1.1Tattha katamo vevacano hāro?1.2“Vevacanāni bahūnī”ti.1.3Yathā ekaṁ bhagavā dhammaṁ aññamaññehi vevacanehi niddisati.1.4Yathāha bhagavā—

2.1∥“Āsā ca pihā abhinandanā ca,2.2Anekadhātūsu sarā patiṭṭhitā;2.3Aññāṇamūlappabhavā pajappitā,2.4Sabbā mayā byantikatā samūlikā”ti.

3.1<b>Āsā</b> nāma vuccati yā bhavissassa atthassa āsīsanā avassaṁ āgamissatīti āsāssa uppajjati.3.2Pihā nāma yā vattamānassa atthassa patthanā, seyyataraṁ vā disvā “ediso bhaveyyan”ti pihāssa uppajjati.3.3Atthanipphattipaṭipālanā abhinandanā nāma, piyaṁ vā ñātiṁ abhinandati, piyaṁ vā dhammaṁ abhinandati, appaṭikūlato vā abhinandati.

4.1<b>Anekadhātū</b>ti cakkhudhātu rūpadhātu cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu saddadhātu sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu gandhadhātu ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu rasadhātu jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu phoṭṭhabbadhātu kāyaviññāṇadhātu, manodhātu dhammadhātu manoviññāṇadhātu.

5.1<b>Sarā</b>ti keci rūpādhimuttā keci saddādhimuttā keci gandhādhimuttā keci rasādhimuttā keci phoṭṭhabbādhimuttā keci dhammādhimuttā.5.2Tattha yāni cha gehasitāni domanassāni yāni ca cha gehasitāni somanassāni yāni ca cha nekkhammasitāni domanassāni yāni ca cha nekkhammasitāni somanassāni, imāni catuvīsapadāni taṇhāpakkho, taṇhāya etaṁ vevacanaṁ.5.3Yā cha upekkhā gehasitā, ayaṁ diṭṭhipakkho.

6.1Sāyeva patthanākārena dhammanandī dhammapemaṁ dhammajjhosānanti taṇhāya etaṁ vevacanaṁ.6.2Cittaṁ mano viññāṇanti cittassa etaṁ vevacanaṁ.6.3Manindriyaṁ manodhātu manāyatanaṁ vijānanāti manassetaṁ vevacanaṁ.6.4Paññindriyaṁ paññābalaṁ adhipaññā sikkhā paññā paññākkhandho dhammavicayasambojjhaṅgo ñāṇaṁ sammādiṭṭhi tīraṇā vipassanā dhamme ñāṇaṁ atthe ñāṇaṁ anvaye ñāṇaṁ khaye ñāṇaṁ anuppāde ñāṇaṁ anaññātaññassāmītindriyaṁ aññindriyaṁ aññātāvindriyaṁ cakkhu vijjā buddhi bhūri medhā āloko, yaṁ vā pana yaṁ kiñci aññampi evaṁ jātiyaṁ, paññāya etaṁ vevacanaṁ.6.5Pañcindriyāni lokuttarāni, sabbā paññā.6.6Api ca ādhipateyyaṭṭhena saddhā, ārambhaṭṭhena vīriyaṁ, apilāpanaṭṭhena sati, avikkhepaṭṭhena samādhi, pajānanaṭṭhena paññā.

7.1Yathā ca buddhānussatiyaṁ vuttaṁ itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā.7.2Balanipphattigato vesārajjappatto adhigatappaṭisambhido catuyogavippahīno agatigamanavītivatto uddhaṭasallo nirūḷhavaṇo madditakaṇḍako nibbāpitapariyuṭṭhāno bandhanātīto ganthaviniveṭhano ajjhāsayavītivatto bhinnandhakāro cakkhumā lokadhammasamatikkanto anurodhavirodhavippayutto iṭṭhāniṭṭhesu dhammesu asaṅkhepagato bandhanātivatto ṭhapitasaṅgāmo abhikkantataro ukkādharo ālokakaro pajjotakaro tamonudo raṇañjaho aparimāṇavaṇṇo appameyyavaṇṇo asaṅkheyyavaṇṇo ābhaṅkaro pabhaṅkaro dhammobhāsapajjotakaroti ca buddhā bhagavantoti ca buddhānussatiyā etaṁ vevacanaṁ.

8.1∥Yathā ca dhammānussatiyaṁ vuttaṁ svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhi.8.2Yadidaṁ madanimmadano pipāsavinayo ālayasamugghāṭo vaṭṭūpacchedo suññato atidullabho taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.

9.1“Asaṅkhataṁnantamanāsavañca,9.2Saccañca pāraṁ nipuṇaṁ sududdasaṁ;9.3Ajajjaraṁ dhuvaṁ apalokitaṁ,9.4Anidassanaṁ nippapañca santaṁ.

10.1Amataṁ paṇītañca sivañca khemaṁ,10.2Taṇhakkhayo acchariyañca abbhutaṁ;10.3Anītikaṁ anītikadhammaṁ,10.4Nibbānametaṁ sugatena desitaṁ.

11.1Ajātaṁ abhūtaṁ anupaddavañca,11.2Akataṁ asokañca atho visokaṁ;11.3Anūpasaggaṁnupasaggadhammaṁ,11.4Nibbānametaṁ sugatena desitaṁ.

12.1Gambhīrañceva duppassaṁ,12.2uttarañca anuttaraṁ;12.3Asamaṁ appaṭisamaṁ,12.4jeṭṭhaṁ seṭṭhanti vuccati.

13.1Leṇañca tāṇaṁ araṇaṁ anaṅgaṇaṁ,13.2Akāca metaṁ vimalanti vuccati;13.3Dīpo sukhaṁ appamāṇaṁ patiṭṭhā,13.4Akiñcanaṁ appapañcanti vuttan”ti.

14.1Dhammānussatiyā etaṁ vevacanaṁ.

15.1Yathā ca saṅghānussatiyaṁ vuttaṁ suppaṭipanno ujuppaṭipanno ñāyappaṭipanno sāmīcippaṭipanno yadidaṁ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassa, sīlasampanno samādhisampanno paññāsampanno vimuttisampanno vimuttiñāṇadassanasampanno sattānaṁ sāro sattānaṁ maṇḍo sattānaṁ uddhāro sattānaṁ esikā sattānaṁ surabhipasūnaṁ pujjo devānañca manussānañcāti saṅghānussatiyā etaṁ vevacanaṁ.

16.1Yathā ca sīlānussatiyaṁ vuttaṁ yāni tāni sīlāni akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni ariyāni ariyakantāni bhujissāni viññuppasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṁvattanikāni, alaṅkāro ca sīlaṁ uttamaṅgopasobhaṇatāya, nidhānañca sīlaṁ sabbadobhaggasamatikkamanaṭṭhena, sippañca sīlaṁ akkhaṇavedhitāya, velā ca sīlaṁ anatikkamanaṭṭhena, dhaññañca sīlaṁ daliddopacchedanaṭṭhena, ādāso ca sīlaṁ dhammavolokanatāya, pāsādo ca sīlaṁ volokanaṭṭhena, sabbabhūmānuparivatti ca sīlaṁ amatapariyosānanti sīlānussatiyā etaṁ vevacanaṁ.

17.1Yathā ca cāgānussatiyaṁ vuttaṁ yasmiṁ samaye ariyasāvako agāraṁ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṁvibhāgaratoti cāgānussatiyā etaṁ vevacanaṁ.17.2Tenāha āyasmā mahākaccāyano “vevacanāni bahūnī”ti.

17.3Niyutto vevacano hāro.