1.1Tattha katamaṁ suttādhiṭṭhānaṁ?

2.1Lobhādhiṭṭhānaṁ dosādhiṭṭhānaṁ mohādhiṭṭhānaṁ alobhādhiṭṭhānaṁ adosādhiṭṭhānaṁ amohādhiṭṭhānaṁ kāyakammādhiṭṭhānaṁ vācākammādhiṭṭhānaṁ manokammādhiṭṭhānaṁ saddhindriyādhiṭṭhānaṁ vīriyindriyādhiṭṭhānaṁ satindriyādhiṭṭhānaṁ samādhindriyādhiṭṭhānaṁ paññindriyādhiṭṭhānaṁ.

3.1Tattha katamaṁ lobhādhiṭṭhānaṁ?

4.1∥“Vitakkamathitassa jantuno,4.2Tibbarāgassa subhānupassino;4.3Bhiyyo taṇhā pavaḍḍhati,4.4Esa kho gāḷhaṁ karoti bandhanaṁ”.

5.1Vitakkamathitassāti kāmarāgo.5.2Subhānupassinoti kāmarāgavatthu.5.3Bhiyyo taṇhā pavaḍḍhatīti kāmataṇhā.5.4Esa gāḷhaṁ karoti bandhananti rāgaṁ, iti yo yo dhammo mūlanikkhitto, so yevettha dhammo uggāvahitabbo.5.5Na bhagavā ekaṁ dhammaṁ ārabbha aññaṁ dhammaṁ deseti.5.6Yassa vitakketi kāmavitakko tameva vitakkaṁ kāmavitakkena niddisīyati.5.7Tibbarāgassāti tasseva vitakkassa vatthuṁ niddisati.5.8Subhānupassino bhiyyo taṇhā pavaḍḍhatīti tameva rāgaṁ kāmataṇhāti niddisati.5.9Esa gāḷhaṁ karoti bandhananti tameva taṇhāsaṁyojanaṁ niddisati.5.10Evaṁ gāthāsu anuminitabbaṁ.5.11Evaṁ saveyyākaraṇesu.

6.1Tattha bhagavā ekaṁ dhammaṁ tividhaṁ niddisati, nissandato hetuto phalato.

7.1∥“Dadaṁ piyo hoti bhajanti naṁ bahū,7.2Kittiñca pappoti yaso ca vaḍḍhati;7.3Amaṅkubhūto parisaṁ vigāhati,7.4Visārado hoti naro amaccharī”.

8.1Dadanti yaṁ yaṁ dānaṁ, idaṁ dānamayikaṁ puññakriyaṁ.8.2Tattha hetu.8.3Yañcetaṁ.8.4Bhajanti naṁ bahū, kittinti yo ca kalyāṇo kittisaddo loke abbhuggacchati, yaṁ bahukassa janassa piyo bhavati manāpo ca.8.5Yañca avippaṭisārī kālaṁ karoti ayaṁ nissando.8.6Yaṁ kāyassa bhedā devesu upapajjatīti idaṁ phalaṁ.8.7Idaṁ lobhādhiṭṭhānaṁ.

9.1Tattha katamaṁ dosādhiṭṭhānaṁ?

10.1∥“Yo pāṇamatipāteti,10.2musāvādañca bhāsati;10.3Loke adinnaṁ ādiyati,10.4paradārañca gacchati;10.5Surāmerayapānañca,10.6yo naro anuyuñjati.

11.1Appahāya pañca verāni,11.2dussīlo iti vuccati;11.3Kāyassa bhedā duppañño,11.4nirayaṁ sopapajjati”.

12.1Yo pāṇamatipātetīti duṭṭho pāṇamatipāteti.12.2Musāvādañca bhāsatīti dosopaghātāya musāvādañca bhāsati.12.3Surāmerayapānañca, yo naro anuyuñjatīti doso nidānaṁ.12.4Yo ca surāmerayapānaṁ anuyuñjati yathāparadāravihārī amittā janayanti.

13.1Pañca verāni appahāyāti pañcannaṁ bhikkhāpadānaṁ samatikkamanaṁ sabbesaṁ dosajānaṁ sā paṇṇatti, teneva dosajanitena kammena dussīlo iti vuccati sopi dhammo hetunā niddisitabbo, nissandena phalena ca.

14.1∥Tīṇi bālassa bālalakkhaṇāni—14.2dubbhāsitabhāsī ca hoti, duccintitacintī ca dukkaṭakammakārī ca.14.3Tattha yaṁ kāyena ca vācāya ca parakkamati, idamassa dukkaṭakammakārī.14.4Tāyaṁ yathā ca musāvādaṁ bhāsati yathā pubbaniddiṭṭhaṁ, idamassa dubbhāsitā.14.5Yañca saṅkappeti manoduccaritaṁ byāpādaṁ, idamassa duccintitacintitā.14.6Yaṁ so imehi tīhi bālalakkhaṇehi samannāgato tīṇi tajjāni dukkhāni domanassāni anubhavati, so ca hoti sabhaggato vā parisaggato vā tajjaṁ kathaṁ kathanti.14.7Yadā bhavati so ca pāṇātipātādidasaakusalakammapatho, so tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedetīti.14.8Puna caparaṁ yadā passati coraṁ rājāparādhikaṁ raññā gahitaṁ jīvitā voropetaṁ, tassevaṁ bhavati sace mamampi rājā jāneyya mamampi rājā gāhāpetvā jīvitā voropeyyāti, so tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti.14.9Puna caparaṁ bālo yadā bhavati āsanā samārūḷho yāva yā me gati bhavissati ito pecca paraṁ maraṇāti so tatonidānaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti iti bālalakkhaṇaṁ hetu.14.10Tīṇi tajjāni dukkhāni nissando.14.11Kāyassa bhedā nirayesu upapajjati, idaṁ phalaṁ.14.12Idaṁ dosādhiṭṭhānaṁ.

15.1Tattha katamaṁ mohādhiṭṭhānaṁ?

16.1“Satañceva sahassānaṁ,16.2kappānaṁ saṁsarissati;16.3Atha vāpi tato bhiyyo,16.4gabbhā gabbhaṁ gamissatha.

17.1Anupādāya buddhavacanaṁ,17.2Saṅkhāre attato upādāya;17.3Dukkhassantaṁ karissanti,17.4Ṭhānametaṁ na vijjati”.

18.1Yo yaṁ anamataggasaṁsāraṁ samāpanno jāyate ca mīyate ca, ayaṁ avijjāhetukā.18.2Yānipi ca saṅkhārānaṁ payojanāni, tānipi avijjāpaccayāni, yaṁ adassanaṁ buddhavacanassa, ayaṁ avijjāsutteyeva niddiṭṭhaṁ.18.3Yo ca saṅkhāre attato harati pañcakkhandhe pañca diṭṭhiyo upagacchati.18.4“Etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā”ti idaṁ suttaṁ avijjāya nikkhittaṁ, avijjāya nikkhipitaṁ.18.5Evaṁ satthā sutte nayena dhammena niddisati.18.6Asādhāraṇena taṁyeva tattha niddisitabbaṁ.18.7Na aññaṁ.

19.1Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā “idaṁ dukkhan”ti nappajānanti cattāri saccāni vitthārena, yaṁ tattha appajānanā, idaṁ dukkhaṁ, ayaṁ hetu.19.2Appajānanto vividhe saṅkhāre abhisaṅkharoti, ayaṁ nissando.19.3Yañca diṭṭhigatāni parāmasati “idameva saccaṁ moghamaññan”ti ayaṁ nissando.19.4Yaṁ punabbhavaṁ nibbatteti, idaṁ phalaṁ.19.5Ayampi dhammo saniddiṭṭho hetuto ca phalato ca nissandato ca.

20.1Ettha pana keci dhammā sādhāraṇā bhavanti.20.2Hetu khalu āditoyeva sutte nikkhipissanti.20.3Yathā kiṁ bhave cattārimāni, bhikkhave, agatigamanāni.20.4Tattha yañca chandāgatiṁ gacchati yañca bhayāgatiṁ gacchati, ayaṁ lobho akusalamūlaṁ.20.5Yaṁ dosā, ayaṁ dosoyeva.20.6Yaṁ mohā, ayaṁ mohoyeva.20.7Evaṁ imāni tīṇi akusalamūlāni āditoyeva upaparikkhitabbāni.20.8Yattha ekaṁ niddisitabbaṁ, tattha ekaṁ niddisīyati.20.9Tathā dve yathā tīṇi, na hi ādīhi anikkhitte hetu vā nissando vā phalaṁ vā niddisitabbaṁ.

21.1Ayañcettha gāthā—

22.1∥“Chandā dosā bhayā mohā,22.2yo dhammaṁ ativattati;22.3Nihīyati tassa yaso,22.4kāḷapakkheva candimā”.

23.1Kattha chandā ca ayaṁ lobho yathā niddiṭṭhaṁ pubbe.23.2Idaṁ mohādhiṭṭhānaṁ.

24.1Tattha katamaṁ alobhādhiṭṭhānaṁ?

25.1∥“Asubhānupassiṁ viharantaṁ,25.2Indriyesu susaṁvutaṁ;25.3Bhojanamhi ca mattaññuṁ,25.4Saddhaṁ āraddhavīriyaṁ;25.5Taṁ ve nappasahati māro,25.6Vāto selaṁva pabbatan”ti.

26.1Tattha yā asubhāya upaparikkhā, ayaṁ kāmesu ādīnavadassanena pariccāgo.26.2Indriyesu susaṁvuto tasseva alobhassa pāripūriyaṁ mama āyatanasocitaṁ anupādāya.26.3Bhojanamhi ca mattaññunti rasataṇhāpahānaṁ.26.4Iti ayaṁ alobho asubhānupassitāya vatthuto dhārayati, so alobho hetu.26.5Indriyesu guttadvāratāya gocarato dhārayati, bhojanemattaññutāya parato dhārayati, ayaṁ nissando.26.6Taṁ ve nappasahati māro, vāto selaṁ va pabbatanti, idaṁ phalaṁ.26.7Iti yoyeva dhammo ādimhi nikkhitto, soyeva majjhe ceva avasāne ca.

27.1∥Nāhaṁ, bhikkhave, aññaṁ ekadhammampi samanupassāmi asamuppannassa kāmacchandassa anuppādāya uppannassa vā pahānāya, yathayidaṁ asubhanimittaṁ.27.2Tattha asubhanimittaṁ manasikarontassa anuppanno ceva kāmacchando na uppajjati, uppanno ca kāmacchando pahīyati.27.3Idaṁ alobhassa vatthu.27.4Yaṁ puna anuppanno kāmarāgo pariyādiyati rūparāgaṁ arūparāgaṁ, iti phalaṁ.27.5Iti ayampi ca dhammo niddiṭṭho hetuto ca nissandato ca phalato ca.27.6Idaṁ alobhādhiṭṭhānaṁ.

28.1Tattha katamaṁ adosādhiṭṭhānaṁ?

29.1∥“Ekampi ce pāṇamaduṭṭhacitto,29.2Mettāyati kusalo tena hoti;29.3Sabbe ca pāṇe manasānukampaṁ,29.4Pahūtamariyo pakaroti puññaṁ”.

30.1Ekampi ce pāṇamaduṭṭhacitto mettāyatīti ayaṁ adoso.30.2Nigghātena assādo, kusalo tena hotīti tena kusalena dhammena saṁyutto dhammapaññattiṁ gacchati.30.3Kusaloti yathā paññāya pañño paṇḍiccena paṇḍito.30.4Pahūtamariyo pakaroti puññanti tassāyeva vipāko ayaṁ lokiyassa, na hi lokuttarassa.30.5Tattha yā mettāyanā, ayaṁ hetu.30.6Yaṁ kusalo bhavati ayaṁ nissando.30.7Yāva abyāpajjo bhūmiyaṁ bahupuññaṁ pasavati, idaṁ phalaṁ.30.8Iti adoso niddiṭṭho hetuto ca nissandato ca phalato ca.

31.1Ekādasānisaṁsā mettāya cetovimuttiyā.31.2Tattha yā mettācetovimutti, ayaṁ ariyadhammesu rāgavirāgā cetovimutti, lokikāya bhūmikā hetu, yaṁ sukhaṁ āyatiṁ manāpo hoti manussānaṁ, ime ekādasa dhammā nissando.31.3Yañca akatāvī brahmakāye upapajjati.31.4Idaṁ phalaṁ.31.5Idaṁ adosādhiṭṭhānaṁ.

32.1Tattha katamaṁ amohādhiṭṭhānaṁ?

33.1∥“Paññā hi seṭṭhā lokasmiṁ,33.2yāyaṁ nibbedhagāminī;33.3Yāya sammā pajānāti,33.4jātimaraṇasaṅkhayaṁ”.

34.1Paññā hi seṭṭhāti vatthuṁ.34.2Nibbedhagāminīti nibbānagāminiyaṁ yathābhūtaṁ paṭivijjhati.34.3Sammā pajānāti, jātimaraṇasaṅkhayanti amoho.34.4Paññāti hetu.34.5Yaṁ pajānāti ayaṁ nissando.34.6Yo jātimaraṇasaṅkhayo, idaṁ phalaṁ.34.7Iti amoho niddiṭṭho hetunā ca nissandena ca phalena ca.

35.1∥Tīṇimāni, bhikkhave, indriyāni anaññātaññassāmītindriyaṁ aññindriyaṁ aññātāvindriyaṁ.35.2Tattha katamaṁ anaññātaññassāmītindriyaṁ?35.3Idha, bhikkhave, bhikkhu anabhisametassa dukkhassa ariyasaccassa abhisamayāya chandaṁ janeti vāyamati, vīriyaṁ ārabhati, cittaṁ paggaṇhāti padahati.35.4Evaṁ catunnaṁ ariyasaccānaṁ kātabbaṁ.35.5Tattha katamaṁ aññindriyaṁ?35.6Idha, bhikkhave, bhikkhu “idaṁ dukkhaṁ ariyasaccan”ti yathābhūtaṁ pajānāti, yā ca maggo, idaṁ aññindriyaṁ.35.7Āsavakkhayā anāsavo hoti, idaṁ vuccati aññātāvindriyaṁ.35.8Tathāyaṁ paññā, ayaṁ hetu.35.9Yaṁ chandaṁ janeti vāyamati, yā pajānāti, ayaṁ nissando.35.10Yena sabbaso āsavānaṁ khayā hetu, yaṁ khaye ñāṇamuppajjati, anuppāde ñāṇañca, ayaṁ nissando.35.11Yaṁ arahattaṁ, idaṁ phalaṁ.35.12Tattha khīṇā me jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyanti, idaṁ khaye ñāṇaṁ.35.13Nāparaṁ itthattāyāti pajānāmīti idaṁ anuppāde ñāṇaṁ.35.14Iti imāni indriyāni amoho niddiṭṭho hetunā ca nissandena ca phalena ca.35.15Imāni asādhāraṇāni niddiṭṭhāni.

36.1Tattha katamāni kusalamūlāni sādhāraṇāni?36.2Kusalañca vo, bhikkhave, desessāmi kusalamūlañceva.36.3Tattha katamaṁ kusalamūlaṁ?36.4Alobho adoso amoho.36.5Tattha katamaṁ kusalaṁ?36.6Aṭṭha sammattāni sammādiṭṭhi yāva sammāsamādhi.36.7Tattha yāni kusalamūlāni, ayaṁ hetu.36.8Yañca alobho tīṇi kammāni samuṭṭhāpeti saṅkappaṁ vāyāmaṁ samādhiñca, ayaṁ alobhassa nissando.36.9Tattha yo adoso, ayaṁ hetu.36.10Yaṁ tayo dhamme paṭṭhapeti sammāvācaṁ sammākammantaṁ sammāājīvañca, ayaṁ nissando.36.11Tattha yo amoho hetu, yaṁ dve dhamme upaṭṭhapeti aviparītadassanampi ca anabhilāpanaṁ, ayaṁ nissando.36.12Imassa brahmacariyassa yaṁ phalaṁ, tā dve vimuttiyo rāgavirāgā cetovimutti avijjā virāgā ca paññāvimutti, idaṁ phalaṁ.36.13Iti imāni tīṇi kusalamūlāni niddiṭṭhāni hetuto ca nissandato ca phalato ca.36.14Evaṁ sādhāraṇāni kusalāni paṭivijjhitabbāni.

37.1Yattha duve yattha tīṇi.37.2Ayañcettha gāthā.

38.1∥“Tulamatulañca sambhavaṁ,38.2Bhavasaṅkhāramavassaji muni;38.3Ajjhattarato samāhito,38.4Abhindi kavacamivattasambhavan”ti.

39.1Tulamatulañca sambhavanti tulasaṅkhataṁ atulasaṅkhataṁ.39.2Tattha ye saṅkhatā tulaṁ, te dve dhammā assādo ca ādīnavo ca tulitā bhavanti.39.3Ettako kāmesu assādo.39.4Ettako ādīnavo imassa, idaṁ nissaraṇanti iti nibbānaṁ pajānāti.39.5Dvīhi kāraṇehi atulaṁ na ca sakkā tulayituṁ.39.6Ettakaṁ etaṁ netaṁ paramatthīti tena atulaṁ.39.7Atha pāpuṇā ratanaṁ karitvā acchariyabhāvena atulaṁ.39.8Tattha kusalassa ca abhisambhavā jānanā passanā, ayaṁ amoho.39.9Yaṁ tattha ñātā osiraṇā bhavasaṅkhārānaṁ, ayaṁ alobho.39.10Yaṁ ajjhattarato samāhitoti vikkhepapaṭisaṁharaṇā, ayaṁ adoso.39.11Iti imāni tīṇi kusalamūlāni.39.12Tulamatulasambhavanti ayaṁ amoho.39.13Yo bhavasaṅkhārānaṁ samosaraṇaṁ lobho sammāsamādhīnaṁ assādo, ayaṁ hetu.39.14Yaṁ ajjhattarato avijjaṇḍakosaṁ sambhedo, ayaṁ nissando.39.15Sā pavatti imāni tīṇi niddiṭṭhāni kusalamūlāni hetuto ca nissandato ca phalato ca.

40.1Ettāvatā esā pavatti ca nivatti ca akusalamūlehi pavattati, kusalamūlehi nivattatīti imehi ca tīhi sabbaṁ akusalamūlaṁ samosaraṇaṁ gacchati.40.2So dhamme vā vacanato niddiṭṭho taṇhāti vā kodhoti vā asampajaññanti vā anusayoti vā makkhoti vā paḷāsoti vā assatīti vā issāti vā macchariyanti vā aññāṇanti vā, tehi ye ca vatthūhi niddisitabbaṁ.40.3Yassimāni dve vacanāni dhammapadāni niddiṭṭhāni na so atthi kilesā, yo imesu navasu padesu samodhānaṁ samosaraṇaṁ gacchati.40.4Ayaṁ kileso, na ca lobho, na ca doso, na ca moho.

41.1Yathā akusalamūlāni, evaṁ kusalāni paṭikkhepena niddisitabbāni.41.2Idaṁ amohādhiṭṭhānaṁ.

42.1Tattha katamaṁ kāyakammādhiṭṭhānaṁ?

43.1∥“Kāyena kusalaṁ kare,43.2assa kāyena saṁvuto;43.3Kāyaduccaritaṁ hitvā,43.4kāyena sucaritaṁ care”.

44.1Tīṇimāni, bhikkhave, sucaritāni.44.2Pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, kāmesumicchācārā veramaṇī, idaṁ kāyakammādhiṭṭhānaṁ.

45.1Tattha katamaṁ vācākammādhiṭṭhānaṁ?

46.1∥“Subhāsitaṁ uttamamāhu santo,46.2Dhammaṁ bhaṇe nādhammaṁ taṁ dutiyaṁ;46.3Piyaṁ bhaṇe nāppiyaṁ taṁ tatiyaṁ,46.4Saccaṁ bhaṇe nālikaṁ taṁ catutthaṁ”.

47.1Cattārimāni ca vacīsucaritāni idaṁ vācākammādhiṭṭhānaṁ.

48.1Tattha katamaṁ manokammādhiṭṭhānaṁ?

49.1∥“Manena kusalaṁ kammaṁ,49.2manasā saṁvuto bhave;49.3Manoduccaritaṁ hitvā,49.4manasā sucaritaṁ care”.

50.1Tīṇimāni manosucaritāni, anabhijjhā, abyāpādo, sammādiṭṭhi, idaṁ manokammādhiṭṭhānaṁ.50.2Imāni asādhāraṇāni suttāni.

51.1Tattha katamāni sādhāraṇāni suttāni?

52.1∥“Vācānurakkhī manasā susaṁvuto,52.2Kāyena ca nākusalaṁ kayirā;52.3Ete tayo kammapathe visodhaye,52.4Ārādhaye maggamisippaveditaṁ”.

53.1Tisso imā, bhikkhave, pārisuddhiyo—53.2kāyakammapārisuddhi, vācākammapārisuddhi, manokammapārisuddhi.

54.1Tattha katamā kāyakammapārisuddhi?54.2Pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, kāmesumicchācārā veramaṇī.54.3Tattha katamā vacīkammapārisuddhi?54.4Musāvādā veramaṇī …pe…54.5samphappalāpā veramaṇī.54.6Tattha katamā manokammapārisuddhi?54.7Anabhijjhā abyāpādo sammādiṭṭhi.54.8Idaṁ sādhāraṇasuttaṁ.

55.1Iti sādhāraṇāni ca suttāni asādhāraṇāni ca suttāni paṭivijjhitabbāni.55.2Paṭivijjhitvā vācāya kāyena ca suttassa attho niddisitabbo.

56.1Tattha katamaṁ saddhindriyādhiṭṭhānaṁ?

57.1“Yassa saddhā tathāgate,57.2acalā suppatiṭṭhitā;57.3Sīlañca yassa kalyāṇaṁ,57.4ariyakantaṁ pasaṁsitaṁ.

58.1Saṅghe pasādo yassatthi,58.2ujubhūtañca dassanaṁ;58.3Adaliddoti taṁ āhu,58.4amoghaṁ tassa jīvitaṁ.

59.1Saddhā ve nandikā ārādhiko,59.2No tassa saddhoti;59.3Sabbaṁ siyāti bhagavantaṁ,59.4Tathārūpo dhammasampasādo”.

60.1Idaṁ saddhindriyādhiṭṭhānaṁ.

61.1Tattha katamaṁ vīriyādhiṭṭhānaṁ?

62.1∥“Ārambhatha nikkamatha,62.2yuñjatha buddhasāsane;62.3Dhunātha maccuno senaṁ,62.4naḷāgāraṁva kuñjaro”.

63.1Cattārome, bhikkhave, sammappadhānā, idaṁ vīriyādhiṭṭhānaṁ.

64.1Tattha katamaṁ satindriyādhiṭṭhānaṁ?

65.1“Satīmato sadā bhaddaṁ,65.2bhaddamatthu satīmato;65.3Satīmato sadā seyyo,65.4satīmā sukhamedhati”.

66.1Cattāro satipaṭṭhānā vitthārena kātabbā, idaṁ satindriyādhiṭṭhānaṁ.

67.1Tattha katamaṁ samādhindriyādhiṭṭhānaṁ?

68.1∥“Ākaṅkhato te naradammasārathi,68.2Devā manussā manasā vicintitaṁ;68.3Sabbe na jaññā kasiṇāpi pāṇino,68.4Santaṁ samādhiṁ araṇaṁ nisevato”.

69.1Tayome, bhikkhave, samādhī—69.2savitakko savicāro, avitakko vicāramatto, avitakko avicāro.69.3Idaṁ samādhindriyādhiṭṭhānaṁ.

70.1Tattha katamaṁ paññindriyādhiṭṭhānaṁ?

71.1Paññā hi seṭṭhā lokasminti vitthārena.

72.1Tisso imā, bhikkhave, paññā—72.2sutamayī, cintāmayī, bhāvanāmayī, idaṁ paññindriyādhiṭṭhānaṁ suttaṁ, imāni indriyādhiṭṭhānāni asādhāraṇāni suttāni.

73.1Tattha katamāni sādhāraṇāni indriyādhiṭṭhānāni suttāni?

74.1∥“Avītarāgo kāmesu,74.2yassa pañcindriyā mudū;74.3Saddhā sati ca vīriyaṁ,74.4samatho ca vipassanā;74.5Tādisaṁ bhikkhumāsajja,74.6pubbeva upahaññati”.

75.1Pañcimāni indriyāni.75.2Saddhindriyādiindriyaṁ daṭṭhabbaṁ.75.3Tīsu aveccappasāde vitthārena suttaṁ kātabbaṁ.75.4Imāni sādhāraṇāni indriyādhiṭṭhānāni suttāni.75.5Yaṁ yassa sambandhaṁ kusalassa vā akusalassa vā tena tena adhiṭṭhānena taṁ suttaṁ niddisitabbaṁ, natthañño dhammo niddisitabbo.75.6Tattha sādhāraṇaṁ kusalaṁ nāpi kusalaṁ akusalaṁ yathā sādhāraṇāni ca kusalamūlāni sādhāraṇāni ca akusalamūlāni uppannaṁ kāmavitakkaṁ pajahati …pe…75.7cattāro sammappadhānā kusalaṁ akusalañca.

76.1Tatthimā uddānagāthā

77.1Vitakko hi mamatthiko,77.2dadaṁ piyo naro iti;77.3Yo pāṇamatipāteti,77.4tīṇi tassa bālalakkhaṇaṁ.

78.1Satañceva sahassānaṁ,78.2ye ca samaṇabrāhmaṇā;78.3Chandā dosā bhayā mohā,78.4catūhi agatīhi ca.

79.1Asubhānupassiṁ viharantaṁ,79.2Nimittesu asubhā ca;79.3Ekampi ce piyaṁ pāṇaṁ,79.4Mittā sace subhāsitā.

80.1Paññā hi seṭṭhā lokasmiṁ,80.2Anuññā tīṇi indriyāni;80.3Kusalākusalamūlāni ca,80.4Tulamatulañca sambhavaṁ.

81.1Kāyena kusalaṁ kare,81.2Tīṇi sucaritāni ca;81.3Subhāsitaṁ uttamamāhu,81.4Santo vacīsucaritāni ca.

82.1Kāyena ca kusalaṁ kayirā,82.2Manoduccaritāni ca;82.3Kāyānurakkhī ca sadā,82.4Tisso ca pārisuddhiyo.

83.1Yassa saddhā tathāgate,83.2samuppāde ca desito;83.3Ārambhatha nikkamatha,83.4yā ca sammappadhānatā.

84.1Satīmato sadā bhaddaṁ,84.2satipaṭṭhānabhāvanā;84.3Ākaṅkhato ca anaññāṇaṁ,84.4ye ca tīṇi samādhayo.

85.1Paññā hi seṭṭhā lokasmiṁ,85.2tisso paññā pakāsitā;85.3Avītarāgo kāmesu,85.4tatheva pañcindriyā.

86.1Iti therassa mahākaccāyanassa jambuvanavāsino peṭakopadese tatiyabhūmi suttādhiṭṭhānaṁ nāma.