Skip to content
True DhammaLibrary · Community
Ja 52210 min read

The Archer Sarabhaṅga

Sarabhaṅgajātaka

“Beringed and gallantly”—This was a story the Master, while dwelling in the Bamboo Grove, told concerning the death of the Elder, the Great Moggallana. The Elder Sariputta, after gaining the consent of the Tathagata when he was living at Jetavana, went and died in the village of Nala, in the very room where he was born.

Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

  • 0.1Jātaka
  • 0.2Cattālīsanipāta
  • 0.3Tesakuṇavagga

0.42. Sarabhaṅgajātaka

1.1PTS 5.136“Alaṅkatā kuṇḍalino suvatthā,1.2Veḷuriyamuttātharukhaggabandhā;1.3Rathesabhā tiṭṭhatha ke nu tumhe,1.4Kathaṁ vo jānanti manussaloke”.

2.1PTS 5.137“Ahamaṭṭhako bhīmaratho panāyaṁ,2.2Kāliṅgarājā pana uggatoyaṁ;2.3Susaññatānaṁ isīnaṁ dassanāya,2.4Idhāgatā pucchitāyemha pañhe”.

3.1“Vehāyasaṁ tiṭṭhasi antalikkhe,3.2Pathaddhuno pannaraseva cando;3.3Pucchāmi taṁ yakkha mahānubhāva,3.4Kathaṁ taṁ jānanti manussaloke”.

4.1“Yamāhu devesu sujampatīti,4.2Maghavāti taṁ āhu manussaloke;4.3Sa devarājā idamajja patto,4.4Susaññatānaṁ isīnaṁ dassanāya”.

5.1PTS 5.138“Dūre sutā no isayo samāgatā,5.2Mahiddhikā iddhiguṇūpapannā;5.3Vandāmi te ayire pasannacitto,5.4Ye jīvalokettha manussaseṭṭhā”.

6.1“Gandho isīnaṁ ciradikkhitānaṁ,6.2Kāyā cuto gacchati mālutena;6.3Ito paṭikkamma sahassanetta,6.4Gandho isīnaṁ asuci devarāja”.

7.1PTS 5.139“Gandho isīnaṁ ciradikkhitānaṁ,7.2Kāyā cuto gacchatu mālutena;7.3Vicitrapupphaṁ surabhiṁva mālaṁ,7.4Gandhañca etaṁ pāṭikaṅkhāma bhante;7.5Na hettha devā paṭikkūlasaññino”.

8.1“Purindado bhūtapatī yasassī,8.2Devānamindo sakko maghavā sujampati;8.3Sa devarājā asuragaṇappamaddano,8.4Okāsamākaṅkhati pañha pucchituṁ.

9.1Ko nevimesaṁ idha paṇḍitānaṁ,9.2Pañhe puṭṭho nipuṇe byākarissati;9.3Tiṇṇañca raññaṁ manujādhipānaṁ,9.4Devānamindassa ca vāsavassa”.

10.1PTS 5.140“Ayaṁ isi sarabhaṅgo tapassī,10.2Yato jāto virato methunasmā;10.3Āceraputto suvinītarūpo,10.4So nesaṁ pañhāni viyākarissati”.

11.1“Koṇḍañña pañhāni viyākarohi,11.2Yācanti taṁ isayo sādhurūpā;11.3Koṇḍañña eso manujesu dhammo,11.4Yaṁ vuddhamāgacchati esa bhāro”.

12.1“Katāvakāsā pucchantu bhonto,12.2Yaṁ kiñci pañhaṁ manasābhipatthitaṁ;12.3Ahañhi taṁ taṁ vo viyākarissaṁ,12.4Ñatvā sayaṁ lokamimaṁ parañca”.

13.1PTS 5.141Tato ca maghavā sakko,13.2atthadassī purindado;13.3Apucchi paṭhamaṁ pañhaṁ,13.4yañcāsi abhipatthitaṁ.

14.1“Kiṁ sū vadhitvā na kadāci socati,14.2Kissappahānaṁ isayo vaṇṇayanti;14.3Kassīdha vuttaṁ pharusaṁ khametha,14.4Akkhāhi me koṇḍañña etamatthaṁ”.

15.1“Kodhaṁ vadhitvā na kadāci socati,15.2Makkhappahānaṁ isayo vaṇṇayanti;15.3Sabbesaṁ vuttaṁ pharusaṁ khametha,15.4Etaṁ khantiṁ uttamamāhu santo”.

16.1“Sakkā ubhinnaṁ vacanaṁ titikkhituṁ,16.2Sadisassa vā seṭṭhatarassa vāpi;16.3Kathaṁ nu hīnassa vaco khametha,16.4Akkhāhi me koṇḍañña etamatthaṁ”.

17.1PTS 5.142“Bhayā hi seṭṭhassa vaco khametha,17.2Sārambhahetū pana sādisassa;17.3Yo cīdha hīnassa vaco khametha,17.4Etaṁ khantiṁ uttamamāhu santo”.

18.1“Kathaṁ vijaññā catupattharūpaṁ,18.2Seṭṭhaṁ sarikkhaṁ athavāpi hīnaṁ;18.3Virūparūpena caranti santo,18.4Tasmā hi sabbesaṁ vaco khametha”.

19.1PTS 5.143“Na hetamatthaṁ mahatīpi senā,19.2Sarājikā yujjhamānā labhetha;19.3Yaṁ khantimā sappuriso labhetha,19.4Khantī balassūpasamanti verā”.

20.1“Subhāsitaṁ te anumodiyāna,20.2Aññaṁ taṁ pucchāmi tadiṅgha brūhi;20.3Yathā ahuṁ daṇḍakī nāḷikero,20.4Athajjuno kalābu cāpi rājā;20.5Tesaṁ gatiṁ brūhi supāpakamminaṁ,20.6Katthūpapannā isinaṁ viheṭhakā”.

21.1“Kisañhi vacchaṁ avakiriya daṇḍakī,21.2Ucchinnamūlo sajano saraṭṭho;21.3Kukkuḷanāme nirayamhi paccati,21.4Tassa phuliṅgāni patanti kāye.

22.1Yo saññate pabbajite aheṭhayi,22.2Dhammaṁ bhaṇante samaṇe adūsake;22.3Taṁ nāḷikeraṁ sunakhā parattha,22.4Saṅgamma khādanti viphandamānaṁ.

23.1PTS 5.144Athajjuno niraye sattisūle,23.2Avaṁsiro patito uddhampādo;23.3Aṅgīrasaṁ gotamaṁ heṭhayitvā,23.4Khantiṁ tapassiṁ cirabrahmacāriṁ.

24.1Yo khaṇḍaso pabbajitaṁ achedayi,24.2Khantiṁ vadantaṁ samaṇaṁ adūsakaṁ;24.3Kalābuvīciṁ upapajja paccati,24.4Mahāpatāpaṁ kaṭukaṁ bhayānakaṁ.

25.1Etāni sutvā nirayāni paṇḍito,25.2Aññāni pāpiṭṭhatarāni cettha;25.3Dhammaṁ care samaṇabrāhmaṇesu,25.4Evaṅkaro saggamupeti ṭhānaṁ”.

26.1PTS 5.146“Subhāsitaṁ te anumodiyāna,26.2Aññaṁ taṁ pucchāmi tadiṅgha brūhi;26.3Kathaṁvidhaṁ sīlavantaṁ vadanti,26.4Kathaṁvidhaṁ paññavantaṁ vadanti;26.5Kathaṁvidhaṁ sappurisaṁ vadanti,26.6Kathaṁvidhaṁ no siri no jahāti”.

27.1“Kāyena vācāya ca yodha saññato,27.2Manasā ca kiñci na karoti pāpaṁ;27.3Na attahetū alikaṁ bhaṇeti,27.4Tathāvidhaṁ sīlavantaṁ vadanti.

28.1Gambhīrapañhaṁ manasābhicintayaṁ,28.2Nāccāhitaṁ kamma karoti luddaṁ;28.3Kālāgataṁ atthapadaṁ na riñcati,28.4Tathāvidhaṁ paññavantaṁ vadanti.

29.1Yo ve kataññū katavedi dhīro,29.2Kalyāṇamitto daḷhabhatti ca hoti;29.3Dukhitassa sakkacca karoti kiccaṁ,29.4Tathāvidhaṁ sappurisaṁ vadanti.

30.1Etehi sabbehi guṇehupeto,30.2Saddho mudū saṁvibhāgī vadaññū;30.3Saṅgāhakaṁ sakhilaṁ saṇhavācaṁ,30.4Tathāvidhaṁ no siri no jahāti”.

31.1PTS 5.148“Subhāsitaṁ te anumodiyāna,31.2Aññaṁ taṁ pucchāmi tadiṅgha brūhi;31.3Sīlaṁ siriñcāpi satañca dhammaṁ,31.4Paññañca kaṁ seṭṭhataraṁ vadanti”.

32.1“Paññā hi seṭṭhā kusalā vadanti,32.2Nakkhattarājāriva tārakānaṁ;32.3Sīlaṁ sīrī cāpi satañca dhammo,32.4Anvāyikā paññavato bhavanti”.

33.1“Subhāsitaṁ te anumodiyāna,33.2Aññaṁ taṁ pucchāmi tadiṅgha brūhi;33.3Kathaṅkaro kintikaro kimācaraṁ,33.4Kiṁ sevamāno labhatīdha paññaṁ;33.5Paññāya dāni paṭipadaṁ vadehi,33.6Kathaṅkaro paññavā hoti macco”.

34.1“Sevetha vuddhe nipuṇe bahussute,34.2Uggāhako ca paripucchako siyā;34.3Suṇeyya sakkacca subhāsitāni,34.4Evaṅkaro paññavā hoti macco.

35.1Sa paññavā kāmaguṇe avekkhati,35.2Aniccato dukkhato rogato ca;35.3Evaṁ vipassī pajahāti chandaṁ,35.4Dukkhesu kāmesu mahabbhayesu.

36.1Sa vītarāgo pavineyya dosaṁ,36.2Mettaṁ cittaṁ bhāvaye appamāṇaṁ;36.3Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṁ,36.4Anindito brahmamupeti ṭhānaṁ”.

37.1PTS 5.149“Mahatthiyaṁ āgamanaṁ ahosi,37.2Tavamaṭṭhakā bhīmarathassa cāpi;37.3Kāliṅgarājassa ca uggatassa,37.4Sabbesa vo kāmarāgo pahīno”.

38.1PTS 5.150“Evametaṁ paracittavedi,38.2Sabbesa no kāmarāgo pahīno;38.3Karohi okāsamanuggahāya,38.4Yathā gatiṁ te abhisambhavema”.

39.1“Karomi okāsamanuggahāya,39.2Tathā hi vo kāmarāgo pahīno;39.3Pharātha kāyaṁ vipulāya pītiyā,39.4Yathā gatiṁ me abhisambhavetha”.

40.1“Sabbaṁ karissāma tavānusāsaniṁ,40.2Yaṁ yaṁ tuvaṁ vakkhasi bhūripañña;40.3Pharāma kāyaṁ vipulāya pītiyā,40.4Yathā gatiṁ te abhisambhavema”.

41.1“Katāya vacchassa kisassa pūjā,41.2Gacchantu bhonto isayo sādhurūpā;41.3Jhāne ratā hotha sadā samāhitā,41.4Esā ratī pabbajitassa seṭṭhā”.

42.1PTS 5.151Sutvāna gāthā paramatthasaṁhitā,42.2Subhāsitā isinā paṇḍitena;42.3Te vedajātā anumodamānā,42.4Pakkāmu devā devapuraṁ yasassino.

43.1Gāthā imā atthavatī subyañjanā,43.2Subhāsitā isinā paṇḍitena;43.3Yo kocimā aṭṭhikatvā suṇeyya,43.4Labhetha pubbāpariyaṁ visesaṁ;43.5Laddhāna pubbāpariyaṁ visesaṁ,43.6Adassanaṁ maccurājassa gacche.

44.1“Sālissaro sāriputto,44.2meṇḍissaro ca kassapo;44.3Pabbato anuruddho ca,44.4kaccāyano ca devalo.

45.1Anusisso ca ānando,45.2kisavaccho ca kolito;45.3Nārado udāyitthero,45.4parisā buddhaparisā;45.5Sarabhaṅgo lokanātho,45.6evaṁ dhāretha jātakan”ti.

46.1Sarabhaṅgajātakaṁ dutiyaṁ.