Skip to content
True DhammaLibrary · Community
Ne 73 min read

Conveying Footings: Analysis

Padaṭṭhānahāravibhaṅga

Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

0.4Padaṭṭhānahāravibhaṅga

1.1Tattha katamo padaṭṭhāno hāro?1.2“Dhammaṁ deseti jino”ti, ayaṁ padaṭṭhāno hāro.1.3Kiṁ deseti?1.4Sabbadhammayāthāvaasampaṭivedhalakkhaṇā avijjā, tassā vipallāsā padaṭṭhānaṁ.1.5Ajjhosānalakkhaṇā taṇhā, tassā piyarūpaṁ sātarūpaṁ padaṭṭhānaṁ.1.6Patthanalakkhaṇo lobho, tassa adinnādānaṁ padaṭṭhānaṁ.1.7Vaṇṇasaṇṭhānabyañjanaggahaṇalakkhaṇā subhasaññā, tassā indriyā saṁvaro padaṭṭhānaṁ.1.8Sāsavaphassaupagamanalakkhaṇā sukhasaññā, tassā assādo padaṭṭhānaṁ.1.9Saṅkhatalakkhaṇānaṁ dhammānaṁ asamanupassanalakkhaṇā niccasaññā, tassā viññāṇaṁ padaṭṭhānaṁ.1.10Aniccasaññādukkhasaññāasamanupassanalakkhaṇā attasaññā, tassā nāmakāyo padaṭṭhānaṁ.1.11Sabbadhammasampaṭivedhalakkhaṇā vijjā, tassā sabbaṁ neyyaṁ padaṭṭhānaṁ.1.12Cittavikkhepapaṭisaṁharaṇalakkhaṇo samatho, tassa asubhā padaṭṭhānaṁ.1.13Icchāvacarapaṭisaṁharaṇalakkhaṇo alobho, tassa adinnādānā veramaṇī padaṭṭhānaṁ.1.14Abyāpajjalakkhaṇo adoso, tassa pāṇātipātā veramaṇī padaṭṭhānaṁ.1.15Vatthuavippaṭipattilakkhaṇo amoho, tassa sammāpaṭipatti padaṭṭhānaṁ.1.16Vinīlakavipubbakagahaṇalakkhaṇā asubhasaññā, tassā nibbidā padaṭṭhānaṁ.1.17Sāsavaphassaparijānanalakkhaṇā dukkhasaññā, tassā vedanā padaṭṭhānaṁ.1.18Saṅkhatalakkhaṇānaṁ dhammānaṁ samanupassanalakkhaṇā aniccasaññā, tassā uppādavayā padaṭṭhānaṁ.1.19Sabbadhammaabhinivesalakkhaṇā anattasaññā, tassā dhammasaññā padaṭṭhānaṁ.

2.1Pañca kāmaguṇā kāmarāgassa padaṭṭhānaṁ, pañcindriyāni rūpīni rūparāgassa padaṭṭhānaṁ, chaṭṭhāyatanaṁ bhavarāgassa padaṭṭhānaṁ, nibbattabhavānupassitā pañcannaṁ upādānakkhandhānaṁ padaṭṭhānaṁ, pubbenivāsānussatiñāṇadassanassa padaṭṭhānaṁ.2.2Okappanalakkhaṇā saddhā adhimuttipaccupaṭṭhānā ca, anāvilalakkhaṇo pasādo sampasīdanapaccupaṭṭhāno ca.2.3Abhipatthiyanalakkhaṇā saddhā, tassā aveccappasādo padaṭṭhānaṁ.2.4Anāvilalakkhaṇo pasādo, tassa saddhā padaṭṭhānaṁ.2.5Ārambhalakkhaṇaṁ vīriyaṁ, tassa sammappadhānaṁ padaṭṭhānaṁ.2.6Apilāpanalakkhaṇā sati, tassā satipaṭṭhānaṁ padaṭṭhānaṁ.2.7Ekaggalakkhaṇo samādhi, tassa jhānāni padaṭṭhānaṁ.2.8Pajānanalakkhaṇā paññā, tassā saccāni padaṭṭhānaṁ.

3.1Aparo nayo, assādamanasikāralakkhaṇo ayonisomanasikāro, tassa avijjā padaṭṭhānaṁ.3.2Saccasammohanalakkhaṇā avijjā, sā saṅkhārānaṁ padaṭṭhānaṁ.3.3Punabbhavavirohaṇalakkhaṇā saṅkhārā, te viññāṇassa padaṭṭhānaṁ.3.4Opapaccayikanibbattilakkhaṇaṁ viññāṇaṁ, taṁ nāmarūpassa padaṭṭhānaṁ.3.5Nāmakāyarūpakāyasaṅghātalakkhaṇaṁ nāmarūpaṁ, taṁ chaḷāyatanassa padaṭṭhānaṁ.3.6Indriyavavatthānalakkhaṇaṁ chaḷāyatanaṁ, taṁ phassassa padaṭṭhānaṁ.3.7Cakkhurūpaviññāṇasannipātalakkhaṇo phasso, so vedanāya padaṭṭhānaṁ.3.8Iṭṭhāniṭṭhaanubhavanalakkhaṇā vedanā, sā taṇhāya padaṭṭhānaṁ.3.9Ajjhosānalakkhaṇā taṇhā, sā upādānassa padaṭṭhānaṁ.3.10Opapaccayikaṁ upādānaṁ, taṁ bhavassa padaṭṭhānaṁ.3.11Nāmakāyarūpakāyasambhavanalakkhaṇo bhavo, so jātiyā padaṭṭhānaṁ.3.12Khandhapātubhavanalakkhaṇā jāti, sā jarāya padaṭṭhānaṁ.3.13Upadhiparipākalakkhaṇā jarā, sā maraṇassa padaṭṭhānaṁ.3.14Jīvitindriyupacchedalakkhaṇaṁ maraṇaṁ, taṁ sokassa padaṭṭhānaṁ.3.15Ussukkakārako soko, so paridevassa padaṭṭhānaṁ.3.16Lālappakārako paridevo, so dukkhassa padaṭṭhānaṁ.3.17Kāyasampīḷanaṁ dukkhaṁ, taṁ domanassassa padaṭṭhānaṁ.3.18Cittasampīḷanaṁ domanassaṁ, taṁ upāyāsassa padaṭṭhānaṁ.3.19Odahanakārako upāyāso, so bhavassa padaṭṭhānaṁ.3.20Imāni bhavaṅgāni yadā samaggāni nibbattāni bhavanti so bhavo, taṁ saṁsārassa padaṭṭhānaṁ.3.21Niyyānikalakkhaṇo maggo, so nirodhassa padaṭṭhānaṁ.

4.1Titthaññutā pītaññutāya padaṭṭhānaṁ, pītaññutā pattaññutāya padaṭṭhānaṁ, pattaññutā attaññutāya padaṭṭhānaṁ, attaññutā pubbekatapuññatāya padaṭṭhānaṁ, pubbekatapuññatā patirūpadesavāsassa padaṭṭhānaṁ, patirūpadesavāso sappurisūpanissayassa padaṭṭhānaṁ, sappurisūpanissayo attasammāpaṇidhānassa padaṭṭhānaṁ, attasammāpaṇidhānaṁ sīlānaṁ padaṭṭhānaṁ, sīlāni avippaṭisārassa padaṭṭhānaṁ, avippaṭisāro pāmojjassa padaṭṭhānaṁ, pāmojjaṁ pītiyā padaṭṭhānaṁ, pīti passaddhiyā padaṭṭhānaṁ, passaddhi sukhassa padaṭṭhānaṁ, sukhaṁ samādhissa padaṭṭhānaṁ, samādhi yathābhūtañāṇadassanassa padaṭṭhānaṁ, yathābhūtañāṇadassanaṁ nibbidāya padaṭṭhānaṁ, nibbidā virāgassa padaṭṭhānaṁ, virāgo vimuttiyā padaṭṭhānaṁ.4.2Vimutti vimuttiñāṇadassanassa padaṭṭhānaṁ.4.3Evaṁ yo koci upanissayo yo koci paccayo, sabbo so padaṭṭhānaṁ.4.4Tenāha āyasmā mahākaccāyano “dhammaṁ deseti jino”ti.

4.5Niyutto padaṭṭhāno hāro.