Skip to content
True DhammaLibrary · Community
Ja 53220 min read

The Brothers Soṇa and Nanda

Soṇanandajātaka

“Angel or minstrel-god”—This was a story told by the Master, while living at Jetavana, about a Brother who supported his mother. The circumstance which led up to it was the same as that related in the Sama Birth. But on this occasion the Master said, “Brethren, do not take offence at this Brother. Sages of old, though they were offered rule over all India, refused to accept it and supported their parents”: and so saying he told a story of the past.

Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

0.42. Soṇanandajātaka

1.1PTS 5.317“Devatā nusi gandhabbo,1.2adu sakko purindado;1.3Manussabhūto iddhimā,1.4kathaṁ jānemu taṁ mayaṁ”.

2.1“Nāpi devo na gandhabbo,2.2nāpi sakko purindado;2.3Manussabhūto iddhimā,2.4evaṁ jānāhi bhāradha”.

3.1“Katarūpamidaṁ bhoto,3.2veyyāvaccaṁ anappakaṁ;3.3Devamhi vassamānamhi,3.4anovassaṁ bhavaṁ akā.

4.1Tato vātātape ghore,4.2sītacchāyaṁ bhavaṁ akā;4.3Tato amittamajjhesu,4.4saratāṇaṁ bhavaṁ akā.

5.1Tato phītāni raṭṭhāni,5.2vasino te bhavaṁ akā;5.3Tato ekasataṁ khatye,5.4anuyante bhavaṁ akā.

6.1Patītāssu mayaṁ bhoto,6.2Vada taṁ bhañjamicchasi;6.3Hatthiyānaṁ assarathaṁ,6.4Nāriyo ca alaṅkatā;6.5Nivesanāni rammāni,6.6Mayaṁ bhoto dadāmase.

7.1Atha vaṅge vā magadhe,7.2mayaṁ bhoto dadāmase;7.3Atha vā assakāvantī,7.4sumanā damma te mayaṁ.

8.1Upaḍḍhaṁ vāpi rajjassa,8.2mayaṁ bhoto dadāmase;8.3Sace te attho rajjena,8.4anusāsa yadicchasi”.

9.1PTS 5.318“Na me atthopi rajjena,9.2nagarena dhanena vā;9.3Athopi janapadena,9.4attho mayhaṁ na vijjati.

10.1Bhotova raṭṭhe vijite,10.2araññe atthi assamo;10.3Pitā mayhaṁ janettī ca,10.4ubho sammanti assame.

11.1Tesāhaṁ pubbācariyesu,11.2Puññaṁ na labhāmi kātave;11.3Bhavantaṁ ajjhāvaraṁ katvā,11.4Soṇaṁ yācemu saṁvaraṁ”.

12.1“Karomi te taṁ vacanaṁ,12.2yaṁ maṁ bhaṇasi brāhmaṇa;12.3Etañca kho no akkhāhi,12.4kīvanto hontu yācakā”.

13.1PTS 5.319“Parosataṁ jānapadā,13.2mahāsālā ca brāhmaṇā;13.3Ime ca khattiyā sabbe,13.4abhijātā yasassino;13.5Bhavañca rājā manojo,13.6alaṁ hessanti yācakā”.

14.1“Hatthī asse ca yojentu,14.2rathaṁ sannayha sārathi;14.3Ābandhanāni gaṇhātha,14.4pādāsussārayaddhaje;14.5Assamaṁ taṁ gamissāmi,14.6yattha sammati kosiyo”.

15.1Tato ca rājā pāyāsi,15.2senāya caturaṅginī;15.3Agamā assamaṁ rammaṁ,15.4yattha sammati kosiyo.

16.1PTS 5.320“Kassa kādambayo kājo,16.2vehāsaṁ caturaṅgulaṁ;16.3Aṁsaṁ asamphusaṁ eti,16.4udahārāya gacchato”.

17.1“Ahaṁ soṇo mahārāja,17.2tāpaso sahitabbato;17.3Bharāmi mātāpitaro,17.4rattindivamatandito.

18.1Vane phalañca mūlañca,18.2āharitvā disampati;18.3Posemi mātāpitaro,18.4pubbe katamanussaraṁ”.

19.1PTS 5.321“Icchāma assamaṁ gantuṁ,19.2yattha sammati kosiyo;19.3Maggaṁ no soṇa akkhāhi,19.4yena gacchemu assamaṁ”.

20.1“Ayaṁ ekapadī rāja,20.2yenetaṁ meghasannibhaṁ;20.3Koviḷārehi sañchannaṁ,20.4ettha sammati kosiyo”.

21.1Idaṁ vatvāna pakkāmi,21.2taramāno mahāisi;21.3Vehāse antalikkhasmiṁ,21.4anusāsitvāna khattiye.

22.1Assamaṁ parimajjitvā,22.2paññāpetvāna āsanaṁ;22.3Paṇṇasālaṁ pavisitvā,22.4pitaraṁ paṭibodhayi.

23.1“Ime āyanti rājāno,23.2abhijātā yasassino;23.3Assamā nikkhamitvāna,23.4nisīda tvaṁ mahāise”.

24.1Tassa taṁ vacanaṁ sutvā,24.2taramāno mahāisi;24.3Assamā nikkhamitvāna,24.4sadvāramhi upāvisi.

25.1PTS 5.322Tañca disvāna āyantaṁ,25.2jalantaṁriva tejasā;25.3Khatyasaṅghaparibyūḷhaṁ,25.4kosiyo etadabravi.

26.1Kassa bherī mudiṅgā ca,26.2saṅkhā paṇavadindimā;26.3Purato paṭipannāni,26.4hāsayantā rathesabhaṁ.

27.1Kassa kañcanapaṭṭena,27.2puthunā vijjuvaṇṇinā;27.3Yuvā kalāpasannaddho,27.4ko eti siriyā jalaṁ.

28.1Ukkāmukhapahaṭṭhaṁva,28.2khadiraṅgārasannibhaṁ;28.3Mukhañca rucirā bhāti,28.4ko eti siriyā jalaṁ.

29.1Kassa paggahitaṁ chattaṁ,29.2sasalākaṁ manoramaṁ;29.3Ādiccaraṁsāvaraṇaṁ,29.4ko eti siriyā jalaṁ.

30.1Kassa aṅgaṁ pariggayha,30.2vāḷabījanimuttamaṁ;30.3Caranti varapuññassa,30.4hatthikkhandhena āyato.

31.1Kassa setāni chattāni,31.2ājānīyā ca vammitā;31.3Samantā parikīrenti,31.4ko eti siriyā jalaṁ.

32.1Kassa ekasataṁ khatyā,32.2anuyantā yasassino;32.3Samantānupariyanti,32.4ko eti siriyā jalaṁ.

33.1Hatthi assaratha patti,33.2senā ca caturaṅginī;33.3Samantānupariyanti,33.4ko eti siriyā jalaṁ.

34.1Kassesā mahatī senā,34.2piṭṭhito anuvattati;34.3Akkhobhaṇī apariyantā,34.4sāgarasseva ūmiyo.

35.1Rājābhirājā manojo,35.2indova jayataṁ pati;35.3Nandassajjhāvaraṁ eti,35.4assamaṁ brahmacārinaṁ.

36.1Tassesā mahatī senā,36.2piṭṭhito anuvattati;36.3Akkhobhaṇī apariyantā,36.4sāgarasseva ūmiyo.

37.1PTS 5.323Anulittā candanena,37.2kāsikuttamadhārino;37.3Sabbe pañjalikā hutvā,37.4isīnaṁ ajjhupāgamuṁ.

38.1“Kacci nu bhoto kusalaṁ,38.2kacci bhoto anāmayaṁ;38.3Kacci uñchena yāpetha,38.4kacci mūlaphalā bahū.

39.1Kacci ḍaṁsā makasā ca,39.2appameva sarīsapā;39.3Vane vāḷamigākiṇṇe,39.4kacci hiṁsā na vijjati”.

40.1“Kusalañceva no rāja,40.2atho rāja anāmayaṁ;40.3Atho uñchena yāpema,40.4atho mūlaphalā bahū.

41.1Atho ḍaṁsā makasā ca,41.2appameva sarīsapā;41.3Vane vāḷamigākiṇṇe,41.4hiṁsā mayhaṁ na vijjati.

42.1Bahūni vassapūgāni,42.2assame sammataṁ idha;42.3Nābhijānāmi uppannaṁ,42.4ābādhaṁ amanoramaṁ.

43.1Svāgataṁ te mahārāja,43.2atho te adurāgataṁ;43.3Issarosi anuppatto,43.4yaṁ idhatthi pavedaya.

44.1PTS 5.324Tindukāni piyālāni,44.2madhuke kāsumāriyo;44.3Phalāni khuddakappāni,44.4bhuñja rāja varaṁ varaṁ.

45.1Idampi pānīyaṁ sītaṁ,45.2ābhataṁ girigabbharā;45.3Tato piva mahārāja,45.4sace tvaṁ abhikaṅkhasi”.

46.1“Paṭiggahitaṁ yaṁ dinnaṁ,46.2sabbassa agghiyaṁ kataṁ;46.3Nandassāpi nisāmetha,46.4vacanaṁ so pavakkhati.

47.1Ajjhāvaramhā nandassa,47.2bhoto santikamāgatā;47.3Suṇātu bhavaṁ vacanaṁ,47.4nandassa parisāya ca”.

48.1“Parosataṁ jānapadā,48.2mahāsālā ca brāhmaṇā;48.3Ime ca khattiyā sabbe,48.4abhijātā yasassino;48.5Bhavañca rājā manojo,48.6anumaññantu me vaco.

49.1Ye ca santi samītāro,49.2yakkhāni idha massame;49.3Araññe bhūtabhabyāni,49.4suṇantu vacanaṁ mama.

50.1Namo katvāna bhūtānaṁ,50.2isiṁ vakkhāmi subbataṁ;50.3So tyāhaṁ dakkhiṇā bāhu,50.4tava kosiya sammato.

51.1Pitaraṁ me janettiñca,51.2bhattukāmassa me sato;51.3Vīra puññamidaṁ ṭhānaṁ,51.4mā maṁ kosiya vāraya.

52.1PTS 5.325Sabbhi hetaṁ upaññātaṁ,52.2mametaṁ upanissaja;52.3Uṭṭhānapāricariyāya,52.4dīgharattaṁ tayā kataṁ;52.5Mātāpitūsu puññāni,52.6mama lokadado bhava.

53.1Tatheva santi manujā,53.2dhamme dhammapadaṁ vidū;53.3Maggo saggassa lokassa,53.4yathā jānāsi tvaṁ ise.

54.1Uṭṭhānapāricariyāya,54.2mātāpitusukhāvahaṁ;54.3Taṁ maṁ puññā nivāreti,54.4ariyamaggāvaro naro”.

55.1PTS 5.326“Suṇantu bhonto vacanaṁ,55.2bhāturajjhāvarā mama;55.3Kulavaṁsaṁ mahārāja,55.4porāṇaṁ parihāpayaṁ;55.5Adhammacārī jeṭṭhesu,55.6nirayaṁ sopapajjati.

56.1Ye ca dhammassa kusalā,56.2porāṇassa disampati;56.3Cārittena ca sampannā,56.4na te gacchanti duggatiṁ.

57.1Mātā pitā ca bhātā ca,57.2bhaginī ñātibandhavā;57.3Sabbe jeṭṭhassa te bhārā,57.4evaṁ jānāhi bhāradha.

58.1Ādiyitvā garuṁ bhāraṁ,58.2nāviko viya ussahe;58.3Dhammañca nappamajjāmi,58.4jeṭṭho casmi rathesabha”.

59.1“Adhigamā tame ñāṇaṁ,59.2Jālaṁva jātavedato;59.3Evameva no bhavaṁ dhammaṁ,59.4Kosiyo pavidaṁsayi.

60.1Yathā udayamādicco,60.2Vāsudevo pabhaṅkaro;60.3Pāṇīnaṁ pavidaṁseti,60.4Rūpaṁ kalyāṇapāpakaṁ;60.5Evameva no bhavaṁ dhammaṁ,60.6Kosiyo pavidaṁsayi”.

61.1PTS 5.327“Evaṁ me yācamānassa,61.2añjaliṁ nāvabujjhatha;61.3Tava paddhacaro hessaṁ,61.4vuṭṭhito paricārako”.

62.1“Addhā nanda vijānāsi,62.2Saddhammaṁ sabbhi desitaṁ;62.3Ariyo ariyasamācāro,62.4Bāḷhaṁ tvaṁ mama ruccasi.

63.1Bhavantaṁ vadāmi bhotiñca,63.2suṇātha vacanaṁ mama;63.3Nāyaṁ bhāro bhāramato,63.4ahu mayhaṁ kudācanaṁ.

64.1Taṁ maṁ upaṭṭhitaṁ santaṁ,64.2mātāpitusukhāvahaṁ;64.3Nando ajjhāvaraṁ katvā,64.4upaṭṭhānāya yācati.

65.1PTS 5.328Yo ve icchati kāmena,65.2santānaṁ brahmacārinaṁ;65.3Nandaṁ vo varatha eko,65.4kaṁ nando upatiṭṭhatu”.

66.1“Tayā tāta anuññātā,66.2soṇa taṁ nissitā mayaṁ;66.3Upaghātuṁ labhe nandaṁ,66.4muddhani brahmacārinaṁ.

67.1Assatthasseva taruṇaṁ,67.2pavāḷaṁ māluteritaṁ;67.3Cirassaṁ nandaṁ disvāna,67.4hadayaṁ me pavedhati.

68.1Yadā suttāpi supine,68.2nandaṁ passāmi āgataṁ;68.3Udaggā sumanā homi,68.4nando no āgato ayaṁ.

69.1Yadā ca paṭibujjhitvā,69.2nandaṁ passāmi nāgataṁ;69.3Bhiyyo āvisatī soko,69.4domanassañcanappakaṁ.

70.1PTS 5.329Sāhaṁ ajja cirassampi,70.2nandaṁ passāmi āgataṁ;70.3Bhattucca mayhañca piyo,70.4nando no pāvisī gharaṁ.

71.1Pitupi nando suppiyo,71.2Yaṁ nando nappavase gharā;71.3Labhatū tāta nando taṁ,71.4Maṁ nando upatiṭṭhatu”.

72.1“Anukampikā patiṭṭhā ca,72.2pubbe rasadadī ca no;72.3Maggo saggassa lokassa,72.4mātā taṁ varate ise.

73.1Pubbe rasadadī gottī,73.2mātā puññūpasaṁhitā;73.3Maggo saggassa lokassa,73.4mātā taṁ varate ise”.

74.1PTS 5.330“Ākaṅkhamānā puttaphalaṁ,74.2devatāya namassati;74.3Nakkhattāni ca pucchati,74.4utusaṁvaccharāni ca.

75.1Tassā utumhi nhātāya,75.2hoti gabbhassa vokkamo;75.3Tena dohaḷinī hoti,75.4suhadā tena vuccati.

76.1Saṁvaccharaṁ vā ūnaṁ vā,76.2pariharitvā vijāyati;76.3Tena sā janayantīti,76.4janetti tena vuccati.

77.1Thanakhīrena gītena,77.2aṅgapāvuraṇena ca;77.3Rodantaṁ puttaṁ toseti,77.4tosentī tena vuccati.

78.1Tato vātātape ghore,78.2mamaṁ katvā udikkhati;78.3Dārakaṁ appajānantaṁ,78.4posentī tena vuccati.

79.1Yañca mātudhanaṁ hoti,79.2yañca hoti pituddhanaṁ;79.3Ubhayampetassa gopeti,79.4api puttassa no siyā.

80.1Evaṁ putta aduṁ putta,80.2iti mātā vihaññati;80.3Pamattaṁ paradāresu,80.4nisīthe pattayobbane;80.5Sāyaṁ puttaṁ anāyantaṁ,80.6iti mātā vihaññati.

81.1Evaṁ kicchā bhato poso,81.2mātu aparicārako;81.3Mātari micchā caritvāna,81.4nirayaṁ sopapajjati.

82.1Evaṁ kicchā bhato poso,82.2pitu aparicārako;82.3Pitari micchā caritvāna,82.4nirayaṁ sopapajjati.

83.1Dhanāpi dhanakāmānaṁ,83.2Nassati iti me sutaṁ;83.3Mātaraṁ aparicaritvāna,83.4Kicchaṁ vā so nigacchati.

84.1Dhanāpi dhanakāmānaṁ,84.2Nassati iti me sutaṁ;84.3Pitaraṁ aparicaritvāna,84.4Kicchaṁ vā so nigacchati.

85.1Ānando ca pamodo ca,85.2sadā hasitakīḷitaṁ;85.3Mātaraṁ paricaritvāna,85.4labbhametaṁ vijānato.

86.1Ānando ca pamodo ca,86.2sadā hasitakīḷitaṁ;86.3Pitaraṁ paricaritvāna,86.4labbhametaṁ vijānato.

87.1Dānañca piyavācā ca,87.2atthacariyā ca yā idha;87.3Samānattatā ca dhammesu,87.4tattha tattha yathārahaṁ;87.5Ete kho saṅgahā loke,87.6rathassāṇīva yāyato.

88.1PTS 5.331Ete ca saṅgahā nāssu,88.2na mātā puttakāraṇā;88.3Labhetha mānaṁ pūjaṁ vā,88.4pitā vā puttakāraṇā.

89.1Yasmā ca saṅgahā ete,89.2sammapekkhanti paṇḍitā;89.3Tasmā mahattaṁ papponti,89.4pāsaṁsā ca bhavanti te.

90.1Brahmāti mātāpitaro,90.2pubbācariyāti vuccare;90.3Āhuneyyā ca puttānaṁ,90.4pajāya anukampakā.

91.1Tasmā hi ne namasseyya,91.2sakkareyya ca paṇḍito;91.3Annena atho pānena,91.4vatthena sayanena ca;91.5Ucchādanena nhāpanena,91.6pādānaṁ dhovanena ca.

92.1Tāya naṁ pāricariyāya,92.2Mātāpitūsu paṇḍitā;92.3Idheva naṁ pasaṁsanti,92.4Pecca sagge pamodatī”ti.

93.1Soṇanandajātakaṁ dutiyaṁ.

94.1Sattatinipātaṁ niṭṭhitaṁ.

95.1Tassuddānaṁ

96.1Atha sattatimamhi nipātavare,96.2Sabhāvantu kusāvatirājavaro;96.3Atha soṇasunandavaro ca puna,96.4Abhivāsitasattatimamhi suteti.