Skip to content
True DhammaLibrary · Community
Ja 52110 min read

Three Birds

Tesakuṇajātaka

“’Tis this I ask”—This story the Master, while dwelling at Jetavana, told by way of admonition to the king of Kosala. Now this king came to hear the preaching of the law and the Master addressed him in the following terms: “A king, Sire, ought to rule his kingdom righteously, for whenever kings are unrighteous, then also are his officers unrighteous.” And admonishing him in the right way as related in the Catukkanipata (4th Book) he pointed out the suffering and the blessing involved in following or abstaining from evil courses, and expounded in detail the misery resulting from sensual pleasures, comparing them to dreams and the like, saying, “In the case of these men,

Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

  • 0.1Jātaka
  • 0.2Cattālīsanipāta
  • 0.3Tesakuṇavagga

0.41. Tesakuṇajātaka

1.1Namo tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.

2.1PTS 5.112“Vessantaraṁ taṁ pucchāmi,2.2sakuṇa bhaddamatthu te;2.3Rajjaṁ kāretukāmena,2.4kiṁ su kiccaṁ kataṁ varaṁ”.

3.1“Cirassaṁ vata maṁ tāto,3.2kaṁso bārāṇasiggaho;3.3Pamatto appamattaṁ maṁ,3.4pitā puttaṁ acodayi.

4.1Paṭhameneva vitathaṁ,4.2kodhaṁ hāsaṁ nivāraye;4.3Tato kiccāni kāreyya,4.4taṁ vataṁ āhu khattiya.

5.1Yaṁ tvaṁ tāta tapokammaṁ,5.2Pubbe katamasaṁsayaṁ;5.3Ratto duṭṭho ca yaṁ kayirā,5.4Na taṁ kayirā tato puna.

6.1Khattiyassa pamattassa,6.2raṭṭhasmiṁ raṭṭhavaḍḍhana;6.3Sabbe bhogā vinassanti,6.4rañño taṁ vuccate aghaṁ.

7.1Sirī tāta alakkhī ca,7.2pucchitā etadabravuṁ;7.3Uṭṭhānavīriye pose,7.4ramāhaṁ anusūyake.

8.1PTS 5.113Usūyake duhadaye,8.2purise kammadussake;8.3Kāḷakaṇṇī mahārāja,8.4ramati cakkabhañjanī.

9.1So tvaṁ sabbesu suhadayo,9.2sabbesaṁ rakkhito bhava;9.3Alakkhiṁ nuda mahārāja,9.4lakkhyā bhava nivesanaṁ.

10.1Sa lakkhīdhitisampanno,10.2puriso hi mahaggato;10.3Amittānaṁ kāsipati,10.4mūlaṁ aggañca chindati.

11.1Sakkopi hi bhūtapati,11.2uṭṭhāne nappamajjati;11.3Sa kalyāṇe dhitiṁ katvā,11.4uṭṭhāne kurute mano.

12.1Gandhabbā pitaro devā,12.2sājīvā honti tādino;12.3Uṭṭhāhato appamajjato,12.4anutiṭṭhanti devatā.

13.1So appamatto akkuddho,13.2tāta kiccāni kāraya;13.3Vāyamassu ca kiccesu,13.4nālaso vindate sukhaṁ.

14.1Tattheva te vattapadā,14.2esāva anusāsanī;14.3Alaṁ mitte sukhāpetuṁ,14.4amittānaṁ dukhāya ca”.

15.1PTS 5.116“Sakkhisi tvaṁ kuṇḍalini,15.2maññasi khattabandhuni;15.3Rajjaṁ kāretukāmena,15.4kiṁ su kiccaṁ kataṁ varaṁ”.

16.1“Dveva tāta padakāni,16.2yattha sabbaṁ patiṭṭhitaṁ;16.3Aladdhassa ca yo lābho,16.4laddhassa cānurakkhaṇā.

17.1Amacce tāta jānāhi,17.2dhīre atthassa kovide;17.3Anakkhākitave tāta,17.4asoṇḍe avināsake.

18.1Yo ca taṁ tāta rakkheyya,18.2dhanaṁ yañceva te siyā;18.3Sūtova rathaṁ saṅgaṇhe,18.4so te kiccāni kāraye.

19.1Susaṅgahitantajano,19.2sayaṁ vittaṁ avekkhiya;19.3Nidhiñca iṇadānañca,19.4na kare parapattiyā.

20.1Sayaṁ āyaṁ vayaṁ jaññā,20.2sayaṁ jaññā katākataṁ;20.3Niggaṇhe niggahārahaṁ,20.4paggaṇhe paggahārahaṁ.

21.1PTS 5.117Sayaṁ jānapadaṁ atthaṁ,21.2anusāsa rathesabha;21.3Mā te adhammikā yuttā,21.4dhanaṁ raṭṭhañca nāsayuṁ.

22.1Mā ca vegena kiccāni,22.2karosi kārayesi vā;22.3Vegasā hi kataṁ kammaṁ,22.4mando pacchānutappati.

23.1Mā te adhisare muñca,23.2subāḷhamadhikopitaṁ;23.3Kodhasā hi bahū phītā,23.4kulā akulataṁ gatā.

24.1Mā tāta issaromhīti,24.2anatthāya patārayi;24.3Itthīnaṁ purisānañca,24.4mā te āsi dukhudrayo.

25.1Apetalomahaṁsassa,25.2rañño kāmānusārino;25.3Sabbe bhogā vinassanti,25.4rañño taṁ vuccate aghaṁ.

26.1Tattheva te vattapadā,26.2esāva anusāsanī;26.3Dakkhassudāni puññakaro,26.4asoṇḍo avināsako;26.5Sīlavāssu mahārāja,26.6dussīlo vinipātiko”.

27.1PTS 5.120“Apucchimha kosiyagottaṁ,27.2kuṇḍaliniṁ tatheva ca;27.3Tvaṁ dāni vadehi jambuka,27.4balānaṁ balamuttamaṁ”.

28.1“Balaṁ pañcavidhaṁ loke,28.2purisasmiṁ mahaggate;28.3Tattha bāhubalaṁ nāma,28.4carimaṁ vuccate balaṁ.

29.1Bhogabalañca dīghāvu,29.2dutiyaṁ vuccate balaṁ;29.3Amaccabalañca dīghāvu,29.4tatiyaṁ vuccate balaṁ.

30.1Abhijaccabalaṁ ceva,30.2taṁ catutthaṁ asaṁsayaṁ;30.3Yāni cetāni sabbāni,30.4adhigaṇhāti paṇḍito.

31.1PTS 5.121Taṁ balānaṁ balaṁ seṭṭhaṁ,31.2aggaṁ paññābalaṁ balaṁ;31.3Paññābalenupatthaddho,31.4atthaṁ vindati paṇḍito.

32.1Api ce labhati mando,32.2phītaṁ dharaṇimuttamaṁ;32.3Akāmassa pasayhaṁ vā,32.4añño taṁ paṭipajjati.

33.1Abhijātopi ce hoti,33.2rajjaṁ laddhāna khattiyo;33.3Duppañño hi kāsipati,33.4sabbenapi na jīvati.

34.1Paññāva sutaṁ vinicchinī,34.2Paññā kitti silokavaḍḍhanī;34.3Paññāsahito naro idha,34.4Api dukkhe sukhāni vindati.

35.1Paññañca kho asussūsaṁ,35.2na koci adhigacchati;35.3Bahussutaṁ anāgamma,35.4dhammaṭṭhaṁ avinibbhujaṁ.

36.1Yo ca dhammavibhaṅgaññū,36.2kāluṭṭhāyī matandito;36.3Anuṭṭhahati kālena,36.4kammaphalaṁ tassijjhati.

37.1Anāyatanasīlassa,37.2anāyatanasevino;37.3Na nibbindiyakārissa,37.4sammadattho vipaccati.

38.1Ajjhattañca payuttassa,38.2tathāyatanasevino;38.3Anibbindiyakārissa,38.4sammadattho vipaccati.

39.1Yogappayogasaṅkhātaṁ,39.2sambhatassānurakkhaṇaṁ;39.3Tāni tvaṁ tāta sevassu,39.4mā akammāya randhayi;39.5Akammunā hi dummedho,39.6naḷāgāraṁva sīdati”.

40.1PTS 5.123“Dhammaṁ cara mahārāja,40.2mātāpitūsu khattiya;40.3Idha dhammaṁ caritvāna,40.4rāja saggaṁ gamissasi.

41.1Dhammaṁ cara mahārāja,41.2puttadāresu khattiya;41.3Idha dhammaṁ caritvāna,41.4rāja saggaṁ gamissasi.

42.1Dhammaṁ cara mahārāja,42.2mittāmaccesu khattiya;42.3Idha dhammaṁ caritvāna,42.4rāja saggaṁ gamissasi.

43.1Dhammaṁ cara mahārāja,43.2vāhanesu balesu ca;43.3Idha dhammaṁ caritvāna,43.4rāja saggaṁ gamissasi.

44.1Dhammaṁ cara mahārāja,44.2gāmesu nigamesu ca;44.3…pe…

45.1Dhammaṁ cara mahārāja,45.2raṭṭhesu janapadesu ca;45.3…pe…

46.1Dhammaṁ cara mahārāja,46.2samaṇabrāhmaṇesu ca;46.3…pe…

47.1Dhammaṁ cara mahārāja,47.2migapakkhīsu khattiya;47.3Idha dhammaṁ caritvāna,47.4rāja saggaṁ gamissasi.

48.1Dhammaṁ cara mahārāja,48.2dhammo ciṇṇo sukhāvaho;48.3Idha dhammaṁ caritvāna,48.4rāja saggaṁ gamissasi.

49.1Dhammaṁ cara mahārāja,49.2Saindā devā sabrahmakā;49.3Suciṇṇena divaṁ pattā,49.4Mā dhammaṁ rāja pāmado.

50.1PTS 5.124Tattheva te vattapadā,50.2Esāva anusāsanī;50.3Sappaññasevī kalyāṇī,50.4Samattaṁ sāma taṁ vidū”ti.

51.1Tesakuṇajātakaṁ paṭhamaṁ.