0.41. Kusajātaka
1.1PTS 5.289“Idaṁ te raṭṭhaṁ sadhanaṁ sayoggaṁ,1.2Sakāyuraṁ sabbakāmūpapannaṁ;1.3Idaṁ te rajjaṁ anusāsa amma,1.4Gacchāmahaṁ yattha piyā pabhāvatī”.
2.1PTS 5.293“Anujjubhūtena haraṁ mahantaṁ,2.2Divā ca ratto ca nisīthakāle;2.3Paṭigaccha tvaṁ khippaṁ kusāvatiṁ kusa,2.4Nicchāmi dubbaṇṇamahaṁ vasantaṁ”.
3.1PTS 5.294“Nāhaṁ gamissāmi ito kusāvatiṁ,3.2Pabhāvatī vaṇṇapalobhito tava;3.3Ramāmi maddassa niketaramme,3.4Hitvāna raṭṭhaṁ tava dassane rato.
4.1Pabhāvatī vaṇṇapalobhito tava,4.2Sammūḷharūpo vicarāmi mediniṁ;4.3Disaṁ na jānāmi kutomhi āgato,4.4Tayamhi matto migamandalocane.
5.1Suvaṇṇacīravasane,5.2jātarūpasumekhale;5.3Sussoṇi tava kāmā hi,5.4nāhaṁ rajjena matthiko”.
6.1PTS 5.295“Abbhūti tassa bho hoti,6.2yo anicchantamicchati;6.3Akāmaṁ rāja kāmesi,6.4akantaṁ kantumicchasi”.
7.1“Akāmaṁ vā sakāmaṁ vā,7.2yo naro labhate piyaṁ;7.3Lābhamettha pasaṁsāma,7.4alābho tattha pāpako”.
8.1“Pāsāṇasāraṁ khaṇasi,8.2kaṇikārassa dārunā;8.3Vātaṁ jālena bādhesi,8.4yo anicchantamicchasi”.
9.1“Pāsāṇo nūna te hadaye,9.2ohito mudulakkhaṇe;9.3Yo te sātaṁ na vindāmi,9.4tirojanapadāgato.
10.1PTS 5.296Yadā maṁ bhakuṭiṁ katvā,10.2rājaputtī udikkhati;10.3Āḷāriko tadā homi,10.4rañño maddassantepure.
11.1Yadā umhayamānā maṁ,11.2rājaputtī udikkhati;11.3Nāḷāriko tadā homi,11.4rājā homi tadā kuso”.
12.1“Sace hi vacanaṁ saccaṁ,12.2nemittānaṁ bhavissati;12.3Neva me tvaṁ patī assa,12.4kāmaṁ chindantu sattadhā”.
13.1“Sace hi vacanaṁ saccaṁ,13.2aññesaṁ yadi vā mamaṁ;13.3Neva tuyhaṁ patī atthi,13.4añño sīhassarā kusā”.
14.1PTS 5.297“Nekkhaṁ gīvaṁ te kāressaṁ,14.2patvā khujje kusāvatiṁ;14.3Sace maṁ nāganāsūrū,14.4olokeyya pabhāvatī.
15.1Nekkhaṁ gīvaṁ te kāressaṁ,15.2patvā khujje kusāvatiṁ;15.3Sace maṁ nāganāsūrū,15.4ālapeyya pabhāvatī.
16.1Nekkhaṁ gīvaṁ te kāressaṁ,16.2patvā khujje kusāvatiṁ;16.3Sace maṁ nāganāsūrū,16.4umhāyeyya pabhāvatī.
17.1Nekkhaṁ gīvaṁ te kāressaṁ,17.2patvā khujje kusāvatiṁ;17.3Sace maṁ nāganāsūrū,17.4pamhāyeyya pabhāvatī.
18.1Nekkhaṁ gīvaṁ te kāressaṁ,18.2patvā khujje kusāvatiṁ;18.3Sace maṁ nāganāsūrū,18.4pāṇīhi upasamphuse”.
19.1PTS 5.298“Na hi nūnāyaṁ rājaputtī,19.2kuse sātampi vindati;19.3Āḷārike bhate pose,19.4vetanena anatthike”.
20.1PTS 5.299“Na hi nūnāyaṁ sā khujjā,20.2labhati jivhāya chedanaṁ;20.3Sunisitena satthena,20.4evaṁ dubbhāsitaṁ bhaṇaṁ”.
21.1“Mā naṁ rūpena pāmesi,21.2ārohena pabhāvati;21.3Mahāyasoti katvāna,21.4karassu rucire piyaṁ.
22.1Mā naṁ rūpena pāmesi,22.2ārohena pabhāvati;22.3Mahaddhanoti katvāna,22.4karassu rucire piyaṁ.
23.1Mā naṁ rūpena pāmesi,23.2ārohena pabhāvati;23.3Mahabbaloti katvāna,23.4karassu rucire piyaṁ.
24.1Mā naṁ rūpena pāmesi,24.2ārohena pabhāvati;24.3Mahāraṭṭhoti katvāna,24.4karassu rucire piyaṁ.
25.1Mā naṁ rūpena pāmesi,25.2ārohena pabhāvati;25.3Mahārājāti katvāna,25.4karassu rucire piyaṁ.
26.1Mā naṁ rūpena pāmesi,26.2ārohena pabhāvati;26.3Sīhassaroti katvāna,26.4karassu rucire piyaṁ.
27.1Mā naṁ rūpena pāmesi,27.2ārohena pabhāvati;27.3Vaggussaroti katvāna,27.4karassu rucire piyaṁ.
28.1Mā naṁ rūpena pāmesi,28.2ārohena pabhāvati;28.3Bindussaroti katvāna,28.4karassu rucire piyaṁ.
29.1Mā naṁ rūpena pāmesi,29.2ārohena pabhāvati;29.3Mañjussaroti katvāna,29.4karassu rucire piyaṁ.
30.1Mā naṁ rūpena pāmesi,30.2ārohena pabhāvati;30.3Madhussaroti katvāna,30.4karassu rucire piyaṁ.
31.1Mā naṁ rūpena pāmesi,31.2ārohena pabhāvati;31.3Satasippoti katvāna,31.4karassu rucire piyaṁ.
32.1Mā naṁ rūpena pāmesi,32.2ārohena pabhāvati;32.3Khattiyotipi katvāna,32.4karassu rucire piyaṁ.
33.1Mā naṁ rūpena pāmesi,33.2ārohena pabhāvati;33.3Kusarājāti katvāna,33.4karassu rucire piyaṁ”.
34.1PTS 5.301“Ete nāgā upatthaddhā,34.2sabbe tiṭṭhanti vammitā;34.3Purā maddanti pākāraṁ,34.4ānentetaṁ pabhāvatiṁ”.
35.1“Satta bile karitvāna,35.2ahametaṁ pabhāvatiṁ;35.3Khattiyānaṁ padassāmi,35.4ye maṁ hantuṁ idhāgatā”.
36.1“Avuṭṭhahi rājaputtī,36.2sāmā koseyyavāsinī;36.3Assupuṇṇehi nettehi,36.4dāsīgaṇapurakkhatā”.
37.1PTS 5.302“Taṁ nūna kakkūpanisevitaṁ mukhaṁ,37.2Ādāsadantātharupaccavekkhitaṁ;37.3Subhaṁ sunettaṁ virajaṁ anaṅgaṇaṁ,37.4Chuddhaṁ vane ṭhassati khattiyehi.
38.1Te nūna me asite vellitagge,38.2Kese mudū candanasāralitte;38.3Samākule sīvathikāya majjhe,38.4Pādehi gijjhā parikaḍḍhissanti.
39.1Tā nūna me tambanakhā sulomā,39.2Bāhā mudū candanasāralittā;39.3Chinnā vane ujjhitā khattiyehi,39.4Gayha dhaṅko gacchati yenakāmaṁ.
40.1Te nūna tālūpanibhe alambe,40.2Nisevite kāsikacandanena;40.3Thanesu me lambissati siṅgālo,40.4Mātūva putto taruṇo tanūjo.
41.1Taṁ nūna soṇiṁ puthulaṁ sukoṭṭitaṁ,41.2Nisevitaṁ kañcanamekhalāhi;41.3Chinnaṁ vane khattiyehī avatthaṁ,41.4Siṅgālasaṅghā parikaḍḍhissanti.
42.1Soṇā dhaṅkā siṅgālā ca,42.2ye caññe santi dāṭhino;42.3Ajarā nūna hessanti,42.4bhakkhayitvā pabhāvatiṁ.
43.1Sace maṁsāni hariṁsu,43.2khattiyā dūragāmino;43.3Aṭṭhīni amma yācitvā,43.4anupathe dahātha naṁ.
44.1Khettāni amma kāretvā,44.2kaṇikārettha ropaya;44.3Yadā te pupphitā assu,44.4hemantānaṁ himaccaye;44.5Sareyyātha mamaṁ amma,44.6evaṁvaṇṇā pabhāvatī”.
45.1PTS 5.303“Tassā mātā udaṭṭhāsi,45.2khattiyā devavaṇṇinī;45.3Disvā asiñca sūnañca,45.4rañño maddassantepure”.
46.1PTS 5.304“Iminā nūna asinā,46.2susaññaṁ tanumajjhimaṁ;46.3Dhītaraṁ madda hantvāna,46.4khattiyānaṁ padassasi.
47.1Na me akāsi vacanaṁ,47.2atthakāmāya puttike;47.3Sājja lohitasañchannā,47.4gacchasi yamasādhanaṁ.
48.1Evamāpajjatī poso,48.2pāpiyañca nigacchati;48.3Yo ve hitānaṁ vacanaṁ,48.4na karoti atthadassinaṁ.
49.1Sace ca ajja dhāresi,49.2kumāraṁ cārudassanaṁ;49.3Kusena jātaṁ khattiyaṁ,49.4suvaṇṇamaṇimekhalaṁ;49.5Pūjitaṁ ñātisaṅghehi,49.6na gacchasi yamakkhayaṁ.
50.1Yatthassu bherī nadati,50.2kuñjaro ca nikūjati;50.3Khattiyānaṁ kule bhadde,50.4kiṁ nu sukhataraṁ tato.
51.1Asso ca sisati dvāre,51.2kumāro uparodati;51.3Khattiyānaṁ kule bhadde,51.4kiṁ nu sukhataraṁ tato.
52.1Mayūrakoñcābhirude,52.2kokilābhinikūjite;52.3Khattiyānaṁ kule bhadde,52.4kiṁ nu sukhataraṁ tato”.
53.1PTS 5.305“Kahaṁ nu so sattumaddano,53.2pararaṭṭhappamaddano;53.3Kuso soḷārapaññāṇo,53.4yo no dukkhā pamocaye”.
54.1“Idheva so sattumaddano,54.2pararaṭṭhappamaddano;54.3Kuso soḷārapaññāṇo,54.4yo te sabbe vadhissati”.
55.1“Ummattikā nu bhaṇasi,55.2Andhabālā pabhāsasi;55.3Kuso ce āgato assa,55.4Kiṁ na jānemu taṁ mayaṁ”.
56.1PTS 5.306“Eso āḷāriko poso,56.2kumārīpuramantare;56.3Daḷhaṁ katvāna saṁvelliṁ,56.4kumbhiṁ dhovati oṇato”.
57.1“Veṇī tvamasi caṇḍālī,57.2adūsi kulagandhinī;57.3Kathaṁ maddakule jātā,57.4dāsaṁ kayirāsi kāmukaṁ”.
58.1“Namhi veṇī na caṇḍālī,58.2na camhi kulagandhinī;58.3Okkākaputto bhaddante,58.4tvaṁ nu dāsoti maññasi”.
59.1“Yo brāhmaṇasahassāni,59.2sadā bhojeti vīsatiṁ;59.3Okkākaputto bhaddante,59.4tvaṁ nu dāsoti maññasi.
60.1PTS 5.307Yassa nāgasahassāni,60.2sadā yojenti vīsatiṁ;60.3Okkākaputto bhaddante,60.4tvaṁ nu dāsoti maññasi.
61.1Yassa assasahassāni,61.2sadā yojenti vīsatiṁ;61.3Okkākaputto bhaddante,61.4tvaṁ nu dāsoti maññasi.
62.1Yassa rathasahassāni,62.2sadā yojenti vīsatiṁ;62.3Okkākaputto bhaddante,62.4tvaṁ nu dāsoti maññasi.
63.1Yassa usabhasahassāni,63.2sadā yojenti vīsatiṁ;63.3Okkākaputto bhaddante,63.4tvaṁ nu dāsoti maññasi.
64.1Yassa dhenusahassāni,64.2sadā duhanti vīsatiṁ;64.3Okkākaputto bhaddante,64.4tvaṁ nu dāsoti maññasi”.
65.1“Taggha te dukkaṭaṁ bāle,65.2yaṁ khattiyaṁ mahabbalaṁ;65.3Nāgaṁ maṇḍūkavaṇṇena,65.4na naṁ akkhāsidhāgataṁ”.
66.1“Aparādhaṁ mahārāja,66.2tvaṁ no khama rathesabha;66.3Yaṁ taṁ aññātavesena,66.4nāññāsimhā idhāgataṁ”.
67.1“Mādisassa na taṁ channaṁ,67.2yohaṁ āḷāriko bhave;67.3Tvaññeva me pasīdassu,67.4natthi te deva dukkaṭaṁ”.
68.1PTS 5.308“Gaccha bāle khamāpehi,68.2kusarājaṁ mahabbalaṁ;68.3Khamāpito kuso rājā,68.4so te dassati jīvitaṁ”.
69.1“Pitussa vacanaṁ sutvā,69.2devavaṇṇī pabhāvatī;69.3Sirasā aggahī pāde,69.4kusarājaṁ mahabbalaṁ”.
70.1“Yāmā ratyo atikkantā,70.2tāmā deva tayā vinā;70.3Vande te sirasā pāde,70.4mā me kujjha rathesabha.
71.1Sabbaṁ te paṭijānāmi,71.2mahārāja suṇohi me;71.3Na cāpi appiyaṁ tuyhaṁ,71.4kareyyāmi ahaṁ puna.
72.1Evañce yācamānāya,72.2vacanaṁ me na kāhasi;72.3Idāni maṁ tāto hantvā,72.4khattiyānaṁ padassati”.
73.1“Evaṁ te yācamānāya,73.2kiṁ na kāhāmi te vaco;73.3Vikuddho tyasmi kalyāṇi,73.4mā tvaṁ bhāyi pabhāvati.
74.1PTS 5.309Sabbaṁ te paṭijānāmi,74.2rājaputti suṇohi me;74.3Na cāpi appiyaṁ tuyhaṁ,74.4kareyyāmi ahaṁ puna.
75.1Tava kāmā hi sussoṇi,75.2pahu dukkhaṁ titikkhisaṁ;75.3Bahuṁ maddakulaṁ hantvā,75.4nayituṁ taṁ pabhāvati”.
76.1“Yojayantu rathe asse,76.2nānācitte samāhite;76.3Atha dakkhatha me vegaṁ,76.4vidhamantassa sattavo”.
77.1“Tañca tattha udikkhiṁsu,77.2rañño maddassantepure;77.3Vijambhamānaṁ sīhaṁva,77.4phoṭentaṁ diguṇaṁ bhujaṁ.
78.1PTS 5.310Hatthikkhandhañca āruyha,78.2āropetvā pabhāvatiṁ;78.3Saṅgāmaṁ otaritvāna,78.4sīhanādaṁ nadī kuso.
79.1Tassa taṁ nadato sutvā,79.2sīhassevitare migā;79.3Khattiyā vipalāyiṁsu,79.4kusasaddabhayaṭṭitā.
80.1Hatthārohā anīkaṭṭhā,80.2rathikā pattikārakā;80.3Aññamaññassa chindanti,80.4kusasaddabhayaṭṭitā.
81.1Tasmiṁ saṅgāmasīsasmiṁ,81.2passitvā haṭṭhamānaso;81.3Kusassa rañño devindo,81.4adā verocanaṁ maṇiṁ.
82.1So taṁ vijitvā saṅgāmaṁ,82.2laddhā verocanaṁ maṇiṁ;82.3Hatthikkhandhagato rājā,82.4pāvekkhi nagaraṁ puraṁ.
83.1Jīvaggāhaṁ gahetvāna,83.2bandhitvā satta khattiye;83.3Sasurassupanāmesi,83.4ime te deva sattavo.
84.1Sabbeva te vasaṁ gatā,84.2amittā vihatā tava;84.3Kāmaṁ karohi te tayā,84.4muñca vā te hanassu vā”.
85.1PTS 5.311“Tuyheva sattavo ete,85.2na hi te mayha sattavo;85.3Tvaññeva no mahārāja,85.4muñca vā te hanassu vā”.
86.1“Imā te dhītaro satta,86.2devakaññūpamā subhā;86.3Dadāhi nesaṁ ekekaṁ,86.4hontu jāmātaro tava”.
87.1“Amhākañceva tāsañca,87.2tvaṁ no sabbesamissaro;87.3Tvaññeva no mahārāja,87.4dehi nesaṁ yadicchasi”.
88.1Ekamekassa ekekaṁ,88.2adā sīhassaro kuso;88.3Khattiyānaṁ tadā tesaṁ,88.4rañño maddassa dhītaro.
89.1Pīṇitā tena lābhena,89.2tuṭṭhā sīhassare kuse;89.3Sakaraṭṭhāni pāyiṁsu,89.4khattiyā satta tāvade.
90.1Pabhāvatiñca ādāya,90.2maṇiṁ verocanaṁ subhaṁ;90.3Kusāvatiṁ kuso rājā,90.4agamāsi mahabbalo.
91.1Tyassu ekarathe yantā,91.2pavisantā kusāvatiṁ;91.3Samānā vaṇṇarūpena,91.4nāññamaññātirocisuṁ.
92.1Mātā puttena saṅgacchi,92.2ubhayo ca jayampatī;92.3Samaggā te tadā āsuṁ,92.4phītaṁ dharaṇimāvasunti.
93.1Kusajātakaṁ paṭhamaṁ.