1.1PTS 5.416PTS 5.417Evamakkhāyati, evamanusūyati.1.2Sabbosadhadharaṇidhare nekapupphamālyavitate gajagavajamahiṁsarurucamarapasadakhaggagokaṇṇasīhabyagghadīpiacchakokataracchauddārakadalimigabiḷārasasakaṇṇikānucarite ākiṇṇanelamaṇḍalamahāvarāhanāgakulakareṇusaṅghādhivuṭṭhe issamigasākhamigasarabhamigaeṇīmigavātamigapasadamigapurisālukimpurisayakkharakkhasanisevite amajjavamañjarīdharapahaṭṭhapupphaphusitaggānekapādapagaṇavitate kuraracakoravāraṇamayūraparabhatajīvañjīvakacelāvakābhiṅkārakaravīkamattavihaṅgagaṇasatatasampaghuṭṭhe añjanamanosilāharitālahiṅgulakahemarajatakanakānekadhātusatavinaddhapaṭimaṇḍitappadese evarūpe khalu, bho, ramme vanasaṇḍe kuṇālo nāma sakuṇo paṭivasati ativiya citto ativiya cittapattacchadano.

2.1Tasseva khalu, bho, kuṇālassa sakuṇassa aḍḍhuḍḍhāni itthisahassāni paricārikā dijakaññāyo, atha khalu, bho, dve dijakaññāyo kaṭṭhaṁ mukhena ḍaṁsitvā taṁ kuṇālaṁ sakuṇaṁ majjhe nisīdāpetvā uḍḍenti—2.2“mā naṁ kuṇālaṁ sakuṇaṁ addhānapariyāyapathe kilamatho ubbāhetthā”ti.

3.1Pañcasatā dijakaññāyo heṭṭhato heṭṭhato uḍḍenti—3.2“sacāyaṁ kuṇālo sakuṇo āsanā paripatissati, mayaṁ taṁ pakkhehi paṭiggahessāmā”ti.

4.1Pañcasatā dijakaññāyo uparūpari uḍḍenti—4.2“mā naṁ kuṇālaṁ sakuṇaṁ ātapo paritāpesī”ti.

5.1Pañcasatā pañcasatā dijakaññāyo ubhatopassena uḍḍenti—5.2“mā naṁ kuṇālaṁ sakuṇaṁ sītaṁ vā uṇhaṁ vā tiṇaṁ vā rajo vā vāto vā ussāvo vā upapphusī”ti.

6.1Pañcasatā dijakaññāyo purato purato uḍḍenti—6.2“mā naṁ kuṇālaṁ sakuṇaṁ gopālakā vā pasupālakā vā tiṇahārakā vā kaṭṭhahārakā vā vanakammikā vā kaṭṭhena vā kaṭhalena vā pāṇinā vā (…) leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā sakkharāhi vā pahāraṁ adaṁsu.6.3Māyaṁ kuṇālo sakuṇo gacchehi vā latāhi vā rukkhehi vā sākhāhi vā thambhehi vā pāsāṇehi vā balavantehi vā pakkhīhi saṅgamesī”ti.

7.1Pañcasatā dijakaññāyo pacchato pacchato uḍḍenti saṇhāhi sakhilāhi mañjūhi madhurāhi vācāhi samudācarantiyo—7.2“māyaṁ kuṇālo sakuṇo āsane pariyukkaṇṭhī”ti.

8.1Pañcasatā dijakaññāyo disodisaṁ uḍḍenti anekarukkhavividhavikatiphalamāharantiyo—8.2“māyaṁ kuṇālo sakuṇo khudāya parikilamitthā”ti.

9.1Atha khalu, bho, tā dijakaññāyo taṁ kuṇālaṁ sakuṇaṁ ārāmeneva ārāmaṁ uyyāneneva uyyānaṁ nadītittheneva nadītitthaṁ pabbatasikhareneva pabbatasikharaṁ ambavaneneva ambavanaṁ jambuvaneneva jambuvanaṁ labujavaneneva labujavanaṁ nāḷikerasañcāriyeneva nāḷikerasañcāriyaṁ khippameva abhisambhonti ratitthāya.

10.1PTS 5.418Atha khalu, bho, kuṇālo sakuṇo tāhi dijakaññāhi divasaṁ paribyūḷho evaṁ apasādeti—10.2“nassatha tumhe vasaliyo, vinassatha tumhe vasaliyo, coriyo dhuttiyo asatiyo lahucittāyo katassa appaṭikārikāyo anilo viya yenakāmaṅgamāyo”ti.

11.1PTS 5.419Tasseva khalu, bho, himavato pabbatarājassa puratthimadisābhāge susukhumasunipuṇagirippabhava—11.2haritupayantiyo.

12.1Uppala paduma kumuda nalina satapatta sogandhika mandālaka sampativirūḷhasucigandhamanuññamāvakappadese.

13.1PTS 5.420Kuravakamucalindaketakavedisavañjulapunnāgabakulatilakapiyakahasanasālasaḷalacampakaasokanāgarukkhatirīṭibhujapattaloddacandanoghavane kāḷāgarupadmakapiyaṅgudevadārukacocagahane kakudhakuṭajaaṅkolakaccikārakaṇikārakaṇṇikārakanaverakoraṇḍakakoviḷārakiṁsukayodhikavanamallikamanaṅgaṇamanavajjabhaṇḍisurucirabhaginimālāmalyadhare jātisumanamadhugandhikadhanutakkāritālīsatagaramusīrakoṭṭhakacchavitate atimuttakasaṅkusumitalatāvitatapaṭimaṇḍitappadese haṁsapilavakādambakāraṇḍavābhinadite vijjādharasiddhasamaṇatāpasagaṇādhivuṭṭhe varadevayakkharakkhasadānavagandhabbakinnaramahoragānuciṇṇappadese evarūpe khalu, bho, ramme vanasaṇḍe puṇṇamukho nāma phussakokilo paṭivasati ativiya madhuragiro vilāsitanayano mattakkho.

14.1Tasseva khalu, bho, puṇṇamukhassa phussakokilassa aḍḍhuḍḍhāni itthisatāni paricārikā dijakaññāyo.14.2Atha khalu, bho, dve dijakaññāyo kaṭṭhaṁ mukhena ḍaṁsitvā taṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ majjhe nisīdāpetvā uḍḍenti—14.3“mā naṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ addhānapariyāyapathe kilamatho ubbāhetthā”ti.

15.1Paññāsa dijakaññāyo heṭṭhato heṭṭhato uḍḍenti—15.2“sacāyaṁ puṇṇamukho phussakokilo āsanā paripatissati, mayaṁ taṁ pakkhehi paṭiggahessāmā”ti.

16.1Paññāsa dijakaññāyo uparūpari uḍḍenti—16.2“mā naṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ ātapo paritāpesī”ti.

17.1Paññāsa paññāsa dijakaññāyo ubhatopassena uḍḍenti—17.2“mā naṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ sītaṁ vā uṇhaṁ vā tiṇaṁ vā rajo vā vāto vā ussāvo vā upapphusī”ti.

18.1Paññāsa dijakaññāyo purato purato uḍḍenti—18.2“mā naṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ gopālakā vā pasupālakā vā tiṇahārakā vā kaṭṭhahārakā vā vanakammikā vā kaṭṭhena vā kaṭhalena vā pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā sakkharāhi vā pahāraṁ adaṁsu.18.3Māyaṁ puṇṇamukho phussakokilo gacchehi vā latāhi vā rukkhehi vā sākhāhi vā thambhehi vā pāsāṇehi vā balavantehi vā pakkhīhi saṅgamesī”ti.

19.1PTS 5.421Paññāsa dijakaññāyo pacchato pacchato uḍḍenti saṇhāhi sakhilāhi mañjūhi madhurāhi vācāhi samudācarantiyo—19.2“māyaṁ puṇṇamukho phussakokilo āsane pariyukkaṇṭhī”ti.

20.1Paññāsa dijakaññāyo disodisaṁ uḍḍenti anekarukkhavividhavikatiphalamāharantiyo—20.2“māyaṁ puṇṇamukho phussakokilo khudāya parikilamitthā”ti.

21.1Atha khalu, bho, tā dijakaññāyo taṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ ārāmeneva ārāmaṁ uyyāneneva uyyānaṁ nadītittheneva nadītitthaṁ pabbatasikhareneva pabbatasikharaṁ ambavaneneva ambavanaṁ jambuvaneneva jambuvanaṁ labujavaneneva labujavanaṁ nāḷikerasañcāriyeneva nāḷikerasañcāriyaṁ khippameva abhisambhonti ratitthāya.

22.1Atha khalu, bho, puṇṇamukho phussakokilo tāhi dijakaññāhi divasaṁ paribyūḷho evaṁ pasaṁsati—22.2“sādhu sādhu, bhaginiyo, etaṁ kho, bhaginiyo, tumhākaṁ patirūpaṁ kuladhītānaṁ, yaṁ tumhe bhattāraṁ paricareyyāthā”ti.

23.1Atha khalu, bho, puṇṇamukho phussakokilo yena kuṇālo sakuṇo tenupasaṅkami.23.2Addasaṁsu kho kuṇālassa sakuṇassa paricārikā dijakaññāyo taṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ dūratova āgacchantaṁ;23.3disvāna yena puṇṇamukho phussakokilo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā taṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ etadavocuṁ—23.4“ayaṁ, samma puṇṇamukha, kuṇālo sakuṇo ativiya pharuso ativiya pharusavāco, appevanāma tavampi āgamma piyavācaṁ labheyyāmā”ti.23.5“Appevanāma, bhaginiyo”ti vatvā yena kuṇālo sakuṇo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kuṇālena sakuṇena saddhiṁ paṭisammoditvā ekamantaṁ nisīdi.23.6Ekamantaṁ nisinno kho puṇṇamukho phussakokilo taṁ kuṇālaṁ sakuṇaṁ etadavoca—23.7“kissa tvaṁ, samma kuṇāla, itthīnaṁ sujātānaṁ kuladhītānaṁ sammāpaṭipannānaṁ micchāpaṭipannosi?23.8Amanāpabhāṇīnampi kira, samma kuṇāla, itthīnaṁ manāpabhāṇinā bhavitabbaṁ, kimaṅga pana manāpabhāṇīnan”ti.

24.1PTS 5.422Evaṁ vutte, kuṇālo sakuṇo taṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ evaṁ apasādesi—24.2“nassa tvaṁ, samma jamma vasala, vinassa tvaṁ, samma jamma vasala, ko nu tayā viyatto jāyājinenā”ti.24.3Evaṁ apasādito ca pana puṇṇamukho phussakokilo tatoyeva paṭinivatti.

25.1Atha khalu, bho, puṇṇamukhassa phussakokilassa aparena samayena nacirasseva kharo ābādho uppajji lohitapakkhandikā bāḷhā vedanā vattanti māraṇantikā.25.2Atha khalu, bho, puṇṇamukhassa phussakokilassa paricārikānaṁ dijakaññānaṁ etadahosi—25.3“ābādhiko kho ayaṁ puṇṇamukho phussakokilo, appevanāma imamhā ābādhā vuṭṭhaheyyā”ti ekaṁ adutiyaṁ ohāya yena kuṇālo sakuṇo tenupasaṅkamiṁsu.25.4Addasā kho kuṇālo sakuṇo tā dijakaññāyo dūratova āgacchantiyo, disvāna tā dijakaññāyo etadavoca—25.5“kahaṁ pana tumhaṁ vasaliyo bhattā”ti?25.6“Ābādhiko kho, samma kuṇāla, puṇṇamukho phussakokilo appevanāma tamhā ābādhā vuṭṭhaheyyā”ti.25.7Evaṁ vutte, kuṇālo sakuṇo tā dijakaññāyo evaṁ apasādesi—25.8“nassatha tumhe vasaliyo, vinassatha tumhe vasaliyo, coriyo dhuttiyo asatiyo lahucittāyo katassa appaṭikārikāyo anilo viya yenakāmaṅgamāyo”ti;25.9vatvā yena puṇṇamukho phussakokilo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ etadavoca—25.10“haṁ, samma, puṇṇamukhā”ti.25.11“Haṁ, samma, kuṇālā”ti.

26.1PTS 5.424Atha khalu, bho kuṇālo sakuṇo taṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ pakkhehi ca mukhatuṇḍakena ca pariggahetvā vuṭṭhāpetvā nānābhesajjāni pāyāpesi.26.2Atha khalu, bho, puṇṇamukhassa phussakokilassa so ābādho paṭippassambhīti.26.3Atha khalu, bho, kuṇālo sakuṇo taṁ puṇṇamukhaṁ phussakokilaṁ gilānavuṭṭhitaṁ aciravuṭṭhitaṁ gelaññā etadavoca—

27.1“Diṭṭhā mayā, samma puṇṇamukha, kaṇhā dvepitikā pañcapatikāya chaṭṭhe purise cittaṁ paṭibandhantiyā, yadidaṁ kabandhe pīṭhasappimhī”ti.27.2Bhavati ca panuttarettha vākyaṁ—

28.1“Athajjuno nakulo bhīmaseno,28.2Yudhiṭṭhilo sahadevo ca rājā;28.3Ete patī pañca maticca nārī,28.4Akāsi khujjavāmanakena pāpanti.

29.1Diṭṭhā mayā, samma puṇṇamukha, saccatapāpī nāma samaṇī susānamajjhe vasantī catutthabhattaṁ pariṇāmayamānā surādhuttakena pāpamakāsi.

30.1Diṭṭhā mayā, samma puṇṇamukha, kākavatī nāma devī samuddamajjhe vasantī bhariyā venateyyassa naṭakuverena pāpamakāsi.

31.1PTS 5.425Diṭṭhā mayā, samma puṇṇamukha, kuruṅgadevī nāma lomasuddarī eḷikakumāraṁ kāmayamānā chaḷaṅgakumāradhanantevāsinā pāpamakāsi.

32.1Evañhetaṁ mayā ñātaṁ,32.2Brahmadattassa mātaraṁ;32.3Ohāya kosalarājaṁ,32.4Pañcālacaṇḍena pāpamakāsi.

33.1Etā ca aññā ca akaṁsu pāpaṁ,33.2Tasmāhamitthīnaṁ na vissase nappasaṁse;33.3Mahī yathā jagati samānarattā,33.4Vasundharā itarītarā patiṭṭhā;33.5Sabbasahā aphandanā akuppā,33.6Tathitthiyo tāyo na vissase naro.

34.1Sīho yathā lohitamaṁsabhojano,34.2Vāḷamigo pañcāvudho suruddho;34.3Pasayhakhādī parahiṁsane rato,34.4Tathitthiyo tāyo na vissase naro.

35.1Na khalu, samma puṇṇamukha, vesiyo nāriyo gamaniyo, na hetā bandhakiyo nāma, vadhikāyo nāma etāyo, yadidaṁ vesiyo nāriyo gamaniyoti.

36.1Coro viya veṇikatā, madirāva diddhā vāṇijo viya vācāsanthutiyo, issasiṅghamiva viparivattāyo, uragāmiva dujivhāyo, sobbhamiva paṭicchannā, pātālamiva duppūrā rakkhasī viya duttosā, yamovekantahāriyo, sikhīriva sabbabhakkhā, nadīriva sabbavāhī, anilo viya yenakāmaṁcarā, neru viya avisesakarā, visarukkho viya niccaphalitāyoti.36.2Bhavati ca panuttarettha vākyaṁ—

37.1Yathā coro yathā diddho,37.2Vāṇijova vikatthanī;37.3Issasiṅghamiva parivattā,37.4Dujivhā urago viya.

38.1Sobbhamiva paṭicchannā,38.2pātālamiva duppurā;38.3Rakkhasī viya duttosā,38.4yamovekantahāriyo.

39.1Yathā sikhī nadī vāto,39.2Nerunāva samāgatā;39.3Visarukkho viya niccaphalā,39.4Nāsayanti ghare bhogaṁ;39.5Ratanantakaritthiyoti.

40.1PTS 5.432Cattārimāni, samma puṇṇamukha, yāni vatthūni kicce jāte anatthacarāni bhavanti;40.2tāni parakule na vāsetabbāni—40.3goṇaṁ dhenuṁ yānaṁ bhariyā.40.4Cattāri etāni paṇḍito dhanāni gharā na vippavāsaye.

41.1PTS 5.433Goṇaṁ dhenuñca yānañca,41.2Bhariyaṁ ñātikule na vāsaye;41.3Bhañjanti rathaṁ ayānakā,41.4Ativāhena hananti puṅgavaṁ;41.5Dohena hananti vacchakaṁ,41.6Bhariyā ñātikule padussatīti.

42.1Cha imāni, samma puṇṇamukha, yāni vatthūni kicce jāte anatthacarāni bhavanti—

43.1Aguṇaṁ dhanu ñātikule ca bhariyā,43.2Pāraṁ nāvā akkhabhaggañca yānaṁ;43.3Dūre mitto pāpasahāyako ca,43.4Kicce jāte anatthacarāni bhavanti.

44.1Aṭṭhahi khalu, samma puṇṇamukha, ṭhānehi itthī sāmikaṁ avajānāti.44.2Daliddatā, āturatā, jiṇṇatā, surāsoṇḍatā, muddhatā, pamattatā, sabbakiccesu anuvattanatā, sabbadhanaanuppadānena—44.3imehi khalu, samma puṇṇamukha, aṭṭhahi ṭhānehi itthī sāmikaṁ avajānāti.44.4Bhavati ca panuttarettha vākyaṁ—

45.1Daliddaṁ āturañcāpi,45.2jiṇṇakaṁ surasoṇḍakaṁ;45.3Pamattaṁ muddhapattañca,45.4sabbakiccesu hāpanaṁ;45.5Sabbakāmappadānena,45.6avajānāti sāmikanti.

46.1Navahi khalu, samma puṇṇamukha, ṭhānehi itthī padosamāharati.46.2Ārāmagamanasīlā ca hoti, uyyānagamanasīlā ca hoti, nadītitthagamanasīlā ca hoti, ñātikulagamanasīlā ca hoti, parakulagamanasīlā ca hoti, ādāsadussamaṇḍanānuyogamanuyuttasīlā ca hoti, majjapāyinī ca hoti, nillokanasīlā ca hoti, sadvāraṭhāyinī ca hoti—46.3imehi khalu, samma puṇṇamukha, navahi ṭhānehi itthī padosamāharatīti.46.4Bhavati ca panuttarettha vākyaṁ—

47.1Ārāmasīlā ca uyyānaṁ,47.2Nadī ñāti parakulaṁ;47.3Ādāsadussamaṇḍanamanuyuttā,47.4Yā citthī majjapāyinī.

48.1Yā ca nillokanasīlā,48.2Yā ca sadvāraṭhāyinī;48.3Navahetehi ṭhānehi,48.4Padosamāharanti itthiyoti.

49.1PTS 5.434Cattālīsāya khalu, samma puṇṇamukha, ṭhānehi itthī purisaṁ accācarati.49.2Vijambhati, vinamati, vilasati, vilajjati, nakhena nakhaṁ ghaṭṭeti, pādena pādaṁ akkamati, kaṭṭhena pathaviṁ vilikhati, dārakaṁ ullaṅghati ullaṅghāpeti, kīḷati kīḷāpeti, cumbati cumbāpeti, bhuñjati bhuñjāpeti, dadāti, yācati, katamanukaroti, uccaṁ bhāsati, nīcaṁ bhāsati, aviccaṁ bhāsati, viviccaṁ bhāsati, naccena gītena vāditena rodanena vilasitena vibhūsitena jagghati, pekkhati, kaṭiṁ cāleti, guyhabhaṇḍakaṁ sañcāleti, ūruṁ vivarati, ūruṁ pidahati, thanaṁ dasseti, kacchaṁ dasseti, nābhiṁ dasseti, akkhiṁ nikhanati, bhamukaṁ ukkhipati, oṭṭhaṁ upalikhati, jivhaṁ nillāleti, dussaṁ muñcati, dussaṁ paṭibandhati, sirasaṁ muñcati, sirasaṁ bandhati—49.3imehi khalu, samma puṇṇamukha, cattālīsāya ṭhānehi itthī purisaṁ accācarati.

50.1Pañcavīsāya khalu, samma puṇṇamukha, ṭhānehi itthī paduṭṭhā veditabbā bhavati.50.2Sāmikassa pavāsaṁ vaṇṇeti, pavuṭṭhaṁ na sarati, āgataṁ nābhinandati, avaṇṇaṁ tassa bhaṇati, vaṇṇaṁ tassa na bhaṇati, anatthaṁ tassa carati, atthaṁ tassa na carati, akiccaṁ tassa karoti, kiccaṁ tassa na karoti, paridahitvā sayati, parammukhī nipajjati, parivattakajātā kho pana hoti kuṅkumiyajātā, dīghaṁ assasati, dukkhaṁ vedayati, uccārapassāvaṁ abhiṇhaṁ gacchati, vilomamācarati, parapurisasaddaṁ sutvā kaṇṇasotaṁ vivaramodahati, nihatabhogā kho pana hoti, paṭivissakehi santhavaṁ karoti, nikkhantapādā kho pana hoti, visikhānucārinī aticārinī kho pana hoti, niccaṁ sāmike agāravā paduṭṭhamanasaṅkappā, abhiṇhaṁ dvāre tiṭṭhati, kacchāni aṅgāni thanāni dasseti, disodisaṁ gantvā pekkhati—50.3imehi khalu, samma puṇṇamukha, pañcavīsāya ṭhānehi itthī paduṭṭhā veditabbā bhavati.50.4Bhavati ca panuttarettha vākyaṁ—

51.1Pavāsaṁ tassa vaṇṇeti,51.2Gataṁ tassa na socati;51.3Disvāna patimāgataṁ nābhinandati,51.4Bhattāravaṇṇaṁ na kadāci bhāsati;51.5Ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā.

52.1Anatthaṁ tassa carati asaññatā,52.2Atthañca hāpeti akiccakārinī;52.3Paridahitvā sayati parammukhī,52.4Ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā.

53.1PTS 5.435Parivattajātā ca bhavati kuṅkumī,53.2Dīghañca assasati dukkhavedinī;53.3Uccārapassāvamabhiṇhaṁ gacchati,53.4Ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā.

54.1Vilomamācarati akiccakārinī,54.2Saddaṁ nisāmeti parassa bhāsato;54.3Nihatabhogā ca karoti santhavaṁ,54.4Ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā.

55.1Kicchena laddhaṁ kasirābhataṁ dhanaṁ,55.2Vittaṁ vināseti dukkhena sambhataṁ;55.3Paṭivissakehi ca karoti santhavaṁ,55.4Ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā.

56.1Nikkhantapādā visikhānucārinī,56.2Niccañca sāmimhi paduṭṭhamānasā;56.3Aticārinī hoti apetagāravā,56.4Ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā.

57.1Abhikkhaṇaṁ tiṭṭhati dvāramūle,57.2Thanāni kacchāni ca dassayantī;57.3Disodisaṁ pekkhati bhantacittā,57.4Ete paduṭṭhāya bhavanti lakkhaṇā.

58.1Sabbā nadī vaṅkagatī,58.2sabbe kaṭṭhamayā vanā;58.3Sabbitthiyo kare pāpaṁ,58.4labhamāne nivātake.

59.1∥Sace labhetha khaṇaṁ vā raho vā,59.2Nivātakaṁ vāpi labhetha tādisaṁ;59.3Sabbāva itthī kayiruṁ nu pāpaṁ,59.4Aññaṁ alattha pīṭhasappināpi saddhiṁ.

60.1Narānamārāmakarāsu nārisu,60.2Anekacittāsu aniggahāsu ca;60.3Sabbattha nāpītikarāpi ce siyā,60.4Na vissase titthasamā hi nāriyoti.

61.1PTS 5.440Yaṁ ve disvā kaṇḍarīkinnarānaṁ,61.2Sabbitthiyo na ramanti agāre;61.3Taṁ tādisaṁ maccaṁ cajitvā bhariyā,61.4Aññaṁ disvā purisaṁ pīṭhasappiṁ.

62.1PTS 5.444Bakassa ca bāvarikassa rañño,62.2Accantakāmānugatassa bhariyā;62.3Avācarī paṭṭhavasānugassa,62.4Kaṁ vāpi itthī nāticare tadaññaṁ.

63.1Piṅgiyānī sabbalokissarassa,63.2Rañño piyā brahmadattassa bhariyā;63.3Avācarī paṭṭhavasānugassa,63.4Taṁ vāpi sā nājjhagā kāmakāminī.

64.1PTS 5.445Luddhānaṁ lahucittānaṁ,64.2Akataññūna dubbhinaṁ;64.3Nādevasatto puriso,64.4Thīnaṁ saddhātumarahati.

65.1Na tā pajānanti kataṁ na kiccaṁ,65.2Na mātaraṁ pitaraṁ bhātaraṁ vā;65.3Anariyā samatikkantadhammā,65.4Sasseva cittassa vasaṁ vajanti.

66.1Cirānuvuṭṭhampi piyaṁ manāpaṁ,66.2Anukampakaṁ pāṇasamampi bhattuṁ;66.3Āvāsu kiccesu ca naṁ jahanti,66.4Tasmāhamitthīnaṁ na vissasāmi.

67.1Thīnañhi cittaṁ yathā vānarassa,67.2Kannappakannaṁ yathā rukkhachāyā;67.3Calācalaṁ hadayamitthiyānaṁ,67.4Cakkassa nemi viya parivattati.

68.1Yadā tā passanti samekkhamānā,68.2Ādeyyarūpaṁ purisassa vittaṁ;68.3Saṇhāhi vācāhi nayanti menaṁ,68.4Kambojakā jalajeneva assaṁ.

69.1Yadā na passanti samekkhamānā,69.2Ādeyyarūpaṁ purisassa vittaṁ;69.3Samantato naṁ parivajjayanti,69.4Tiṇṇo nadīpāragatova kullaṁ.

70.1Silesūpamā sikhiriva sabbabhakkhā,70.2Tikkhamāyā nadīriva sīghasotā;70.3Sevanti hetā piyamappiyañca,70.4Nāvā yathā orakūlaṁ parañca.

71.1Na tā ekassa na dvinnaṁ,71.2āpaṇova pasārito;71.3Yo tā mayhanti maññeyya,71.4vātaṁ jālena bādhaye.

72.1PTS 5.446Yathā nadī ca pantho ca,72.2pānāgāraṁ sabhā papā;72.3Evaṁ lokitthiyo nāma,72.4velā tāsaṁ na vijjati.

73.1Ghatāsanasamā etā,73.2kaṇhasappasirūpamā;73.3Gāvo bahitiṇasseva,73.4omasanti varaṁ varaṁ.

74.1Ghatāsanaṁ kuñjaraṁ kaṇhasappaṁ,74.2Muddhābhisittaṁ pamadā ca sabbā;74.3Ete naro niccayato bhajetha,74.4Tesaṁ have dubbidu sabbabhāvo.

75.1Naccantavaṇṇā na bahūna kantā,75.2Na dakkhiṇā pamadā sevitabbā;75.3Na parassa bhariyā na dhanassa hetu,75.4Etitthiyo pañca na sevitabbā”.

76.1PTS 5.447Atha khalu, bho, ānando gijjharājā kuṇālassa sakuṇassa ādimajjhakathāpariyosānaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imā gāthāyo abhāsi—

77.1PTS 5.448“Puṇṇampi cemaṁ pathaviṁ dhanena,77.2Dajjitthiyā puriso sammatāya;77.3Laddhā khaṇaṁ atimaññeyya tampi,77.4Tāsaṁ vasaṁ asatīnaṁ na gacche.

78.1Uṭṭhāhakañcepi alīnavuttiṁ,78.2Komārabhattāraṁ piyaṁ manāpaṁ;78.3Āvāsu kiccesu ca naṁ jahanti,78.4Tasmāhamitthīnaṁ na vissasāmi.

79.1Na vissase icchati manti poso,79.2Na vissase rodati me sakāse;79.3Sevanti hetā piyamappiyañca,79.4Nāvā yathā orakūlaṁ parañca.

80.1Na vissase sākhapurāṇasanthataṁ,80.2Na vissase mittapurāṇacoraṁ;80.3Na vissase rājānaṁ sakhā mamanti,80.4Na vissase itthi dasanna mātaraṁ.

81.1Na vissase rāmakarāsu nārisu,81.2Accantasīlāsu asaññatāsu;81.3Accantapemānugatassa bhariyā,81.4Na vissase titthasamā hi nāriyo.

82.1Haneyyuṁ chindeyyuṁ chedāpeyyumpi,82.2Kaṇṭhepi chetvā rudhiraṁ piveyyuṁ;82.3Mā dīnakāmāsu asaññatāsu,82.4Bhāvaṁ kare gaṅgatitthūpamāsu.

83.1Musā tāsaṁ yathā saccaṁ,83.2saccaṁ tāsaṁ yathā musā;83.3Gāvo bahitiṇasseva,83.4omasanti varaṁ varaṁ.

84.1Gatenetā palobhenti,84.2pekkhitena mhitena ca;84.3Athopi dunnivatthena,84.4mañjunā bhaṇitena ca.

85.1Coriyo kathinā hetā,85.2vāḷā ca lapasakkharā;85.3Na tā kiñci na jānanti,85.4yaṁ manussesu vañcanaṁ.

86.1∥Asā lokitthiyo nāma,86.2velā tāsaṁ na vijjati;86.3Sārattā ca pagabbhā ca,86.4sikhī sabbaghaso yathā.

87.1Natthitthīnaṁ piyo nāma,87.2Appiyopi na vijjati;87.3Sevanti hetā piyamappiyañca,87.4Nāvā yathā orakūlaṁ parañca.

88.1PTS 5.449Natthitthīnaṁ piyo nāma,88.2appiyopi na vijjati;88.3Dhanattā paṭivallanti,88.4latāva dumanissitā.

89.1Hatthibandhaṁ assabandhaṁ,89.2Gopurisañca maṇḍalaṁ;89.3Chavaḍāhakaṁ pupphachaḍḍakaṁ,89.4Sadhanamanupatanti nāriyo.

90.1Kulaputtampi jahanti akiñcanaṁ,90.2Chavakasamasadisampi;90.3Anugacchanti anupatanti,90.4Dhanahetu hi nāriyo”ti.

91.1PTS 5.450Atha khalu, bho, nārado devabrāhmaṇo ānandassa gijjharājassa ādimajjhakathāpariyosānaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imā gāthāyo abhāsi—

92.1“Cattārome na pūrenti,92.2te me suṇātha bhāsato;92.3Samuddo brāhmaṇo rājā,92.4itthī cāpi dijampati.

93.1Saritā sāgaraṁ yanti,93.2yā kāci pathavissitā;93.3Tā samuddaṁ na pūrenti,93.4ūnattā hi na pūrati.

94.1Brāhmaṇo ca adhīyāna,94.2vedamakkhānapañcamaṁ;94.3Bhiyyopi sutamiccheyya,94.4ūnattā hi na pūrati.

95.1Rājā ca pathaviṁ sabbaṁ,95.2sasamuddaṁ sapabbataṁ;95.3Ajjhāvasaṁ vijinitvā,95.4anantaratanocitaṁ;95.5Pāraṁ samuddaṁ pattheti,95.6ūnattā hi na pūrati.

96.1Ekamekāya itthiyā,96.2aṭṭhaṭṭha patino siyā;96.3Sūrā ca balavanto ca,96.4sabbakāmarasāharā;96.5Kareyya navame chandaṁ,96.6ūnattā hi na pūrati.

97.1Sabbitthiyo sikhiriva sabbabhakkhā,97.2Sabbitthiyo nadīriva sabbavāhī;97.3Sabbitthiyo kaṇṭakānaṁva sākhā,97.4Sabbitthiyo dhanahetu vajanti.

98.1Vātañca jālena naro parāmase,98.2Osiñcaye sāgaramekapāṇinā;98.3Sakena hatthena kareyya ghosaṁ,98.4Yo sabbabhāvaṁ pamadāsu osaje.

99.1Corīnaṁ bahubuddhīnaṁ,99.2yāsu saccaṁ sudullabhaṁ;99.3Thīnaṁ bhāvo durājāno,99.4macchassevodake gataṁ.

100.1PTS 5.451Analā mudusambhāsā,100.2duppūrā tā nadīsamā;100.3Sīdanti naṁ viditvāna,100.4ārakā parivajjaye.

101.1Āvaṭṭanī mahāmāyā,101.2brahmacariyavikopanā;101.3Sīdanti naṁ viditvāna,101.4ārakā parivajjaye.

102.1Yaṁ etā upasevanti,102.2chandasā vā dhanena vā;102.3Jātavedova saṇṭhānaṁ,102.4khippaṁ anudahanti nan”ti.

103.1PTS 5.452Atha khalu, bho, kuṇālo sakuṇo nāradassa devabrāhmaṇassa ādimajjhakathāpariyosānaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imā gāthāyo abhāsi—

104.1“Sallape nisitakhaggapāṇinā,104.2Paṇḍito api pisācadosinā;104.3Uggatejamuragampi āside,104.4Eko ekāya pamadāya nālape.

105.1Lokacittamathanā hi nāriyo,105.2Naccagītabhaṇitamhitāvudhā;105.3Bādhayanti anupaṭṭhitassatiṁ,105.4Dīpe rakkhasigaṇova vāṇije.

106.1Natthi tāsaṁ vinayo na saṁvaro,106.2Majjamaṁsaniratā asaññatā;106.3Tā gilanti purisassa pābhataṁ,106.4Sāgareva makaraṁ timiṅgalo.

107.1Pañcakāmaguṇasātagocarā,107.2Uddhatā aniyatā asaññatā;107.3Osaranti pamadā pamādinaṁ,107.4Loṇatoyavatiyaṁva āpakā.

108.1Yaṁ naraṁ upalapenti nāriyo,108.2Chandasā va ratiyā dhanena vā;108.3Jātavedasadisampi tādisaṁ,108.4Rāgadosavadhiyo dahanti naṁ.

109.1Aḍḍhaṁ ñatvā purisaṁ mahaddhanaṁ,109.2Osaranti sadhanā sahattanā;109.3Rattacittamativeṭhayanti naṁ,109.4Sāla māluvalatāva kānane.

110.1Tā upenti vividhena chandasā,110.2Citrabimbamukhiyo alaṅkatā;110.3Uhasanti pahasanti nāriyo,110.4Sambarova satamāyakovidā.

111.1PTS 5.453Jātarūpamaṇimuttabhūsitā,111.2Sakkatā patikulesu nāriyo;111.3Rakkhitā aticaranti sāmikaṁ,111.4Dānavaṁva hadayantarassitā.

112.1Tejavāpi hi naro vicakkhaṇo,112.2Sakkato bahujanassa pūjito;112.3Nārinaṁ vasagato na bhāsati,112.4Rāhunā upahatova candimā.

113.1Yaṁ kareyya kupito diso disaṁ,113.2Duṭṭhacitto vasamāgataṁ ariṁ;113.3Tena bhiyyo byasanaṁ nigacchati,113.4Nārinaṁ vasagato apekkhavā.

114.1Kesalūnanakhachinnatajjitā,114.2Pādapāṇikasadaṇḍatāḷitā;114.3Hīnamevupagatā hi nāriyo,114.4Tā ramanti kuṇapeva makkhikā.

115.1Tā kulesu visikhantaresu vā,115.2Rājadhāninigamesu vā puna;115.3Oḍḍitaṁ namucipāsavākaraṁ,115.4Cakkhumā parivajje sukhatthiko.

116.1Ossajitva kusalaṁ tapoguṇaṁ,116.2Yo anariyacaritāni mācari;116.3Devatāhi nirayaṁ nimissati,116.4Chedagāmimaṇiyaṁva vāṇijo.

117.1So idha garahito parattha ca,117.2Dummatī upahato sakammunā;117.3Gacchatī aniyato gaḷāgaḷaṁ,117.4Duṭṭhagadrabharathova uppathe.

118.1So upeti nirayaṁ patāpanaṁ,118.2Sattisimbalivanañca āyasaṁ;118.3Āvasitvā tiracchānayoniyaṁ,118.4Petarājavisayaṁ na muñcati.

119.1Dibyakhiḍḍaratiyo ca nandane,119.2Cakkavatticaritañca mānuse;119.3Nāsayanti pamadā pamādinaṁ,119.4Duggatiñca paṭipādayanti naṁ.

120.1PTS 5.454Dibyakhiḍḍaratiyo na dullabhā,120.2Cakkavatticaritañca mānuse;120.3Soṇṇabyamhanilayā ca accharā,120.4Ye caranti pamadāhanatthikā.

121.1Kāmadhātusamatikkamā gati,121.2Rūpadhātuyā bhāvo na dullabho;121.3Vītarāgavisayūpapatti yā,121.4Ye caranti pamadāhanatthikā.

122.1Sabbadukkhasamatikkamaṁ sivaṁ,122.2Accantamacalitaṁ asaṅkhataṁ;122.3Nibbutehi sucihī na dullabhaṁ,122.4Ye caranti pamadāhanatthikā”ti.

123.1PTS 5.456“Kuṇālohaṁ tadā āsiṁ,123.2udāyī phussakokilo;123.3Ānando gijjharājāsi,123.4sāriputto ca nārado;123.5Parisā buddhaparisā,123.6evaṁ dhāretha jātakan”ti.

124.1Kuṇālajātakaṁ catutthaṁ.