0.1Paṭisambhidāmagga
0.22 Yuganaddhavagga

0.32.7. Dhammacakkakathā

1.02.7.1. Saccavāra

1.1PTS 2.159Ekaṁ samayaṁ bhagavā bārāṇasiyaṁ viharati …pe…1.2iti hidaṁ āyasmato koṇḍaññassa “aññāsikoṇḍañño” tveva nāmaṁ ahosi.

2.1“Idaṁ dukkhaṁ ariyasaccan”ti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.

3.1Cakkhuṁ udapādīti—3.2kenaṭṭhena?3.3Ñāṇaṁ udapādīti—3.4kenaṭṭhena?3.5Paññā udapādīti—3.6kenaṭṭhena?3.7Vijjā udapādīti—3.8kenaṭṭhena?3.9Āloko udapādīti—3.10kenaṭṭhena?3.11Cakkhuṁ udapādīti—3.12dassanaṭṭhena.3.13Ñāṇaṁ udapādīti—3.14ñātaṭṭhena.3.15Paññā udapādīti—3.16pajānanaṭṭhena.3.17Vijjā udapādīti—3.18paṭivedhaṭṭhena.3.19Āloko udapādīti—3.20obhāsaṭṭhena.

4.1Cakkhuṁ dhammo, dassanaṭṭho attho.4.2Ñāṇaṁ dhammo, ñātaṭṭho attho.4.3Paññā dhammo, pajānanaṭṭho attho.4.4Vijjā dhammo, paṭivedhaṭṭho attho.4.5Āloko dhammo, obhāsaṭṭho attho.4.6Ime pañca dhammā pañca atthā dukkhavatthukā saccavatthukā saccārammaṇā saccagocarā saccasaṅgahitā saccapariyāpannā sacce samudāgatā sacce ṭhitā sacce patiṭṭhitā.

5.1PTS 2.160Dhammacakkanti kenaṭṭhena dhammacakkaṁ?5.2Dhammañca pavatteti cakkañcāti—dhammacakkaṁ.5.3Cakkañca pavatteti dhammañcāti—dhammacakkaṁ.5.4Dhammena pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.5Dhammacariyāya pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.6Dhamme ṭhito pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.7Dhamme patiṭṭhito pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.8Dhamme patiṭṭhāpento pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.9Dhamme vasippatto pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.10Dhamme vasiṁ pāpento pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.11Dhamme pāramippatto pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.12Dhamme pāramiṁ pāpento pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.13Dhamme vesārajjappatto pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.14Dhamme vesārajjaṁ pāpento pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.15Dhammaṁ sakkaronto pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.16Dhammaṁ garuṁ karonto pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.17Dhammaṁ mānento pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.18Dhammaṁ pūjento pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.19Dhammaṁ apacāyamāno pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.20Dhammaddhajo pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.21Dhammaketu pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.22Dhammādhipateyyo pavattetīti—dhammacakkaṁ.5.23Taṁ kho pana dhammacakkaṁ appaṭivattiyaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasminti—dhammacakkaṁ.

6.1PTS 2.161Saddhindriyaṁ dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.2Vīriyindriyaṁ dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.3Satindriyaṁ dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.4Samādhindriyaṁ dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.5Paññindriyaṁ dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.6Saddhābalaṁ dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.7Vīriyabalaṁ dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.8Satibalaṁ dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.9Samādhibalaṁ dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.10Paññābalaṁ dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.11Satisambojjhaṅgo dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.12Dhammavicayasambojjhaṅgo dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.13Vīriyasambojjhaṅgo dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.14Pītisambojjhaṅgo dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.15Passaddhisambojjhaṅgo dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.16Samādhisambojjhaṅgo dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.17Upekkhāsambojjhaṅgo dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.18Sammādiṭṭhi dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.19Sammāsaṅkappo dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.20Sammāvācā dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.21Sammākammanto dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.22Sammāājīvo dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.23Sammāvāyāmo dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.24Sammāsati dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.6.25Sammāsamādhi dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.

7.1PTS 2.162Ādhipateyyaṭṭhena indriyaṁ dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.2Akampiyaṭṭhena balaṁ dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.3Niyyānikaṭṭhena bojjhaṅgo dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.4Hetuṭṭhena maggo dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.5Upaṭṭhānaṭṭhena satipaṭṭhānā dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.6Padahanaṭṭhena sammappadhānā dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.7Ijjhanaṭṭhena iddhipādā dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.8Tathaṭṭhena saccā dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.9Avikkhepaṭṭhena samatho dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.10Anupassanaṭṭhena vipassanā dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.11Ekarasaṭṭhena samathavipassanā dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.12Anativattanaṭṭhena yuganaddhaṁ dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.13Saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.14Avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.15Dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.16Muttaṭṭhena vimokkho dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.17Paṭivedhaṭṭhena vijjā dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.18Pariccāgaṭṭhena vimutti dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.19Samucchedaṭṭhena khaye ñāṇaṁ dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.20Paṭippassaddhaṭṭhena anuppāde ñāṇaṁ dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.21Chando mūlaṭṭhena dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.22Manasikāro samuṭṭhānaṭṭhena dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.23Phasso samodhānaṭṭhena dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.24Vedanā samosaraṇaṭṭhena dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.25Samādhi pamukhaṭṭhena dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.26Sati ādhipateyyaṭṭhena dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.27Paññā taduttaraṭṭhena dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.28Vimutti sāraṭṭhena dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.7.29Amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.

8.1“Taṁ kho panidaṁ dukkhaṁ ariyasaccaṁ pariññeyyan”ti …pe…8.2pariññātanti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…8.3āloko udapādi.

9.1Cakkhuṁ udapādīti—9.2kenaṭṭhena …pe…9.3āloko udapādīti—9.4kenaṭṭhena?9.5Cakkhuṁ udapādīti—9.6dassanaṭṭhena …pe…9.7āloko udapādīti—9.8obhāsaṭṭhena.9.9Cakkhuṁ dhammo, dassanaṭṭho attho …pe…9.10āloko dhammo, obhāsaṭṭho attho.9.11Ime pañca dhammā pañca atthā dukkhavatthukā saccavatthukā saccārammaṇā saccagocarā saccasaṅgahitā saccapariyāpannā sacce samudāgatā sacce ṭhitā sacce patiṭṭhitā.

10.1Dhammacakkanti kenaṭṭhena dhammacakkaṁ?10.2Dhammañca pavatteti cakkañcāti—dhammacakkaṁ.10.3Cakkañca pavatteti dhammañcāti—dhammacakkaṁ.10.4Dhammena pavattetīti—dhammacakkaṁ.10.5Dhammacariyāya pavattetīti—dhammacakkaṁ.10.6Dhamme ṭhito pavattetīti—dhammacakkaṁ.10.7Dhamme patiṭṭhito pavattetīti—dhammacakkaṁ …pe…10.8amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.

11.1PTS 2.163“Idaṁ dukkhasamudayaṁ ariyasaccan”ti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…11.2āloko udapādi …pe…11.3“taṁ kho panidaṁ dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ pahātabban”ti …pe…11.4“pahīnan”ti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…11.5āloko udapādi.

12.1Cakkhuṁ udapādīti—12.2kenaṭṭhena …pe…12.3āloko udapādīti—12.4kenaṭṭhena?12.5Cakkhuṁ udapādīti—12.6dassanaṭṭhena …pe…12.7āloko udapādīti—12.8obhāsaṭṭhena.

13.1Cakkhuṁ dhammo, dassanaṭṭho attho …pe…13.2āloko dhammo, obhāsaṭṭho attho.13.3Ime pañca dhammā pañca atthā samudayavatthukā saccavatthukā …pe…13.4nirodhavatthukā saccavatthukā …pe…13.5maggavatthukā saccavatthukā saccārammaṇā saccagocarā saccasaṅgahitā saccapariyāpannā sacce samudāgatā sacce ṭhitā sacce patiṭṭhitā.

14.1Dhammacakkanti kenaṭṭhena dhammacakkaṁ?14.2Dhammañca pavatteti cakkañcāti—dhammacakkaṁ.14.3Cakkañca pavatteti dhammañcāti—dhammacakkaṁ.14.4Dhammena pavattetīti—dhammacakkaṁ.14.5Dhammacariyāya pavattetīti—dhammacakkaṁ.14.6Dhamme ṭhito pavattetīti—dhammacakkaṁ.14.7Dhamme patiṭṭhito pavattetīti—dhammacakkaṁ …pe…14.8amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.

15.02.7.2. Satipaṭṭhānavāra

15.1“‘Ayaṁ kāye kāyānupassanā’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…15.2āloko udapādi.15.3Sā kho panāyaṁ kāye kāyānupassanā bhāvetabbāti me, bhikkhave …pe…15.4bhāvitāti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…15.5āloko udapādi.

16.1Ayaṁ vedanāsu …pe…16.2ayaṁ citte …16.3ayaṁ dhammesu dhammānupassanāti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…16.4āloko udapādi.16.5Sā kho panāyaṁ dhammesu dhammānupassanā bhāvetabbāti me, bhikkhave …pe…16.6bhāvitāti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…16.7āloko udapādi”.

17.1“Ayaṁ kāye kāyānupassanā”ti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…17.2āloko udapādi …pe…17.3sā kho panāyaṁ kāye kāyānupassanā bhāvetabbāti …pe…17.4bhāvitāti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…17.5āloko udapādi.

18.1Cakkhuṁ udapādīti—18.2kenaṭṭhena …pe…18.3āloko udapādīti—18.4kenaṭṭhena?18.5Cakkhuṁ udapādīti—18.6dassanaṭṭhena …pe…18.7āloko udapādīti—18.8obhāsaṭṭhena.

19.1Cakkhuṁ dhammo, dassanaṭṭho attho …pe…19.2āloko dhammo, obhāsaṭṭho attho.19.3Ime pañca dhammā pañca atthā kāyavatthukā satipaṭṭhānavatthukā …pe…19.4vedanāvatthukā satipaṭṭhānavatthukā …19.5cittavatthukā satipaṭṭhānavatthukā …19.6dhammavatthukā satipaṭṭhānavatthukā satipaṭṭhānārammaṇā satipaṭṭhānagocarā satipaṭṭhānasaṅgahitā satipaṭṭhānapariyāpannā satipaṭṭhāne samudāgatā satipaṭṭhāne ṭhitā satipaṭṭhāne patiṭṭhitā.

20.1PTS 2.164Dhammacakkanti kenaṭṭhena dhammacakkaṁ?20.2Dhammañca pavatteti cakkañcāti—dhammacakkaṁ.20.3Cakkañca pavatteti dhammañcāti—dhammacakkaṁ.20.4Dhammena pavattetīti—dhammacakkaṁ.20.5Dhammacariyāya pavattetīti—dhammacakkaṁ.20.6Dhamme ṭhito pavattetīti—dhammacakkaṁ.20.7Dhamme patiṭṭhito pavattetīti—dhammacakkaṁ …pe…20.8amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena dhammo taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.

21.02.7.3. Iddhipādavāra

21.1“‘Ayaṁ chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo’ti me, bhikkhave pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…21.2āloko udapādi.21.3‘So kho panāyaṁ chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo bhāvetabbo’ti me, bhikkhave …pe…21.4bhāvitoti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…21.5āloko udapādi.

22.1Ayaṁ vīriyasamādhi …pe…22.2ayaṁ cittasamādhi …pe…22.3ayaṁ vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādoti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…22.4āloko udapādi.22.5So kho panāyaṁ vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo bhāvetabboti me, bhikkhave …pe…22.6bhāvitoti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…22.7āloko udapādi”.

23.1“Ayaṁ chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo”ti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…23.2āloko udapādi …pe…23.3so kho panāyaṁ chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo bhāvetabboti …pe…23.4bhāvitoti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi, ñāṇaṁ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.

24.1Cakkhuṁ udapādīti—24.2kenaṭṭhena?24.3Ñāṇaṁ udapādīti—24.4kenaṭṭhena?24.5Paññā udapādīti—24.6kenaṭṭhena?24.7Vijjā udapādīti—24.8kenaṭṭhena?24.9Āloko udapādīti—24.10kenaṭṭhena?24.11Cakkhuṁ udapādīti—24.12dassanaṭṭhena.24.13Ñāṇaṁ udapādīti—24.14ñātaṭṭhena.24.15Paññā udapādīti—24.16pajānanaṭṭhena.24.17Vijjā udapādīti—24.18paṭivedhaṭṭhena.24.19Āloko udapādīti—24.20obhāsaṭṭhena.

25.1Cakkhuṁ dhammo, dassanaṭṭho attho.25.2Ñāṇaṁ dhammo, ñātaṭṭho attho.25.3Paññā dhammo, pajānanaṭṭho attho.25.4Vijjā dhammo, paṭivedhaṭṭho attho.25.5Āloko dhammo, obhāsaṭṭho attho.25.6Ime pañca dhammā pañca atthā chandavatthukā iddhipādavatthukā iddhipādārammaṇā iddhipādagocarā iddhipādasaṅgahitā iddhipādapariyāpannā iddhipāde samudāgatā iddhipāde ṭhitā iddhipāde patiṭṭhitā.

26.1Dhammacakkanti kenaṭṭhena dhammacakkaṁ?26.2Dhammañca pavatteti cakkañcāti—dhammacakkaṁ.26.3Cakkañca pavatteti dhammañcāti—dhammacakkaṁ.26.4Dhammena pavattetīti—dhammacakkaṁ.26.5Dhammacariyāya pavattetīti—dhammacakkaṁ.26.6Dhamme ṭhito pavattetīti—dhammacakkaṁ.26.7Dhamme patiṭṭhito pavattetīti—dhammacakkaṁ.26.8Dhamme patiṭṭhāpento pavattetīti—dhammacakkaṁ.26.9Dhamme vasippatto pavattetīti—dhammacakkaṁ.26.10Dhamme vasiṁ pāpento pavattetīti—dhammacakkaṁ.26.11Dhamme pāramippatto pavattetīti—dhammacakkaṁ.26.12Dhamme pāramiṁ pāpento pavattetīti—dhammacakkaṁ …pe…26.13dhammaṁ apacāyamāno pavattetīti—dhammacakkaṁ.26.14Dhammaddhajo pavattetīti—dhammacakkaṁ.26.15Dhammaketu pavattetīti—dhammacakkaṁ.26.16Dhammādhipateyyo pavattetīti—dhammacakkaṁ.26.17Taṁ kho pana dhammacakkaṁ appaṭivattiyaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasminti—dhammacakkaṁ.

27.1“Saddhindriyaṁ dhammo.27.2Taṁ dhammaṁ pavattetī”ti—dhammacakkaṁ …pe…27.3amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena dhammo.27.4Taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkaṁ.

28.1Ayaṁ vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādoti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…28.2āloko udapādi …pe…28.3so kho panāyaṁ vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo bhāvetabboti …pe…28.4bhāvitoti pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi …pe…28.5āloko udapādi.

29.1Cakkhuṁ udapādīti—29.2kenaṭṭhena …pe…29.3āloko udapādīti—29.4kenaṭṭhena?29.5Cakkhuṁ udapādīti—29.6dassanaṭṭhena …pe…29.7āloko udapādīti—29.8obhāsaṭṭhena.

30.1PTS 2.165Cakkhuṁ dhammo, dassanaṭṭho attho …pe…30.2āloko dhammo, obhāsaṭṭho attho.30.3Ime pañca dhammā pañca atthā vīriyavatthukā iddhipādavatthukā …pe…30.4cittavatthukā iddhipādavatthukā …30.5vīmaṁsāvatthukā iddhipādavatthukā iddhipādārammaṇā iddhipādagocarā iddhipādasaṅgahitā iddhipādapariyāpannā iddhipāde samudāgatā iddhipāde ṭhitā iddhipāde patiṭṭhitā.

31.1Dhammacakkanti kenaṭṭhena dhammacakkaṁ?31.2Dhammañca pavatteti cakkañcāti—dhammacakkaṁ.31.3Cakkañca pavatteti dhammañcāti—dhammacakkaṁ.31.4Dhammena pavattetīti—dhammacakkaṁ.31.5Dhammacariyāya pavattetīti—dhammacakkaṁ.31.6Dhamme ṭhito pavattetīti—dhammacakkaṁ.31.7Dhamme patiṭṭhito pavattetīti—dhammacakkaṁ …pe…31.8amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena dhammo.31.9Taṁ dhammaṁ pavattetīti—dhammacakkanti.

31.10Dhammacakkakathā niṭṭhitā.