1.1“Bhante nāgasena, bhāsitampetaṁ dhammasaṅgītikārakehi therehi—

2.1∥‘Cundassa bhattaṁ bhuñjitvā,2.2Kammārassāti me sutaṁ;2.3Ābādhaṁ samphusī dhīro,2.4Pabāḷhaṁ māraṇantikan’ti.

3.1∥Puna ca bhagavatā bhaṇitaṁ—3.2‘dveme, ānanda, piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā ca.3.3Katame dve?3.4Yañca piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhi, yañca piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati.3.5Ime dve piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā, ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā cā’ti.3.6Yadi, bhante nāgasena, bhagavato cundassa bhattaṁ bhuttāvissa kharo ābādho uppanno, pabāḷhā ca vedanā pavattā māraṇantikā, tena hi ‘dveme, ānanda, piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā cā’ti yaṁ vacanaṁ, taṁ micchā.3.7Yadi dveme piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā ca, tena hi bhagavato cundassa bhattaṁ bhuttāvissa kharo ābādho uppanno, pabāḷhā ca vedanā pavattā māraṇantikāti tampi vacanaṁ micchā.3.8Kiṁ nu kho, bhante nāgasena, so piṇḍapāto visagatatāya mahapphalo, roguppādakatāya mahapphalo, āyuvināsakatāya mahapphalo, bhagavato jīvitaharaṇatāya mahapphalo?3.9Tattha me kāraṇaṁ brūhi paravādānaṁ niggahāya, etthāyaṁ jano sammūḷho lobhavasena atibahuṁ khāyitena lohitapakkhandikā uppannāti.3.10Ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo”ti.

4.1“Bhāsitampetaṁ, mahārāja, dhammasaṅgītikārakehi therehi—

5.1‘Cundassa bhattaṁ bhuñjitvā,5.2kammārassāti me sutaṁ;5.3Ābādhaṁ samphusī dhīro,5.4pabāḷhaṁ māraṇantikan’ti.

6.1∥Bhagavatā ca bhaṇitaṁ—6.2‘dveme, ānanda, piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā ca.6.3Katame dve?6.4Yañca piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhi, yañca piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati, ime dve piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā, ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā cā’ti.

7.1So pana piṇḍapāto bahuguṇo anekānisaṁso.7.2Devatā, mahārāja, haṭṭhā pasannamānasā ‘ayaṁ bhagavato pacchimo piṇḍapāto’ti dibbaṁ ojaṁ sūkaramaddave ākiriṁsu.7.3Tañca pana sammāpākaṁ lahupākaṁ manuññaṁ bahurasaṁ jaṭṭharaggitejassa hitaṁ.7.4Na, mahārāja, tatonidānaṁ bhagavato koci anuppanno rogo uppanno, api ca, mahārāja, bhagavato pakatidubbale sarīre khīṇe āyusaṅkhāre uppanno rogo bhiyyo abhivaḍḍhi.

8.1Yathā, mahārāja, pakatiyā jalamāno aggi aññasmiṁ upādāne dinne bhiyyo pajjalati;8.2evameva kho, mahārāja, bhagavato pakatidubbale sarīre khīṇe āyusaṅkhāre uppanno rogo bhiyyo abhivaḍḍhi.

9.1Yathā vā pana, mahārāja, soto pakatiyā sandamāno abhivuṭṭhe mahāmeghe bhiyyo mahogho udakavāhako hoti;9.2evameva kho, mahārāja, bhagavato pakatidubbale sarīre khīṇe āyusaṅkhāre uppanno rogo bhiyyo abhivaḍḍhi.

10.1Yathā vā pana, mahārāja, pakatiyā abhisannadhātu kucchi aññasmiṁ ajjhoharite bhiyyo āyameyya;10.2evameva kho, mahārāja, bhagavato pakatidubbale sarīre khīṇe āyusaṅkhāre uppanno rogo bhiyyo abhivaḍḍhi, natthi, mahārāja, tasmiṁ piṇḍapāte doso, na ca tassa sakkā dosaṁ āropetun”ti.

11.1“Bhante nāgasena, kena kāraṇena te dve piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā cā”ti?11.2“Dhammānumajjanasamāpattivasena, mahārāja, te dve piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā cā”ti.

12.1“Bhante nāgasena, katamesaṁ dhammānaṁ anumajjanasamāpattivasena te dve piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā cā”ti?12.2“Navannaṁ, mahārāja, anupubbavihārasamāpattīnaṁ anulomappaṭilomasamāpajjanavasena te dve piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā cā”ti.

13.1“Bhante nāgasena, dvīsuyeva divasesu adhimattaṁ tathāgato navānupubbavihārasamāpattiyo anulomappaṭilomaṁ samāpajjī”ti?13.2“Āma, mahārājā”ti.

14.1“Acchariyaṁ, bhante nāgasena, abbhutaṁ, bhante nāgasena.14.2Yaṁ imasmiṁ buddhakkhette asadisaṁ paramadānaṁ, tampi imehi dvīhi piṇḍapātehi agaṇitaṁ.14.3Acchariyaṁ, bhante nāgasena, abbhutaṁ, bhante nāgasena.14.4Yāva mahantā navānupubbavihārasamāpattiyo, yatra hi nāma navānupubbavihārasamāpattivasena dānaṁ mahapphalataraṁ hoti mahānisaṁsatarañca.14.5Sādhu, bhante nāgasena, evametaṁ tathā sampaṭicchāmī”ti.

15.1Piṇḍapātamahapphalapañho chaṭṭho.