vaje”ti.
34.1Saha gāthāpariyosānā …pe…34.2satthā me bhante bhagavā, sāvakohamasmīti.
34.3Jatukaṇṇimāṇavapucchāniddeso ekādasamo.