Skip to content
True DhammaLibrary · Community
Ja 5159 min read

The Wise Boy Sambhava

Sambhavajātaka

“This rule”—This story the Master when residing at Jetavana told concerning the Perfection of Wisdom. The circumstances leading to the introductory story will be set forth in the Mahaummagga Birth.

Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

  • 0.1Jātaka
  • 0.2Tiṁsanipāta
  • 0.3Kiṁchandavagga

0.45. Sambhavajātaka

1.1PTS 5.57“Rajjañca paṭipannāsma,1.2ādhipaccaṁ sucīrata;1.3Mahattaṁ pattumicchāmi,1.4vijetuṁ pathaviṁ imaṁ.

2.1Dhammena no adhammena,2.2adhammo me na ruccati;2.3Kiccova dhammo carito,2.4rañño hoti sucīrata.

3.1Idha cevāninditā yena,3.2pecca yena aninditā;3.3Yasaṁ devamanussesu,3.4yena pappomu brāhmaṇa.

4.1Yohaṁ atthañca dhammañca,4.2kattumicchāmi brāhmaṇa;4.3Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca,4.4brāhmaṇakkhāhi pucchito”.

5.1PTS 5.58“Nāññatra vidhurā rāja,5.2etadakkhātumarahati;5.3Yaṁ tvaṁ atthañca dhammañca,5.4kattumicchasi khattiya”.

6.1“Ehi kho pahito gaccha,6.2vidhurassa upantikaṁ;6.3Nikkhañcimaṁ suvaṇṇassa,6.4haraṁ gaccha sucīrata;6.5Abhihāraṁ imaṁ dajjā,6.6atthadhammānusiṭṭhiyā”.

7.1PTS 5.59Svādhippāgā bhāradvājo,7.2vidhurassa upantikaṁ;7.3Tamaddasa mahābrahmā,7.4asamānaṁ sake ghare.

8.1“Raññohaṁ pahito dūto,8.2korabyassa yasassino;8.3‘Atthaṁ dhammañca pucchesi’,8.4iccabravi yudhiṭṭhilo;8.5Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca,8.6vidhurakkhāhi pucchito”.

9.1PTS 5.60“Gaṅgaṁ me pidahissanti,9.2na taṁ sakkomi brāhmaṇa;9.3Apidhetuṁ mahāsindhuṁ,9.4taṁ kathaṁ so bhavissati;9.5Na te sakkomi akkhātuṁ,9.6atthaṁ dhammañca pucchito.

10.1Bhadrakāro ca me putto,10.2oraso mama atrajo;10.3Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca,10.4gantvā pucchassu brāhmaṇa”.

11.1Svādhippāgā bhāradvājo,11.2bhadrakārassupantikaṁ;11.3Tamaddasa mahābrahmā,11.4nisinnaṁ samhi vesmani.

12.1PTS 5.61“Raññohaṁ pahito dūto,12.2korabyassa yasassino;12.3‘Atthaṁ dhammañca pucchesi’,12.4iccabravi yudhiṭṭhilo;12.5Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca,12.6bhadrakāra pabrūhi me”.

13.1“Maṁsakājaṁ avahāya,13.2godhaṁ anupatāmahaṁ;13.3Na te sakkomi akkhātuṁ,13.4atthaṁ dhammañca pucchito.

14.1Sañcayo nāma me bhātā,14.2kaniṭṭho me sucīrata;14.3Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca,14.4gantvā pucchassu brāhmaṇa”.

15.1Svādhippāgā bhāradvājo,15.2sañcayassa upantikaṁ;15.3Tamaddasa mahābrahmā,15.4nisinnaṁ samhi vesmani.

16.1“Raññohaṁ pahito dūto,16.2korabyassa yasassino;16.3‘Atthaṁ dhammañca pucchesi’,16.4iccabravi yudhiṭṭhilo;16.5Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca,16.6sañcayakkhāhi pucchito”.

17.1PTS 5.62“Sadā maṁ gilate maccu,17.2sāyaṁ pāto sucīrata;17.3Na te sakkomi akkhātuṁ,17.4atthaṁ dhammañca pucchito.

18.1Sambhavo nāma me bhātā,18.2kaniṭṭho me sucīrata;18.3Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca,18.4gantvā pucchassu brāhmaṇa”.

19.1“Abbhuto vata bho dhammo,19.2nāyaṁ asmāka ruccati;19.3Tayo janā pitāputtā,19.4te su paññāya no vidū.

20.1Na taṁ sakkotha akkhātuṁ,20.2atthaṁ dhammañca pucchitā;20.3Kathaṁ nu daharo jaññā,20.4atthaṁ dhammañca pucchito”.

21.1PTS 5.63“Mā naṁ daharoti uññāsi,21.2apucchitvāna sambhavaṁ;21.3Pucchitvā sambhavaṁ jaññā,21.4atthaṁ dhammañca brāhmaṇa.

22.1Yathāpi cando vimalo,22.2gacchaṁ ākāsadhātuyā;22.3Sabbe tārāgaṇe loke,22.4ābhāya atirocati.

23.1Evampi daharūpeto,23.2paññāyogena sambhavo;23.3Mā naṁ daharoti uññāsi,23.4apucchitvāna sambhavaṁ;23.5Pucchitvā sambhavaṁ jaññā,23.6atthaṁ dhammañca brāhmaṇa.

24.1Yathāpi rammako māso,24.2gimhānaṁ hoti brāhmaṇa;24.3Atevaññehi māsehi,24.4dumapupphehi sobhati.

25.1Evampi daharūpeto,25.2paññāyogena sambhavo;25.3Mā naṁ daharoti uññāsi,25.4apucchitvāna sambhavaṁ;25.5Pucchitvā sambhavaṁ jaññā,25.6atthaṁ dhammañca brāhmaṇa.

26.1Yathāpi himavā brahme,26.2pabbato gandhamādano;26.3Nānārukkhehi sañchanno,26.4mahābhūtagaṇālayo;26.5Osadhehi ca dibbehi,26.6disā bhāti pavāti ca.

27.1Evampi daharūpeto,27.2paññāyogena sambhavo;27.3Mā naṁ daharoti uññāsi,27.4apucchitvāna sambhavaṁ;27.5Pucchitvā sambhavaṁ jaññā,27.6atthaṁ dhammañca brāhmaṇa.

28.1Yathāpi pāvako brahme,28.2accimālī yasassimā;28.3Jalamāno vane gacche,28.4analo kaṇhavattanī.

29.1Ghatāsano dhūmaketu,29.2uttamāhevanandaho;29.3Nisīthe pabbataggasmiṁ,29.4pahūtedho virocati.

30.1Evampi daharūpeto,30.2paññāyogena sambhavo;30.3Mā naṁ daharoti uññāsi,30.4apucchitvāna sambhavaṁ;30.5Pucchitvā sambhavaṁ jaññā,30.6atthaṁ dhammañca brāhmaṇa.

31.1Javena bhadraṁ jānanti,31.2balībaddañca vāhiye;31.3Dohena dhenuṁ jānanti,31.4bhāsamānañca paṇḍitaṁ.

32.1Evampi daharūpeto,32.2paññāyogena sambhavo;32.3Mā naṁ daharoti uññāsi,32.4apucchitvāna sambhavaṁ;32.5Pucchitvā sambhavaṁ jaññā,32.6atthaṁ dhammañca brāhmaṇa”.

33.1PTS 5.65Svādhippāgā bhāradvājo,33.2sambhavassa upantikaṁ;33.3Tamaddasa mahābrahmā,33.4kīḷamānaṁ bahīpure.

34.1“Raññohaṁ pahito dūto,34.2korabyassa yasassino;34.3‘Atthaṁ dhammañca pucchesi’,34.4iccabravi yudhiṭṭhilo;34.5Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca,34.6sambhavakkhāhi pucchito”.

35.1“Taggha te ahamakkhissaṁ,35.2yathāpi kusalo tathā;35.3Rājā ca kho taṁ jānāti,35.4yadi kāhati vā na vā.

36.1PTS 5.66‘Ajja suve’ti saṁseyya,36.2raññā puṭṭho sucīrata;36.3Mā katvā avasī rājā,36.4atthe jāte yudhiṭṭhilo.

37.1Ajjhattaññeva saṁseyya,37.2raññā puṭṭho sucīrata;37.3Kummaggaṁ na niveseyya,37.4yathā mūḷho acetaso.

38.1Attānaṁ nātivatteyya,38.2adhammaṁ na samācare;38.3Atitthe nappatāreyya,38.4anatthe na yuto siyā.

39.1Yo ca etāni ṭhānāni,39.2kattuṁ jānāti khattiyo;39.3Sadā so vaḍḍhate rājā,39.4sukkapakkheva candimā.

40.1Ñātīnañca piyo hoti,40.2mittesu ca virocati;40.3Kāyassa bhedā sappañño,40.4saggaṁ so upapajjatī”ti.

41.1Sambhavajātakaṁ pañcamaṁ.