Skip to content
True DhammaLibrary · Community
Thi Ap 1819 min read

Khemātherīapadāna

Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Public domain (CC0) via SuttaCentral

  • 0.1Therīapadāna
  • 0.2Ekūposathikavagga

0.3Khemātherīapadāna

1.1“Padumuttaro nāma jino,1.2sabbadhammesu cakkhumā;1.3Ito satasahassamhi,1.4kappe uppajji nāyako.

2.1Tadāhaṁ haṁsavatiyaṁ,2.2jātā seṭṭhikule ahuṁ;2.3Nānāratanapajjote,2.4mahāsukhasamappitā.

3.1PTS 2.544Upetvā taṁ mahāvīraṁ,3.2assosiṁ dhammadesanaṁ;3.3Tato jātappasādāhaṁ,3.4upemi saraṇaṁ jinaṁ.

4.1Mātaraṁ pitarañcāhaṁ,4.2āyācitvā vināyakaṁ;4.3Nimantayitvā sattāhaṁ,4.4bhojayiṁ sahasāvakaṁ.

5.1Atikkante ca sattāhe,5.2mahāpaññānamuttamaṁ;5.3Bhikkhuniṁ etadaggamhi,5.4ṭhapesi narasārathi.

6.1Taṁ sutvā muditā hutvā,6.2puno tassa mahesino;6.3Kāraṁ katvāna taṁ ṭhānaṁ,6.4paṇipacca paṇīdahiṁ.

7.1Tato mama jino āha,7.2‘sijjhataṁ paṇidhī tava;7.3Sasaṅghe me kataṁ kāraṁ,7.4appameyyaphalaṁ tayā.

8.1Satasahassito kappe,8.2okkākakulasambhavo;8.3Gotamo nāma gottena,8.4satthā loke bhavissati.

9.1Tassa dhammesu dāyādā,9.2orasā dhammanimmitā;9.3Etadaggamanuppattā,9.4khemā nāma bhavissati’.

10.1Tena kammena sukatena,10.2cetanāpaṇidhīhi ca;10.3Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,10.4tāvatiṁsūpagā ahaṁ.

11.1Tato cutā yāmamagaṁ,11.2tatohaṁ tusitaṁ gatā;11.3Tato ca nimmānaratiṁ,11.4vasavattipuraṁ tato.

12.1Yattha yatthūpapajjāmi,12.2tassa kammassa vāhasā;12.3Tattha tattheva rājūnaṁ,12.4mahesittamakārayiṁ.

13.1Tato cutā manussatte,13.2rājūnaṁ cakkavattinaṁ;13.3Maṇḍalīnañca rājūnaṁ,13.4mahesittamakārayiṁ.

14.1Sampattiṁ anubhotvāna,14.2devesu manujesu ca;14.3Sabbattha sukhitā hutvā,14.4nekakappesu saṁsariṁ.

15.1Ekanavutito kappe,15.2vipassī lokanāyako;15.3Uppajji cārudassano,15.4sabbadhammavipassako.

16.1PTS 2.545Tamahaṁ lokanāyakaṁ,16.2upetvā narasārathiṁ;16.3Dhammaṁ bhaṇitaṁ sutvāna,16.4pabbajiṁ anagāriyaṁ.

17.1Dasavassasahassāni,17.2tassa vīrassa sāsane;17.3Brahmacariyaṁ caritvāna,17.4yuttayogā bahussutā.

18.1Paccayākārakusalā,18.2catusaccavisāradā;18.3Nipuṇā cittakathikā,18.4satthusāsanakārikā.

19.1Tato cutāhaṁ tusitaṁ,19.2upapannā yasassinī;19.3Abhibhomi tahiṁ aññe,19.4brahmacārīphalenahaṁ.

20.1Yattha yatthūpapannāhaṁ,20.2mahābhogā mahaddhanā;20.3Medhāvinī rūpavatī,20.4vinītaparisāpi ca.

21.1Bhavāmi tena kammena,21.2yogena jinasāsane;21.3Sabbā sampattiyo mayhaṁ,21.4sulabhā manaso piyā.

22.1Yopi me bhavate bhattā,22.2yattha yattha gatāyapi;22.3Vimāneti na maṁ koci,22.4paṭipattibalena me.

23.1Imamhi bhaddake kappe,23.2brahmabandhu mahāyaso;23.3Nāmena koṇāgamano,23.4uppajji vadataṁ varo.

24.1Tadā hi bārāṇasiyaṁ,24.2susamiddhakulappajā;24.3Dhanañjānī sumedhā ca,24.4ahampi ca tayo janā.

25.1Saṅghārāmamadāsimha,25.2dānasahāyikā pure;25.3Saṅghassa ca vihārampi,25.4uddissa kārikā mayaṁ.

26.1Tato cutā mayaṁ sabbā,26.2tāvatiṁsūpagā ahuṁ;26.3Yasasā aggataṁ pattā,26.4manussesu tatheva ca.

27.1Imasmiṁyeva kappamhi,27.2brahmabandhu mahāyaso;27.3Kassapo nāma gottena,27.4uppajji vadataṁ varo.

28.1Upaṭṭhāko mahesissa,28.2tadā āsi narissaro;28.3Kāsirājā kikī nāma,28.4bārāṇasipuruttame.

29.1Tassāsiṁ jeṭṭhikā dhītā,29.2samaṇī iti vissutā;29.3Dhammaṁ sutvā jinaggassa,29.4pabbajjaṁ samarocayiṁ.

30.1PTS 2.546Anujāni na no tāto,30.2agāreva tadā mayaṁ;30.3Vīsavassasahassāni,30.4vicarimha atanditā.

31.1Komāribrahmacariyaṁ,31.2rājakaññā sukhedhitā;31.3Buddhopaṭṭhānaniratā,31.4muditā satta dhītaro.

32.1Samaṇī samaṇaguttā ca,32.2bhikkhunī bhikkhudāyikā;32.3Dhammā ceva sudhammā ca,32.4sattamī saṅghadāyikā.

33.1Ahaṁ uppalavaṇṇā ca,33.2paṭācārā ca kuṇḍalā;33.3Kisāgotamī dhammadinnā,33.4visākhā hoti sattamī.

34.1Kadāci so narādicco,34.2dhammaṁ desesi abbhutaṁ;34.3Mahānidānasuttantaṁ,34.4sutvā taṁ pariyāpuṇiṁ.

35.1Tehi kammehi sukatehi,35.2cetanāpaṇidhīhi ca;35.3Jahitvā mānusaṁ dehaṁ,35.4tāvatiṁsamagacchahaṁ.

36.1Pacchime ca bhave dāni,36.2sākalāya puruttame;36.3Rañño maddassa dhītāmhi,36.4manāpā dayitā piyā.

37.1Saha me jātamattamhi,37.2khemaṁ tamhi pure ahu;37.3Tato khemāti nāmaṁ me,37.4guṇato upapajjatha.

38.1Yadāhaṁ yobbanaṁ pattā,38.2rūpalāvaññabhūsitā;38.3Tadā adāsi maṁ tāto,38.4bimbisārassa rājino.

39.1Tassāhaṁ suppiyā āsiṁ,39.2rūpake lāyane ratā;39.3Rūpānaṁ dosavādīti,39.4na upesiṁ mahādayaṁ.

40.1Bimbisāro tadā rājā,40.2mamānuggahabuddhiyā;40.3Vaṇṇayitvā veḷuvanaṁ,40.4gāyake gāpayī mamaṁ.

41.1Rammaṁ veḷuvanaṁ yena,41.2na diṭṭhaṁ sugatālayaṁ;41.3Na tena nandanaṁ diṭṭhaṁ,41.4iti maññāmase mayaṁ.

42.1Yena veḷuvanaṁ diṭṭhaṁ,42.2naranandananandanaṁ;42.3Sudiṭṭhaṁ nandanaṁ tena,42.4amarindasunandanaṁ.

43.1PTS 2.547Vihāya nandanaṁ devā,43.2otaritvā mahītalaṁ;43.3Rammaṁ veḷuvanaṁ disvā,43.4na tappanti suvimhitā.

44.1Rājapuññena nibbattaṁ,44.2buddhapuññena bhūsitaṁ;44.3Ko vattā tassa nissesaṁ,44.4vanassa guṇasañcayaṁ.

45.1Taṁ sutvā vanasamiddhaṁ,45.2mama sotamanoharaṁ;45.3Daṭṭhukāmā tamuyyānaṁ,45.4rañño ārocayiṁ tadā.

46.1Mahatā parivārena,46.2tadā ca so mahīpati;46.3Maṁ pesesi tamuyyānaṁ,46.4dassanāya samussukaṁ.

47.1‘Gaccha passa mahābhoge,47.2vanaṁ nettarasāyanaṁ;47.3Yaṁ sadā bhāti siriyā,47.4sugatābhānurañjitaṁ’.

48.1‘Yadā ca piṇḍāya muni,48.2giribbajapuruttamaṁ;48.3Paviṭṭhohaṁ tadāyeva,48.4vanaṁ daṭṭhumupāgamiṁ’.

49.1Tadā taṁ phullavipinaṁ,49.2nānābhamarakūjitaṁ;49.3Kokilāgītasahitaṁ,49.4mayūragaṇanaccitaṁ.

50.1Appasaddamanākiṇṇaṁ,50.2nānācaṅkamabhūsitaṁ;50.3Kuṭimaṇḍapasaṅkiṇṇaṁ,50.4yogīvaravirājitaṁ.

51.1Vicarantī amaññissaṁ,51.2‘saphalaṁ nayanaṁ mama’;51.3Tatthāpi taruṇaṁ bhikkhuṁ,51.4yuttaṁ disvā vicintayiṁ.

52.1‘Īdise vipine ramme,52.2ṭhitoyaṁ navayobbane;52.3Vasantamiva kantena,52.4rūpena ca samanvito.

53.1Nisinno rukkhamūlamhi,53.2muṇḍo saṅghāṭipāruto;53.3Jhāyate vatayaṁ bhikkhu,53.4hitvā visayajaṁ ratiṁ.

54.1Nanu nāma gahaṭṭhena,54.2kāmaṁ bhutvā yathāsukhaṁ;54.3Pacchā jiṇṇena dhammoyaṁ,54.4caritabbo subhaddako’.

55.1PTS 2.548‘Suññakan’ti viditvāna,55.2‘gandhagehaṁ jinālayaṁ’;55.3Upetvā jinamaddakkhaṁ,55.4udayantaṁva bhākaraṁ.

56.1Ekakaṁ sukhamāsīnaṁ,56.2bījamānaṁ varitthiyā;56.3Disvānevaṁ vicintesiṁ,56.4‘nāyaṁ lūkho narāsabho.

57.1Sā kaññā kanakābhāsā,57.2padumānanalocanā;57.3Bimboṭṭhī kundadasanā,57.4manonettarasāyanā.

58.1Hemadolābhasavanā,58.2kalikākārasutthanī;58.3Vedimajjhāva sussoṇī,58.4rambhoru cārubhūsanā.

59.1Rattaṁsakupasambyānā,59.2nīlamaṭṭhanivāsanā;59.3Atappaneyyarūpena,59.4hāsabhāvasamanvitā’.

60.1Disvā tamevaṁ cintesiṁ,60.2‘ahoyamabhirūpinī;60.3Na mayānena nettena,60.4diṭṭhapubbā kudācanaṁ’.

61.1Tato jarābhibhūtā sā,61.2vivaṇṇā vikatānanā;61.3Bhinnadantā setasirā,61.4salālā vadanāsuci.

62.1Saṅkhittakaṇṇā setakkhī,62.2lambāsubhapayodharā;62.3Valivitatasabbaṅgī,62.4sirāvitatadehinī.

63.1Nataṅgā daṇḍadutiyā,63.2upphāsulikatā kisā;63.3Pavedhamānā patitā,63.4nissasantī muhuṁ muhuṁ.

64.1Tato me āsi saṁvego,64.2abbhuto lomahaṁsano;64.3‘Dhiratthu rūpaṁ asuciṁ,64.4ramante yattha bālisā’.

65.1Tadā mahākāruṇiko,65.2disvā saṁviggamānasaṁ;65.3Udaggacitto sugato,65.4imā gāthā abhāsatha.

66.1PTS 2.549‘Āturaṁ asuciṁ pūtiṁ,66.2passa kheme samussayaṁ;66.3Uggharantaṁ paggharantaṁ,66.4bālānaṁ abhinanditaṁ.

67.1Asubhāya cittaṁ bhāvehi,67.2ekaggaṁ susamāhitaṁ;67.3Sati kāyagatā tyatthu,67.4nibbidā bahulā bhava.

68.1Yathā idaṁ tathā etaṁ,68.2yathā etaṁ tathā idaṁ;68.3Ajjhattañca bahiddhā ca,68.4kāye chandaṁ virājaya.

69.1Animittañca bhāvehi,69.2mānānusayamujjaha;69.3Tato mānābhisamayā,69.4upasantā carissasi.

70.1Ye rāgarattānupatanti sotaṁ,70.2Sayaṁ kataṁ makkaṭakova jālaṁ;70.3Etampi chetvāna paribbajanti,70.4Anapekkhino kāmasukhaṁ pahāya’.

71.1Tato kallitacittaṁ maṁ,71.2ñatvāna narasārathi;71.3Mahānidānaṁ desesi,71.4suttantaṁ vinayāya me.

72.1Sutvā suttantaseṭṭhaṁ taṁ,72.2pubbasaññamanussariṁ;72.3Tattha ṭhitāvahaṁ santī,72.4dhammacakkhuṁ visodhayiṁ.

73.1Nipatitvā mahesissa,73.2pādamūlamhi tāvade;73.3Accayaṁ desanatthāya,73.4idaṁ vacanamabraviṁ.

74.1‘Namo te sabbadassāvī,74.2namo te karuṇākara;74.3Namo te tiṇṇasaṁsāra,74.4namo te amataṁdada.

75.1Diṭṭhigahanapakkhandā,75.2kāmarāgavimohitā;75.3Tayā sammā upāyena,75.4vinītā vinaye ratā.

76.1Adassanena vibhogā,76.2tādisānaṁ mahesinaṁ;76.3Anubhonti mahādukkhaṁ,76.4sattā saṁsārasāgare.

77.1Yadāhaṁ lokasaraṇaṁ,77.2araṇaṁ araṇantaguṁ;77.3Nāddasāmi adūraṭṭhaṁ,77.4desayāmi tamaccayaṁ.

78.1Mahāhitaṁ varadadaṁ,78.2ahitoti visaṅkitā;78.3Nopesiṁ rūpaniratā,78.4desayāmi tamaccayaṁ’.

79.1PTS 2.550Tadā madhuranigghoso,79.2mahākāruṇiko jino;79.3Avoca tiṭṭha khemeti,79.4siñcanto amatena maṁ.

80.1Tadā paṇamya sirasā,80.2katvā ca naṁ padakkhiṇaṁ;80.3Gantvā disvā narapatiṁ,80.4idaṁ vacanamabraviṁ.

81.1‘Aho sammā upāyo te,81.2cintitoyamarindama;81.3Vanadassanakāmāya,81.4diṭṭho nibbānato muni.

82.1Yadi te ruccate rāja,82.2sāsane tassa tādino;82.3Pabbajissāmi rūpehaṁ,82.4nibbinnā munivāṇinā’.

83.1Dutiyaṁ bhāṇavāraṁ.

84.1Añjaliṁ paggahetvāna,84.2tadāha sa mahīpati;84.3‘Anujānāmi te bhadde,84.4pabbajjā tava sijjhatu’.

85.1Pabbajitvā tadā cāhaṁ,85.2addhamāse upaṭṭhite;85.3Dīpodayañca bhedañca,85.4disvā saṁviggamānasā.

86.1Nibbinnā sabbasaṅkhāre,86.2paccayākārakovidā;86.3Caturoghe atikkamma,86.4arahattamapāpuṇiṁ.

87.1Iddhīsu ca vasī āsiṁ,87.2dibbāya sotadhātuyā;87.3Cetopariyañāṇassa,87.4vasī cāpi bhavāmahaṁ.

88.1Pubbenivāsaṁ jānāmi,88.2dibbacakkhu visodhitaṁ;88.3Sabbāsavā parikkhīṇā,88.4natthi dāni punabbhavo.

89.1Atthadhammaniruttīsu,89.2paṭibhāne tatheva ca;89.3Parisuddhaṁ mama ñāṇaṁ,89.4uppannaṁ buddhasāsane.

90.1Kusalāhaṁ visuddhīsu,90.2kathāvatthuvisāradā;90.3Abhidhammanayaññū ca,90.4vasippattāmhi sāsane.

91.1Tato toraṇavatthusmiṁ,91.2raññā kosalasāminā;91.3Pucchitā nipuṇe pañhe,91.4byākarontī yathātathaṁ.

92.1Tadā sa rājā sugataṁ,92.2upasaṅkamma pucchatha;92.3Tatheva buddho byākāsi,92.4yathā te byākatā mayā.

93.1Jino tasmiṁ guṇe tuṭṭho,93.2etadagge ṭhapesi maṁ;93.3Mahāpaññānamaggāti,93.4bhikkhunīnaṁ naruttamo.

94.1PTS 2.551Kilesā jhāpitā mayhaṁ,94.2…pe…94.3viharāmi anāsavā.

95.1Svāgataṁ vata me āsi,95.2…pe…95.3kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

96.1Paṭisambhidā catasso,96.2…pe…96.3kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.

97.1Itthaṁ sudaṁ khemā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.

98.1Khemātheriyāpadānaṁ aṭṭhamaṁ.