0.32.5. Virāgakathā
1.1PTS 2.140Virāgo maggo, vimutti phalaṁ.1.2Kathaṁ <b>virāgo maggo?</b>1.3Sotāpattimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi micchādiṭṭhiyā virajjati, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca virajjati, bahiddhā ca sabbanimittehi virajjati.1.4Virāgo virāgārammaṇo virāgagocaro virāge samudāgato virāge ṭhito virāge patiṭṭhito.
2.1<b>Virāgo</b>ti dve virāgā—2.2nibbānañca virāgo, ye ca nibbānārammaṇatājātā dhammā sabbe virāgā hontīti—virāgā.2.3Sahajātāni sattaṅgāni virāgaṁ gacchantīti—virāgo maggo.2.4Etena maggena buddhā ca sāvakā ca agataṁ disaṁ nibbānaṁ gacchantīti—2.5aṭṭhaṅgiko maggo.2.6Yāvatā puthusamaṇabrāhmaṇānaṁ parappavādānaṁ maggā, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo aggo ca seṭṭho ca pāmokkho ca uttamo ca pavaro cāti—2.7maggānaṁ aṭṭhaṅgiko seṭṭho.
3.1PTS 2.141Abhiniropanaṭṭhena sammāsaṅkappo micchāsaṅkappā virajjati.3.2Pariggahaṭṭhena sammāvācā micchāvācāya virajjati.3.3Samuṭṭhānaṭṭhena sammākammanto micchākammantā virajjati.3.4Vodānaṭṭhena sammāājīvo micchāājīvā virajjati.3.5Paggahaṭṭhena sammāvāyāmo micchāvāyāmā virajjati.3.6Upaṭṭhānaṭṭhena sammāsati micchāsatiyā virajjati.3.7Avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi micchāsamādhito virajjati.3.8Tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca virajjati.3.9Bahiddhā ca sabbanimittehi virajjati.3.10Virāgo virāgārammaṇo virāgagocaro virāge samudāgato virāge ṭhito virāge patiṭṭhito.
4.1<b>Virāgo</b>ti dve virāgā—4.2nibbānañca virāgo, ye ca nibbānārammaṇatājātā dhammā sabbe virāgā hontīti—virāgā.4.3Sahajātāni sattaṅgāni virāgaṁ gacchantīti—virāgo maggo.4.4Etena maggena buddhā ca sāvakā ca agataṁ disaṁ nibbānaṁ gacchantīti—4.5aṭṭhaṅgiko maggo.4.6Yāvatā puthusamaṇabrāhmaṇānaṁ parappavādānaṁ maggā, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo aggo ca seṭṭho ca pāmokkho ca uttamo ca pavaro cāti—4.7maggānaṁ aṭṭhaṅgiko seṭṭho.
5.1Sakadāgāmimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi …pe…5.2avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi oḷārikā kāmarāgasaññojanā paṭighasaññojanā oḷārikā kāmarāgānusayā paṭighānusayā virajjati, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca virajjati, bahiddhā ca sabbanimittehi virajjati.5.3Virāgo virāgārammaṇo virāgagocaro virāge samudāgato virāge ṭhito virāge patiṭṭhito.
6.1<b>Virāgo</b>ti dve virāgā—6.2nibbānañca virāgo, ye ca nibbānārammaṇatājātā dhammā sabbe virāgā hontīti—virāgā.6.3Sahajātāni sattaṅgāni virāgaṁ gacchantīti—virāgo maggo.6.4Etena maggena buddhā ca sāvakā ca agataṁ disaṁ nibbānaṁ gacchantīti—6.5aṭṭhaṅgiko maggo.6.6Yāvatā puthusamaṇabrāhmaṇānaṁ parappavādānaṁ maggā.6.7Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo aggo ca seṭṭho ca pāmokkho ca uttamo ca pavaro cāti—6.8maggānaṁ aṭṭhaṅgiko seṭṭho.
7.1PTS 2.142Anāgāmimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi …pe…7.2avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi anusahagatā kāmarāgasaññojanā paṭighasaññojanā anusahagatā kāmarāgānusayā paṭighānusayā virajjati, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca virajjati, bahiddhā ca sabbanimittehi virajjati.7.3Virāgo virāgārammaṇo …pe…7.4maggānaṁ aṭṭhaṅgiko seṭṭho.
8.1Arahattamaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi …pe…8.2avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi rūparāgā arūparāgā mānā uddhaccā avijjāya mānānusayā bhavarāgānusayā avijjānusayā virajjati, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca virajjati, bahiddhā ca sabbanimittehi virajjati virāgo virāgārammaṇo virāgagocaro virāge samudāgato virāge ṭhito virāge patiṭṭhito.
9.1<b>Virāgo</b>ti dve virāgā—9.2nibbānañca virāgo, ye ca nibbānārammaṇatājātā dhammā sabbe virāgā hontīti—virāgā.9.3Sahajātāni sattaṅgāni virāgaṁ gacchantīti—virāgo maggo.9.4Etena maggena buddhā ca sāvakā ca agataṁ disaṁ nibbānaṁ gacchantīti—9.5aṭṭhaṅgiko maggo.9.6Yāvatā puthusamaṇabrāhmaṇānaṁ parappavādānaṁ maggā.9.7Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo aggo ca seṭṭho ca pāmokkho ca uttamo ca pavaro cāti—9.8maggānaṁ aṭṭhaṅgiko seṭṭho.
10.1PTS 2.143Dassanavirāgo sammādiṭṭhi.10.2Abhiniropanavirāgo sammāsaṅkappo.10.3Pariggahavirāgo sammāvācā.10.4Samuṭṭhānavirāgo sammākammanto.10.5Vodānavirāgo sammāājīvo.10.6Paggahavirāgo sammāvāyāmo.10.7Upaṭṭhānavirāgo sammāsati.10.8Avikkhepavirāgo sammāsamādhi.10.9Upaṭṭhānavirāgo satisambojjhaṅgo.10.10Pavicayavirāgo dhammavicayasambojjhaṅgo.10.11Paggahavirāgo vīriyasambojjhaṅgo.10.12Pharaṇavirāgo pītisambojjhaṅgo.10.13Upasamavirāgo passaddhisambojjhaṅgo.10.14Avikkhepavirāgo samādhisambojjhaṅgo.10.15Paṭisaṅkhānavirāgo upekkhāsambojjhaṅgo.10.16Assaddhiye akampiyavirāgo saddhābalaṁ.10.17Kosajje akampiyavirāgo vīriyabalaṁ.10.18Pamāde akampiyavirāgo satibalaṁ.10.19Uddhacce akampiyavirāgo samādhibalaṁ.10.20Avijjāya akampiyavirāgo paññābalaṁ.10.21Adhimokkhavirāgo saddhindriyaṁ.10.22Paggahavirāgo vīriyindriyaṁ.10.23Upaṭṭhānavirāgo satindriyaṁ.10.24Avikkhepavirāgo samādhindriyaṁ.10.25Dassanavirāgo paññindriyaṁ.10.26Ādhipateyyaṭṭhena indriyāni virāgo.10.27Akampiyaṭṭhena balaṁ virāgo.10.28Niyyānaṭṭhena bojjhaṅgā virāgo.10.29Hetuṭṭhena maggo virāgo.10.30Upaṭṭhānaṭṭhena satipaṭṭhānā virāgo.10.31Padahanaṭṭhena sammappadhānā virāgo.10.32Ijjhanaṭṭhena iddhipādā virāgo.10.33Tathaṭṭhena saccā virāgo.10.34Avikkhepaṭṭhena samatho virāgo.10.35Anupassanaṭṭhena vipassanā virāgo.10.36Ekarasaṭṭhena samathavipassanā virāgo.10.37Anativattanaṭṭhena yuganaddhaṁ virāgo.10.38Saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi virāgo.10.39Avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi virāgo.10.40Dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi virāgo.10.41Vimuttaṭṭhena vimokkho virāgo.10.42Paṭivedhaṭṭhena vijjā virāgo.10.43Pariccāgaṭṭhena vimutti virāgo.10.44Samucchedaṭṭhena khaye ñāṇaṁ virāgo.10.45Chando mūlaṭṭhena virāgo.10.46Manasikāro samuṭṭhānaṭṭhena virāgo.10.47Phasso samodhānaṭṭhena virāgo.10.48Vedanā samosaraṇaṭṭhena virāgo.10.49Samādhi pamukhaṭṭhena virāgo.10.50Sati ādhipateyyaṭṭhena virāgo.10.51Paññā taduttaraṭṭhena virāgo.10.52Vimutti sāraṭṭhena virāgo.10.53Amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena maggo.
11.1Dassanamaggo sammādiṭṭhi, abhiniropanamaggo sammāsaṅkappo …pe…11.2amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena maggo.11.3Evaṁ virāgo maggo.
12.1Kathaṁ <b>vimutti phalaṁ?</b>12.2Sotāpattiphalakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi micchādiṭṭhiyā vimuttā hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vimuttā hoti, bahiddhā ca sabbanimittehi vimuttā hoti, vimutti vimuttārammaṇā vimuttigocarā vimuttiyā samudāgatā vimuttiyā ṭhitā vimuttiyā patiṭṭhitā.12.3<b>Vimuttī</b>ti dve muttiyo—12.4nibbānañca vimutti, ye ca nibbānārammaṇatājātā dhammā sabbe ca vimuttā hontīti—12.5vimutti phalaṁ.
13.1PTS 2.144Abhiniropanaṭṭhena sammāsaṅkappo micchāsaṅkappā vimutto hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vimutto hoti, bahiddhā ca sabbanimittehi vimutto hoti, vimutti vimuttārammaṇā vimuttigocarā vimuttiyā samudāgatā vimuttiyā ṭhitā vimuttiyā patiṭṭhitā.13.2<b>Vimuttī</b>ti dve vimuttiyo—13.3nibbānañca vimutti, ye ca nibbānārammaṇatājātā dhammā sabbe vimuttā hontīti—13.4vimutti phalaṁ.
14.1Pariggahaṭṭhena sammāvācā micchāvācāya vimuttā hoti, samuṭṭhānaṭṭhena sammākammanto micchākammantā vimutto hoti, vodānaṭṭhena sammāājīvo micchāājīvā vimutto hoti, paggahaṭṭhena sammāvāyāmo micchāvāyāmā vimutto hoti, upaṭṭhānaṭṭhena sammāsati micchāsatiyā vimuttā hoti, avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi micchāsamādhito vimutto hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vimutto hoti, bahiddhā ca sabbanimittehi vimutto hoti, vimutti vimuttārammaṇā vimuttigocarā vimuttiyā samudāgatā vimuttiyā ṭhitā vimuttiyā patiṭṭhitā.14.2<b>Vimuttī</b>ti dve vimuttiyo—14.3nibbānañca vimutti, ye ca nibbānārammaṇatājātā dhammā sabbe vimuttā hontīti—14.4vimutti phalaṁ.
15.1Sakadāgāmiphalakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi …pe…15.2avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi oḷārikā kāmarāgasaññojanā paṭighasaññojanā oḷārikā kāmarāgānusayā paṭighānusayā vimutto hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vimutto hoti, bahiddhā ca sabbanimittehi vimutto hoti, vimutti vimuttārammaṇā vimuttigocarā vimuttiyā samudāgatā vimuttiyā ṭhitā vimuttiyā patiṭṭhitā.15.3<b>Vimuttī</b>ti dve vimuttiyo—15.4nibbānañca vimutti, ye ca nibbānārammaṇatājātā dhammā sabbe vimuttā hontīti—15.5vimutti phalaṁ.
16.1PTS 2.145Anāgāmiphalakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi …pe…16.2avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi anusahagatā kāmarāgasaññojanā paṭighasaññojanā anusahagatā kāmarāgānusayā paṭighānusayā vimutto hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vimutto hoti, bahiddhā ca sabbanimittehi vimutto hoti, vimutti vimuttārammaṇā vimuttigocarā vimuttiyā samudāgatā vimuttiyā ṭhitā vimuttiyā patiṭṭhitā …pe….
17.1Arahattaphalakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi …pe…17.2avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi rūparāgā arūparāgā mānā uddhaccā avijjāya mānānusayā bhavarāgānusayā avijjānusayā vimutto hoti, tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vimutto hoti, bahiddhā ca sabbanimittehi vimutto hoti, vimutti vimuttārammaṇā vimuttigocarā vimuttiyā samudāgatā vimuttiyā ṭhitā vimuttiyā patiṭṭhitā.17.3<b>Vimuttī</b>ti dve vimuttiyo—17.4nibbānañca vimutti, ye ca nibbānārammaṇatājātā dhammā sabbe vimuttā hontīti—17.5vimutti phalaṁ.
18.1Dassanavimutti sammādiṭṭhi …pe…18.2avikkhepavimutti sammāsamādhi, upaṭṭhānavimutti satisambojjhaṅgo, paṭisaṅkhānavimutti upekkhāsambojjhaṅgo.18.3Assaddhiye akampiyavimutti saddhābalaṁ …pe…18.4avijjāya akampiyavimutti paññābalaṁ.18.5Adhimokkhavimutti saddhindriyaṁ …pe…18.6dassanavimutti paññindriyaṁ.
19.1PTS 2.146Ādhipateyyaṭṭhena indriyā vimutti.19.2Akampiyaṭṭhena balā vimutti, niyyānaṭṭhena bojjhaṅgā vimutti, hetuṭṭhena maggo vimutti, upaṭṭhānaṭṭhena satipaṭṭhānā vimutti, padahanaṭṭhena sammappadhānā vimutti, ijjhanaṭṭhena iddhipādā vimutti, tathaṭṭhena saccā vimutti, avikkhepaṭṭhena samatho vimutti, anupassanaṭṭhena vipassanā vimutti, ekarasaṭṭhena samathavipassanā vimutti, anativattanaṭṭhena yuganaddhaṁ vimutti, saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi vimutti, avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi vimutti, dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi vimutti, vimuttaṭṭhena vimokkho vimutti, paṭivedhaṭṭhena vijjā vimutti, pariccāgaṭṭhena vimutti vimutti, paṭippassaddhiyaṭṭhena anuppāde ñāṇaṁ vimutti, chando mūlaṭṭhena vimutti, manasikāro samuṭṭhānaṭṭhena vimutti, phasso samodhānaṭṭhena vimutti, vedanā samosaraṇaṭṭhena vimutti, samādhi pamukhaṭṭhena vimutti, sati ādhipateyyaṭṭhena vimutti, paññā taduttaraṭṭhena vimutti, vimutti sāraṭṭhena vimutti, amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena vimutti.19.3Evaṁ vimutti phalaṁ.19.4Evaṁ virāgo maggo, vimutti phalanti.
19.5Virāgakathā niṭṭhitā.