0.1Cūḷaniddesa
0.2Pārāyanavagganiddesa
0.3Pucchāniddesa

0.416. Piṅgiyamāṇavapucchāniddesa

1.1Jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo,1.2(iccāyasmā piṅgiyo)1.3Nettā na suddhā savanaṁ na phāsu;1.4Māhaṁ nassaṁ momuho antarāva,1.5Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ;1.6Jātijarāya idha vippahānaṁ.

2.1Jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇoti.2.2Jiṇṇohamasmīti jiṇṇo vuḍḍho mahallako addhagato vayoanuppatto vīsavassasatiko jātiyā.2.3Abaloti dubbalo appabalo appathāmo.2.4Vītavaṇṇoti vītavaṇṇo vigatavaṇṇo vigacchitavaṇṇo.2.5Yā sā purimā subhā vaṇṇanibhā sā antarahitā, ādīnavo pātubhūtoti—2.6jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo.

3.1Iccāyasmā piṅgiyoti.3.2Iccāti padasandhi …pe….3.3Āyasmāti piyavacanaṁ …pe….3.4Piṅgiyoti tassa brāhmaṇassa nāmaṁ …pe… abhilāpoti—3.5iccāyasmā piṅgiyo.

4.1Nettā na suddhā savanaṁ na phāsūti nettā asuddhā avisuddhā aparisuddhā avodātā.4.2No tathā cakkhunā rūpe passāmīti—4.3nettā na suddhā.4.4Savanaṁ na phāsūti sotaṁ asuddhaṁ avisuddhaṁ aparisuddhaṁ avodātaṁ.4.5No tathā sotena saddaṁ suṇomīti—4.6nettā na suddhā savanaṁ na phāsu.

5.1Māhaṁ nassaṁ momuho antarāvāti.5.2Māhaṁ nassanti māhaṁ nassaṁ māhaṁ vinassaṁ māhaṁ panassaṁ.5.3Momuhoti mohamuho avijjāgato aññāṇī avibhāvī duppañño.5.4Antarāvāti tuyhaṁ dhammaṁ diṭṭhiṁ paṭipadaṁ maggaṁ anaññāya anadhigantvā aviditvā appaṭilabhitvā aphassayitvā asacchikaritvā antarāyeva kālaṁ kareyyanti—5.5māhaṁ nassaṁ momuho antarāva.

6.1Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññanti.6.2Dhammanti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ, cattāro satipaṭṭhāne, cattāro sammappadhāne, cattāro iddhipāde, pañcindriyāni, pañca balāni, satta bojjhaṅge, ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ, nibbānañca nibbānagāminiñca paṭipadaṁ ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti—6.3ācikkha dhammaṁ.6.4Yamahaṁ vijaññanti yamahaṁ jāneyyaṁ ājāneyyaṁ vijāneyyaṁ paṭivijāneyyaṁ paṭivijjheyyaṁ adhigaccheyyaṁ phasseyyaṁ sacchikareyyanti—6.5ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ.

7.1Jātijarāya idha vippahānanti idheva jātijarāmaraṇassa pahānaṁ vūpasamaṁ paṭinissaggaṁ paṭippassaddhiṁ amataṁ nibbānanti—7.2jātijarāya idha vippahānaṁ.7.3Tenāha so brāhmaṇo—

8.1“Jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo,8.2(iccāyasmā piṅgiyo)8.3Nettā na suddhā savanaṁ na phāsu;8.4Māhaṁ nassaṁ momuho antarāva,8.5Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ;8.6Jātijarāya idha vippahānan”ti.

9.1Disvāna rūpesu vihaññamāne,9.2(piṅgiyāti bhagavā)9.3Ruppanti rūpesu janā pamattā;9.4Tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto,9.5Jahassu rūpaṁ apunabbhavāya.

10.1Disvāna rūpesu vihaññamāneti.10.2Rūpanti cattāro ca mahābhūtā catunnañca mahābhūtānaṁ upādāya rūpaṁ.10.3Sattā rūpahetu rūpappaccayā rūpakāraṇā haññanti vihaññanti upahaññanti upaghātiyanti.10.4Rūpe sati vividhakammakāraṇā kārenti.10.5Kasāhipi tāḷenti, vettehipi tāḷenti, aḍḍhadaṇḍakehipi tāḷenti, hatthampi chindanti, pādampi chindanti, hatthapādampi chindanti, kaṇṇampi chindanti, nāsampi chindanti, kaṇṇanāsampi chindanti, bilaṅgathālikampi karonti, saṅkhamuṇḍikampi karonti, rāhumukhampi karonti, jotimālikampi karonti, hatthapajjotikampi karonti, erakavattikampi karonti, cīrakavāsikampi karonti, eṇeyyakampi karonti, baḷisamaṁsikampi karonti, kahāpaṇikampi karonti, khārāpatacchikampi karonti, palighaparivattikampi karonti, palālapīṭhakampi karonti, tattenapi telena osiñcanti, sunakhehipi khādāpenti, jīvantampi sūle uttāsenti, asināpi sīsaṁ chindanti.10.6Evaṁ sattā rūpahetu rūpappaccayā rūpakāraṇā haññanti vihaññanti upahaññanti upaghātiyanti.10.7Evaṁ haññamāne vihaññamāne upahaññamāne upaghātiyamāne disvā passitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—10.8disvāna rūpesu vihaññamāne.

11.1Piṅgiyāti bhagavāti.11.2Piṅgiyāti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.11.3Bhagavāti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—11.4piṅgiyāti bhagavā.

12.1Ruppanti rūpesu janā pamattāti.12.2Ruppantīti ruppanti kuppanti pīḷayanti ghaṭṭayanti, byādhitā domanassitā honti.12.3Cakkhurogena ruppanti kuppanti pīḷayanti ghaṭṭayanti, byādhitā domanassitā honti.12.4Sotarogena …pe…12.5kāyarogena …pe…12.6ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassehi ruppanti kuppanti pīḷayanti ghaṭṭayanti, byādhitā domanassitā hontīti—12.7ruppanti rūpesu.

13.1Atha vā cakkhusmiṁ hīyamāne hāyamāne parihāyamāne vemāne vigacchamāne antaradhāyamāne ruppanti …pe…13.2domanassitā honti.13.3Sotasmiṁ …pe…13.4ghānasmiṁ …13.5jivhāya …13.6kāyasmiṁ …13.7rūpasmiṁ …13.8saddasmiṁ …13.9gandhasmiṁ …13.10rasasmiṁ …13.11phoṭṭhabbasmiṁ …13.12kulasmiṁ …13.13gaṇasmiṁ …13.14āvāsasmiṁ …13.15lābhasmiṁ …13.16yasasmiṁ …13.17pasaṁsāya …13.18sukhasmiṁ …13.19cīvarasmiṁ …13.20piṇḍapātasmiṁ …13.21senāsanasmiṁ …13.22gilānapaccayabhesajjaparikkhārasmiṁ hīyamāne hāyamāne parihāyamāne vemāne vigacchamāne antaradhāyamāne ruppanti kuppanti pīḷayanti ghaṭṭayanti, byādhitā domanassitā hontīti—13.23evampi ruppanti rūpesu.

14.1Janāti khattiyā ca brāhmaṇā ca vessā ca suddā ca gahaṭṭhā ca pabbajitā ca devā ca manussā ca.14.2Pamattāti pamādo vattabbo kāyaduccaritena vā vacīduccaritena vā manoduccaritena vā pañcasu kāmaguṇesu cittassa vosaggo vosaggānuppadānaṁ kusalānaṁ vā dhammānaṁ bhāvanāya asakkaccakiriyatā asātaccakiriyatā anaṭṭhitakiriyatā olīnavuttitā nikkhittacchandatā nikkhittadhuratā anāsevanā abhāvanā abahulīkammaṁ anadhiṭṭhānaṁ ananuyogo pamādo.14.3Yo evarūpo pamādo pamajjanā pamajjitattaṁ—14.4ayaṁ vuccati pamādo.14.5Iminā pamādena samannāgatā janā pamattāti—14.6ruppanti rūpesu janā pamattā.

15.1Tasmā tuvaṁ piṅgiya appamattoti.15.2Tasmāti tasmā taṅkāraṇā taṁhetu tappaccayā taṁnidānā evaṁ ādīnavaṁ sampassamāno rūpesūti—15.3tasmā tuvaṁ piṅgiya.15.4Appamattoti sakkaccakārī sātaccakārī …pe… appamādo kusalesu dhammesūti—15.5tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto.

16.1Jahassu rūpaṁ apunabbhavāyāti.16.2Rūpanti cattāro ca mahābhūtā catunnañca mahābhūtānaṁ upādāya rūpaṁ.16.3Jahassu rūpanti jahassu rūpaṁ, pajahassu rūpaṁ, vinodehi rūpaṁ, byantīkarohi rūpaṁ, anabhāvaṁ gamehi rūpaṁ.16.4Apunabbhavāyāti yathā te rūpaṁ idheva nirujjheyya, punapaṭisandhiko bhavo na nibbatteyya kāmadhātuyā vā rūpadhātuyā vā arūpadhātuyā vā, kāmabhave vā rūpabhave vā arūpabhave vā, saññābhave vā asaññābhave vā nevasaññānāsaññābhave vā, ekavokārabhave vā catuvokārabhave vā pañcavokārabhave vā, puna gatiyā vā upapattiyā vā paṭisandhiyā vā bhave vā saṁsāre vā vaṭṭe vā na janeyya na sañjaneyya na nibbatteyya nābhinibbatteyya, idheva nirujjheyya vūpasameyya atthaṁ gaccheyya paṭippassambheyyāti—16.5jahassu rūpaṁ apunabbhavāya.16.6Tenāha bhagavā—

17.1“Disvāna rūpesu vihaññamāne,17.2(piṅgiyāti bhagavā)17.3Ruppanti rūpesu janā pamattā;17.4Tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto,17.5Jahassu rūpaṁ apunabbhavāyā”ti.

18.1Disā catasso vidisā catasso,18.2Uddhaṁ adho dasa disā imāyo;18.3Na tuyhaṁ adiṭṭhaṁ asutaṁ amutaṁ,18.4Atho aviññātaṁ kiñcanamatthi loke;18.5Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ,18.6Jātijarāya idha vippahānaṁ.

19.1Disā catasso vidisā catasso, uddhaṁ adho dasa disā imāyoti dasa disā.

20.1Na tuyhaṁ adiṭṭhaṁ asutaṁ amutaṁ, atho aviññātaṁ kiñcanamatthi loketi na tuyhaṁ adiṭṭhaṁ asutaṁ amutaṁ aviññātaṁ kiñci attattho vā parattho vā ubhayattho vā diṭṭhadhammiko vā attho samparāyiko vā attho uttāno vā attho gambhīro vā attho gūḷho vā attho paṭicchanno vā attho neyyo vā attho nīto vā attho anavajjo vā attho nikkileso vā attho vodāno vā attho paramattho vā attho natthi na atthi na saṁvijjati nupalabbhatīti—20.2na tuyhaṁ adiṭṭhaṁ asutaṁ amutaṁ, atho aviññātaṁ kiñcanamatthi loke.

21.1Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññanti.21.2Dhammanti ādikalyāṇaṁ …pe…21.3nibbānañca nibbānagāminiñca paṭipadaṁ ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehi.21.4Yamahaṁ vijaññanti yamahaṁ jāneyyaṁ ājāneyyaṁ vijāneyyaṁ paṭivijāneyyaṁ paṭivijjheyyaṁ adhigaccheyyaṁ phasseyyaṁ sacchikareyyanti—21.5ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ.

22.1Jātijarāya idha vippahānanti idheva jātijarāmaraṇassa pahānaṁ vūpasamaṁ paṭinissaggaṁ paṭippassaddhiṁ amataṁ nibbānanti—22.2jātijarāya idha vippahānaṁ.22.3Tenāha so brāhmaṇo—

23.1“Disā catasso vidisā catasso,23.2Uddhaṁ adho dasa disā imāyo;23.3Na tuyhaṁ adiṭṭhaṁ asutaṁ amutaṁ,23.4Atho aviññātaṁ kiñcanamatthi loke;23.5Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ,23.6Jātijarāya idha vippahānan”ti.

24.1Taṇhādhipanne manuje pekkhamāno,24.2(piṅgiyāti bhagavā)24.3Santāpajāte jarasā parete;24.4Tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto,24.5Jahassu taṇhaṁ apunabbhavāya.

25.1Taṇhādhipanne manuje pekkhamānoti.25.2Taṇhāti rūpataṇhā …pe… dhammataṇhā.25.3Taṇhādhipanneti taṇhādhipanne taṇhānuge taṇhānugate taṇhānusaṭe taṇhāya panne paṭipanne abhibhūte pariyādinnacitte.25.4Manujeti sattādhivacanaṁ.25.5Pekkhamānoti pekkhamāno dakkhamāno olokayamāno nijjhāyamāno upaparikkhamānoti—25.6taṇhādhipanne manuje pekkhamāno.25.7Piṅgiyāti bhagavāti.25.8Piṅgiyāti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.25.9Bhagavāti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—25.10piṅgiyāti bhagavā.

26.1Santāpajāte jarasā pareteti.26.2Santāpajāteti jātiyā santāpajāte, jarāya santāpajāte, byādhinā santāpajāte, maraṇena santāpajāte, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi santāpajāte, nerayikena dukkhena santāpajāte …pe…26.3diṭṭhibyasanena dukkhena santāpajāte ītijāte upaddavajāte upasaggajāteti—26.4santāpajāte.26.5Jarasā pareteti jarāya phuṭṭhe parete samohite samannāgate.26.6Jātiyā anugate jarāya anusaṭe byādhinā abhibhūte maraṇena abbhāhate atāṇe aleṇe asaraṇe asaraṇībhūteti—26.7santāpajāte jarasā parete.

27.1Tasmā tuvaṁ piṅgiya appamattoti.27.2Tasmāti tasmā taṅkāraṇā taṁhetu tappaccayā taṁnidānā evaṁ ādīnavaṁ sampassamāno taṇhāyāti—27.3tasmā tuvaṁ piṅgiya.27.4Appamattoti sakkaccakārī …pe…27.5appamādo kusalesu dhammesūti—27.6tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto.

28.1Jahassu taṇhaṁ apunabbhavāyāti.28.2Taṇhāti rūpataṇhā …pe… dhammataṇhā.28.3Jahassu taṇhanti jahassu taṇhaṁ pajahassu taṇhaṁ vinodehi taṇhaṁ byantīkarohi taṇhaṁ anabhāvaṁ gamehi taṇhaṁ.28.4Apunabbhavāyāti yathā te …pe…28.5punapaṭisandhiko bhavo na nibbatteyya kāmadhātuyā vā rūpadhātuyā vā arūpadhātuyā vā, kāmabhave vā rūpabhave vā arūpabhave vā, saññābhave vā asaññābhave vā nevasaññānāsaññābhave vā, ekavokārabhave vā catuvokārabhave vā pañcavokārabhave vā, punagatiyā vā upapattiyā vā paṭisandhiyā vā bhave vā saṁsāre vā vaṭṭe vā na janeyya na sañjaneyya na nibbatteyya nābhinibbatteyya, idheva nirujjheyya vūpasameyya atthaṁ gaccheyya paṭippassambheyyāti—28.6jahassu taṇhaṁ apunabbhavāya.28.7Tenāha bhagavā—

29.1“Taṇhādhipanne manuje pekkhamāno,29.2(piṅgiyāti bhagavā)29.3Santāpajāte jarasā parete;29.4Tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto,29.5Jahassu taṇhaṁ apunabbhavāyā”ti.

30.1Saha gāthāpariyosānā ye te brāhmaṇena saddhiṁ ekacchandā ekapayogā ekādhippāyā ekavāsanavāsitā, tesaṁ anekapāṇasahassānaṁ virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi—30.2“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.30.3Tassa ca brāhmaṇassa virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi—30.4“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.30.5Saha dhammacakkhussa paṭilābhā ajinajaṭāvākacīratidaṇḍakamaṇḍalukesā ca massū ca antarahitā bhaṇḍukāsāyavatthavasano saṅghāṭipattacīvaradharo anvatthapaṭipattiyā pañjaliko bhagavantaṁ namassamāno nisinno hoti—30.6“satthā me, bhante, bhagavā, sāvakohamasmī”ti.

30.7Piṅgiyamāṇavapucchāniddeso soḷasamo.