0.42. Sarabhaṅgajātaka
1.1PTS 5.136“Alaṅkatā kuṇḍalino suvatthā,1.2Veḷuriyamuttātharukhaggabandhā;1.3Rathesabhā tiṭṭhatha ke nu tumhe,1.4Kathaṁ vo jānanti manussaloke”.
2.1PTS 5.137“Ahamaṭṭhako bhīmaratho panāyaṁ,2.2Kāliṅgarājā pana uggatoyaṁ;2.3Susaññatānaṁ isīnaṁ dassanāya,2.4Idhāgatā pucchitāyemha pañhe”.
3.1“Vehāyasaṁ tiṭṭhasi antalikkhe,3.2Pathaddhuno pannaraseva cando;3.3Pucchāmi taṁ yakkha mahānubhāva,3.4Kathaṁ taṁ jānanti manussaloke”.
4.1“Yamāhu devesu sujampatīti,4.2Maghavāti taṁ āhu manussaloke;4.3Sa devarājā idamajja patto,4.4Susaññatānaṁ isīnaṁ dassanāya”.
5.1PTS 5.138“Dūre sutā no isayo samāgatā,5.2Mahiddhikā iddhiguṇūpapannā;5.3Vandāmi te ayire pasannacitto,5.4Ye jīvalokettha manussaseṭṭhā”.
6.1“Gandho isīnaṁ ciradikkhitānaṁ,6.2Kāyā cuto gacchati mālutena;6.3Ito paṭikkamma sahassanetta,6.4Gandho isīnaṁ asuci devarāja”.
7.1PTS 5.139“Gandho isīnaṁ ciradikkhitānaṁ,7.2Kāyā cuto gacchatu mālutena;7.3Vicitrapupphaṁ surabhiṁva mālaṁ,7.4Gandhañca etaṁ pāṭikaṅkhāma bhante;7.5Na hettha devā paṭikkūlasaññino”.
8.1“Purindado bhūtapatī yasassī,8.2Devānamindo sakko maghavā sujampati;8.3Sa devarājā asuragaṇappamaddano,8.4Okāsamākaṅkhati pañha pucchituṁ.
9.1Ko nevimesaṁ idha paṇḍitānaṁ,9.2Pañhe puṭṭho nipuṇe byākarissati;9.3Tiṇṇañca raññaṁ manujādhipānaṁ,9.4Devānamindassa ca vāsavassa”.
10.1PTS 5.140“Ayaṁ isi sarabhaṅgo tapassī,10.2Yato jāto virato methunasmā;10.3Āceraputto suvinītarūpo,10.4So nesaṁ pañhāni viyākarissati”.
11.1“Koṇḍañña pañhāni viyākarohi,11.2Yācanti taṁ isayo sādhurūpā;11.3Koṇḍañña eso manujesu dhammo,11.4Yaṁ vuddhamāgacchati esa bhāro”.
12.1“Katāvakāsā pucchantu bhonto,12.2Yaṁ kiñci pañhaṁ manasābhipatthitaṁ;12.3Ahañhi taṁ taṁ vo viyākarissaṁ,12.4Ñatvā sayaṁ lokamimaṁ parañca”.
13.1PTS 5.141Tato ca maghavā sakko,13.2atthadassī purindado;13.3Apucchi paṭhamaṁ pañhaṁ,13.4yañcāsi abhipatthitaṁ.
14.1“Kiṁ sū vadhitvā na kadāci socati,14.2Kissappahānaṁ isayo vaṇṇayanti;14.3Kassīdha vuttaṁ pharusaṁ khametha,14.4Akkhāhi me koṇḍañña etamatthaṁ”.
15.1“Kodhaṁ vadhitvā na kadāci socati,15.2Makkhappahānaṁ isayo vaṇṇayanti;15.3Sabbesaṁ vuttaṁ pharusaṁ khametha,15.4Etaṁ khantiṁ uttamamāhu santo”.
16.1“Sakkā ubhinnaṁ vacanaṁ titikkhituṁ,16.2Sadisassa vā seṭṭhatarassa vāpi;16.3Kathaṁ nu hīnassa vaco khametha,16.4Akkhāhi me koṇḍañña etamatthaṁ”.
17.1PTS 5.142“Bhayā hi seṭṭhassa vaco khametha,17.2Sārambhahetū pana sādisassa;17.3Yo cīdha hīnassa vaco khametha,17.4Etaṁ khantiṁ uttamamāhu santo”.
18.1“Kathaṁ vijaññā catupattharūpaṁ,18.2Seṭṭhaṁ sarikkhaṁ athavāpi hīnaṁ;18.3Virūparūpena caranti santo,18.4Tasmā hi sabbesaṁ vaco khametha”.
19.1PTS 5.143“Na hetamatthaṁ mahatīpi senā,19.2Sarājikā yujjhamānā labhetha;19.3Yaṁ khantimā sappuriso labhetha,19.4Khantī balassūpasamanti verā”.
20.1“Subhāsitaṁ te anumodiyāna,20.2Aññaṁ taṁ pucchāmi tadiṅgha brūhi;20.3Yathā ahuṁ daṇḍakī nāḷikero,20.4Athajjuno kalābu cāpi rājā;20.5Tesaṁ gatiṁ brūhi supāpakamminaṁ,20.6Katthūpapannā isinaṁ viheṭhakā”.
21.1“Kisañhi vacchaṁ avakiriya daṇḍakī,21.2Ucchinnamūlo sajano saraṭṭho;21.3Kukkuḷanāme nirayamhi paccati,21.4Tassa phuliṅgāni patanti kāye.
22.1Yo saññate pabbajite aheṭhayi,22.2Dhammaṁ bhaṇante samaṇe adūsake;22.3Taṁ nāḷikeraṁ sunakhā parattha,22.4Saṅgamma khādanti viphandamānaṁ.
23.1PTS 5.144Athajjuno niraye sattisūle,23.2Avaṁsiro patito uddhampādo;23.3Aṅgīrasaṁ gotamaṁ heṭhayitvā,23.4Khantiṁ tapassiṁ cirabrahmacāriṁ.
24.1Yo khaṇḍaso pabbajitaṁ achedayi,24.2Khantiṁ vadantaṁ samaṇaṁ adūsakaṁ;24.3Kalābuvīciṁ upapajja paccati,24.4Mahāpatāpaṁ kaṭukaṁ bhayānakaṁ.
25.1Etāni sutvā nirayāni paṇḍito,25.2Aññāni pāpiṭṭhatarāni cettha;25.3Dhammaṁ care samaṇabrāhmaṇesu,25.4Evaṅkaro saggamupeti ṭhānaṁ”.
26.1PTS 5.146“Subhāsitaṁ te anumodiyāna,26.2Aññaṁ taṁ pucchāmi tadiṅgha brūhi;26.3Kathaṁvidhaṁ sīlavantaṁ vadanti,26.4Kathaṁvidhaṁ paññavantaṁ vadanti;26.5Kathaṁvidhaṁ sappurisaṁ vadanti,26.6Kathaṁvidhaṁ no siri no jahāti”.
27.1“Kāyena vācāya ca yodha saññato,27.2Manasā ca kiñci na karoti pāpaṁ;27.3Na attahetū alikaṁ bhaṇeti,27.4Tathāvidhaṁ sīlavantaṁ vadanti.
28.1Gambhīrapañhaṁ manasābhicintayaṁ,28.2Nāccāhitaṁ kamma karoti luddaṁ;28.3Kālāgataṁ atthapadaṁ na riñcati,28.4Tathāvidhaṁ paññavantaṁ vadanti.
29.1Yo ve kataññū katavedi dhīro,29.2Kalyāṇamitto daḷhabhatti ca hoti;29.3Dukhitassa sakkacca karoti kiccaṁ,29.4Tathāvidhaṁ sappurisaṁ vadanti.
30.1Etehi sabbehi guṇehupeto,30.2Saddho mudū saṁvibhāgī vadaññū;30.3Saṅgāhakaṁ sakhilaṁ saṇhavācaṁ,30.4Tathāvidhaṁ no siri no jahāti”.
31.1PTS 5.148“Subhāsitaṁ te anumodiyāna,31.2Aññaṁ taṁ pucchāmi tadiṅgha brūhi;31.3Sīlaṁ siriñcāpi satañca dhammaṁ,31.4Paññañca kaṁ seṭṭhataraṁ vadanti”.
32.1“Paññā hi seṭṭhā kusalā vadanti,32.2Nakkhattarājāriva tārakānaṁ;32.3Sīlaṁ sīrī cāpi satañca dhammo,32.4Anvāyikā paññavato bhavanti”.
33.1“Subhāsitaṁ te anumodiyāna,33.2Aññaṁ taṁ pucchāmi tadiṅgha brūhi;33.3Kathaṅkaro kintikaro kimācaraṁ,33.4Kiṁ sevamāno labhatīdha paññaṁ;33.5Paññāya dāni paṭipadaṁ vadehi,33.6Kathaṅkaro paññavā hoti macco”.
34.1“Sevetha vuddhe nipuṇe bahussute,34.2Uggāhako ca paripucchako siyā;34.3Suṇeyya sakkacca subhāsitāni,34.4Evaṅkaro paññavā hoti macco.
35.1Sa paññavā kāmaguṇe avekkhati,35.2Aniccato dukkhato rogato ca;35.3Evaṁ vipassī pajahāti chandaṁ,35.4Dukkhesu kāmesu mahabbhayesu.
36.1Sa vītarāgo pavineyya dosaṁ,36.2Mettaṁ cittaṁ bhāvaye appamāṇaṁ;36.3Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṁ,36.4Anindito brahmamupeti ṭhānaṁ”.
37.1PTS 5.149“Mahatthiyaṁ āgamanaṁ ahosi,37.2Tavamaṭṭhakā bhīmarathassa cāpi;37.3Kāliṅgarājassa ca uggatassa,37.4Sabbesa vo kāmarāgo pahīno”.
38.1PTS 5.150“Evametaṁ paracittavedi,38.2Sabbesa no kāmarāgo pahīno;38.3Karohi okāsamanuggahāya,38.4Yathā gatiṁ te abhisambhavema”.
39.1“Karomi okāsamanuggahāya,39.2Tathā hi vo kāmarāgo pahīno;39.3Pharātha kāyaṁ vipulāya pītiyā,39.4Yathā gatiṁ me abhisambhavetha”.
40.1“Sabbaṁ karissāma tavānusāsaniṁ,40.2Yaṁ yaṁ tuvaṁ vakkhasi bhūripañña;40.3Pharāma kāyaṁ vipulāya pītiyā,40.4Yathā gatiṁ te abhisambhavema”.
41.1“Katāya vacchassa kisassa pūjā,41.2Gacchantu bhonto isayo sādhurūpā;41.3Jhāne ratā hotha sadā samāhitā,41.4Esā ratī pabbajitassa seṭṭhā”.
42.1PTS 5.151Sutvāna gāthā paramatthasaṁhitā,42.2Subhāsitā isinā paṇḍitena;42.3Te vedajātā anumodamānā,42.4Pakkāmu devā devapuraṁ yasassino.
43.1Gāthā imā atthavatī subyañjanā,43.2Subhāsitā isinā paṇḍitena;43.3Yo kocimā aṭṭhikatvā suṇeyya,43.4Labhetha pubbāpariyaṁ visesaṁ;43.5Laddhāna pubbāpariyaṁ visesaṁ,43.6Adassanaṁ maccurājassa gacche.
44.1“Sālissaro sāriputto,44.2meṇḍissaro ca kassapo;44.3Pabbato anuruddho ca,44.4kaccāyano ca devalo.
45.1Anusisso ca ānando,45.2kisavaccho ca kolito;45.3Nārado udāyitthero,45.4parisā buddhaparisā;45.5Sarabhaṅgo lokanātho,45.6evaṁ dhāretha jātakan”ti.
46.1Sarabhaṅgajātakaṁ dutiyaṁ.